Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
11,2438 mL? mLşuna yuvarla 0,1 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir enjeksiyon için doz hesaplaması 11,2438 mL veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın mL’nin onda birine yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?

11,2438 mL
x = mL
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
3 tbsp? mL1½ su bardağı? mL1½ fl oz? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta 3 tbsp / sıvı takviye, 1½ su bardağı / çay, 1½ fl oz / meyve suyu alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 tbsp = 15 mL1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL1 fl oz = 30 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
18 kg5 mg/kg/gün4× günlükD = ? mg

Bir hasta 18 kg. Order edilen doz günde 5 mg/kg, 4 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

18 kg5 mg/kg/gün4× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Reçete 0,3 mg. Ampul mL başına 1000 mikrogram içerir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

0,3 mg1000 mcg/mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
V = ?20 gtt/mL50 gtt/min8 h

Bir damla infüzyonu 20 gtt/mL’lik bir setle 50 gtt/min hızla akıyor. Hasta 8 saatte kaç mililitre V alır?

50 gtt/min20 gtt/mL8 h
V = mL
6.IV infüzyon hızlarıZor
500 mg250 mL60 gtt/mL150 mg/h? gtt/min

500 mg ilaç 250 mL içinde seyreltiliyor ve 60 gtt/mL’lik bir setle yerçekimiyle veriliyor. İstem saatte 150 mg. Damla hızı R değerini dakikadaki damla olarak bulun.

500 mg/250 mL150 mg/h60 gtt/mL
R = gtt/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan8 saatlik vardiyaçorba180 mLjöle100 mLbuz parçaları240 mLIV infüzyon50 mL/h × 8 hIV antibiyotik1 × 100 mLidrar375 mLidrar150 mLyara dreni130 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir). Buz parçalarını hacimlerinin yarısı olarak sayın.

çorba: 180 mLjöle: 100 mLbuz parçaları: 240 mLIV infüzyon: 50 mL/h × 8 hIV antibiyotik: 1 × 100 mLidrar: 375 mLidrar: 150 mLyara dreni: 130 mL
B = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
500 mL→ 150 mL/hbaşlangıç 13:00ttoplam​ = ? h125 mL/h × 2 h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir infüzyon saat 13:00’de 125 mL/h hızla başlıyor. 2 saat sonra hız 150 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

500 mL125 mL/h · 2 h150 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
100 birim100 mLkristalize (regüler) insülin? mL/h56 kg0,05 birim/kg/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 100 mL’de 100 ünite kristalize insülin içeriyor. Order, 56 kg ağırlığındaki bir hasta için 0,05 ünite/kg/h. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

100 birim/100 mL0,05 birim/kg/h56 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
250 mg250 mLdobutamine27 mL/h52 kg? mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 250 mg içeren bir dobutamine infüzyonu 27 mL/h hızla gidiyor. Hasta 52 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

250 mg/250 mL27 mL/h52 kg
D = mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
cefazolin 1 g4,5 mL steril su ekleyin.Toz hacmi: 0,5 mL.750 mg → ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde cefazolin 1000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 4,5 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,5 mL ekliyor. Order edilen doz 750 mg. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

1000 mg4,5 mL+0,5 mL750 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
10%150 g+2%salicylic acid? g6%salicylic acid

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Elinizde 150 g %10’lik salicylic acid merhem var. %6’lık bir merhem elde etmek için kaç gram m %2’lük salicylic acid merhem eklemelisiniz? En yakın tam grama yuvarlayın.

150 g · 10%2%6%
m = g

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: x = 11,2 mL

Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.

ondabirler basamağındaki rakam

11.2438 → 2

Yalnızca sonraki rakam belirler

11,2438 → 4
4, 4 veya daha küçük; bu yüzden 2 aynı kalır.
Sonraki rakamlar (38) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.

Yuvarlayın

x = 11,2 mL

Cevap

x = 11,2 mL
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 450 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

3 tbsp = 3·15 = 45 mL
1½ su bardağı = 1,5·240 = 360 mL
1½ fl oz = 1,5·30 = 45 mL

Toplayın

V = 45 + 360 + 45 = 450 mL

Cevap

V = 450 mL
3.Doz hesapları

Cevap: D = 22,5 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

5·18 = 90 mg

Doz başına

D = 90/4 = 22,5 mg

Cevap

D = 22,5 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,3 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Aynı birimler

0,3 mg = 300 mcg

Hacim

V = 300/1000 = 0,3 mL

Cevap

V = 0,3 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: V = 1200 mL

Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.

mL/h cinsinden hız

50·60/20 = 150 mL/h

Hacim

V = 150·8 = 1200 mL

Cevap

V = 1200 mL
6.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 75 gtt/min

Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

500/250 = 2 mg/mL

Saatlik hacim

150/2 = 75 mL/h

Damla hızı

R = 75·60/60 = 75 gtt/min

Cevap

R = 75 gtt/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: B = 245 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Toplam alınan

oral: 180 + 100 = 280 mL
buz parçaları: 240/2 = 120 mL
IV infüzyon: 50·8 = 400 mL
IV antibiyotik: 1·100 = 100 mL
toplam alınan = 900 mL

Toplam çıkarılan

375 + 150 + 130 = 655 mL

Denge

B = 900 − 655 = 245 mL

Cevap

B = 245 mL

Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.

8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: t = 3,7 h

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Birinci kısım

125·2 = 250 mL
500 − 250 = 250 mL kalan

İkinci kısım

250/150 = 1,667 h

Toplam süre

t = 2 + 1,667 = 3,667 ≈ 3,7 h

Cevap

t = 3,7 h

Bu yaklaşık 3 h 40 min eder, yani torba yaklaşık saat 16:40 civarında biter.

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 2,8 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

0,05·56 = 2,8 birim/h

Konsantrasyon

100/100 = 1 birim/mL

Pompa hızı

R = 2,8/1 = 2,8 mL/h

Cevap

R = 2,8 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 8,7 mcg/kg/min

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

250 000/250 = 1000 mcg/mL

Dakikadaki mikrogram

27·1000 = 27000 mcg/h
27000/60 = 450 mcg/min

Kilogram başına

D = 450/52 = 8,654 ≈ 8,7 mcg/kg/min

Cevap

D = 8,7 mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 3,8 mL

Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Son hacim

4,5 + 0,5 = 5 mL

Konsantrasyon

1000/5 = 200 mg/mL

Verilecek hacim

V = 750/200 = 3,75 ≈ 3,8 mL

Cevap

V = 3,8 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: m = 150 g

Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Aligasyon payları

10%: 6 − 2 = 4 pay
2%: 10 − 6 = 4 pay

Elinizdeki miktara göre ölçekleyin

m = 150·4/4 = 150 g

Cevap

m = 150 g

Kontrol: 150 g + 150 g = 300 g %6’lük merhem.

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math