Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 103,7 °F. °C = (°F − 32) × 5/9 formülüyle T değerini santigrat dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
103,7 °F
T = °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta 2½ tsp / öksürük şurubu, 1½ su bardağı / çay, ½ fl oz / meyve suyu alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.
1 tsp = 5 mL1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL1 fl oz = 30 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
81 kg ağırlığındaki bir hastanın vücut yüzey alanı 1,7 m². İstem 135 mg/m². Dozu D mg cinsinden bulun.
81 kgBSA = 1,7 m²135 mg/m²
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
Bir hasta 162,8 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 1 mg/kg ve stok 5 mL’de 200 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
162,8 lb1 mg/kg200 mg/5 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
10 damla/mL'lik bir setle 1000 mL'yi 10 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.
1000 mL10 h10 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
Bir serum 15 damla/mL'lik setten 28 damla/dk hızla akıyor. Torbada 600 mL kaldı. Kaç saat t sonra boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
28 gtt/min15 gtt/mL600 mL
t = h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun.
meyve suyu: 150 mLsüt: 100 mLIV infüzyon: 80 mL/h × 8 hIV antibiyotik: 1 × 50 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir infüzyon saat 19:30’de 100 mL/h hızla başlıyor. 2 saat sonra hız 80 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mL100 mL/h · 2 h80 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 55 kg ağırlığındaki bir hasta için 60 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 1 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
60 birim/kg55 kg1 000 birim/mL
V = mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’de 800 mg içeren bir dopamine infüzyonu 33 mL/h hızla gidiyor. Hasta 74 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
800 mg/500 mL33 mL/h74 kg
D = mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,32 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10 0000,32 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %30’lük bir stoktan ve saf sudan 500 mL %3’lik hydrogen peroxide hazırlamanız gerekiyor. Kaç mL suya V ihtiyacınız var? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.
30%0%3%500 mL
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: T = 39,8 °C
Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.
32’yi çıkarın
103,7 − 32 = 71,7
5/9 ile çarpın
T = 71,7·5/9 = 39,83 ≈ 39,8 °C
Cevap
T = 39,8 °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: V = 387,5 mL
Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.
Mililitre cinsinden her kalem
2½ tsp = 2,5·5 = 12,5 mL
1½ su bardağı = 1,5·240 = 360 mL
½ fl oz = 0,5·30 = 15 mL
Toplayın
V = 12,5 + 360 + 15 = 387,5 mL
Cevap
V = 387,5 mL
3.Doz hesapları
Cevap: D = 229,5 mg
Vücut yüzey alanına göre dozlama: birçok sitotoksik ve bazı pediatrik dozlar vücut yüzey alanının metrekaresi başına yazılır: doz (mg) = m² başına doz × VYA (m²). Mosteller formülü VYA’yı tahmin eder: VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600).
Doz
D = 135·1,7 = 229,5 mg
Cevap
D = 229,5 mg
4.Doz hesapları
Cevap: V = 1,9 mL
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
kg cinsinden ağırlık
162,8/2,2 = 74 kg
Doz
1·74 = 74 mg
Hacim
V = (74/200)·5 = 1,85 ≈ 1,9 mL
Cevap
V = 1,9 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 17 gtt/min
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Dakika cinsinden süre
10·60 = 600 min
Damla hızı
R = 1000·10/600 = 16,67 ≈ 17 gtt/min
Cevap
R = 17 gtt/min
Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 17 damla/dk.
6.IV infüzyon hızları
Cevap: t = 5,4 h
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
mL/h cinsinden hız
28·60/15 = 112 mL/h
Kalan süre
t = 600/112 = 5,357 ≈ 5,4 h
Cevap
t = 5,4 h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: I = 940 mL
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Alınanları toplayın
oral: 150 + 100 = 250 mL
IV infüzyon: 80·8 = 640 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
I = 940 mL
Cevap
I = 940 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 5,8 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Birinci kısım
100·2 = 200 mL
500 − 200 = 300 mL kalan
İkinci kısım
300/80 = 3,75 h
Toplam süre
t = 2 + 3,75 = 5,75 ≈ 5,8 h
Cevap
t = 5,8 h
Bu yaklaşık 5 h 45 min eder, yani torba yaklaşık saat 01:15 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 3,3 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
60·55 = 3 300 birim
Hacim
V = 3300/1000 = 3,3 mL
Cevap
V = 3,3 mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 11,9 mcg/kg/min
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
800 000/500 = 1600 mcg/mL
Dakikadaki mikrogram
33·1600 = 52800 mcg/h
52800/60 = 880 mcg/min
Kilogram başına
D = 880/74 = 11,89 ≈ 11,9 mcg/kg/min
Cevap
D = 11,9 mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 3,2 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL
Hacim
V = 0,32/0,1 = 3,2 mL
Cevap
V = 3,2 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 450 mL
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Aligasyon payları
30%: 3 − 0 = 3 pay
0%: 30 − 3 = 27 pay
toplam: 30 pay
Su
V = 500·27/30 = 450 mL
Cevap
V = 450 mL
Kontrol: 50 mL %30 çözelti 15 g ilaç içerir, bu da 500 mL’nin %3’üdür.