Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
130,3182 kg? kgşuna yuvarla 0,1 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir ağırlık dönüşümü 130,3182 kg veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: ağırlıklar en yakın kilogramın onda birine yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?

130,3182 kg
x = kg
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
1 fl oz? mL1 tsp? mL1½ su bardağı? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta 1 fl oz / meyve suyu, 1 tsp / öksürük şurubu, 1½ su bardağı / çay alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 fl oz = 30 mL1 tsp = 5 mL1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
1%w/vV = ? mL

%1 (w/v) bir çözeltiden 5 mg’lik bir doz gerekiyor. Bu dozu hangi hacim V içerir?

5 mg1% w/v
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
40 mg/1 mLV = ? mL

Bir hasta 63,8 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 1 mg/kg ve stok 1 mL’de 40 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz? İki ondalık basamağa yuvarlayın.

63,8 lb1 mg/kg40 mg/1 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
15 gtt/mL200 mL/h? gtt/min

Bir infüzyon 200 mL/h olarak istenmiş, ancak pompa yok. 15 gtt/mL’lik bir infüzyon setiyle yerçekimiyle veriliyor. Damla hızı R değerini dakikadaki damla olarak bulun.

200 mL/h15 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
1 g250 mL? mL/h4 mg/min

Bir torba 250 mL içinde 1 g ilaç içeriyor. İstem dakikada 4 mg. Pompayı hangi hıza R (mL/h) ayarlarsınız?

1 g/250 mL4 mg/min
R = mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan8 saatlik vardiyasüt200 mLmeyve suyu200 mLçay200 mLIV infüzyon60 mL/h × 8 hIV antibiyotik2 × 100 mLidrar400 mLidrar425 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun.

süt: 200 mLmeyve suyu: 200 mLçay: 200 mLIV infüzyon: 60 mL/h × 8 hIV antibiyotik: 2 × 100 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
1000 mL150 mL/hbaşlangıç 11:1517:15: ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba saat 11:15’de başlatıldı ve pompayla 150 mL/h hızla gidiyor. Saat 17:15’te torbada kaç mL V kalmıştır?

1000 mL150 mL/h11:15 → 17:15
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
heparin 5 000 birim/mL60 birim/kg · 71 kg → V = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 71 kg ağırlığındaki bir hasta için 60 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 5 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? İki ondalık basamağa yuvarlayın.

60 birim/kg71 kg5 000 birim/mL
V = mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
25 mg250 mLnitroglycerin? mL/h76 kg20 mcg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 76 kg ağırlığındaki bir hastaya 20 mcg/min hızında nitroglycerin order edilmiş. Torbada 250 mL’de 25 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

25 mg/250 mL20 mcg/min76 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
024681010 mL

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,22 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10 0000,22 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
50%dextrose+10%dextrose? mL20%1500 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %50 ve %10’lük dextrose karıştırarak 1500 mL %20’lik dextrose hazırlamanız gerekiyor. %10’lik çözeltiden kaç mL V gerekir? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.

50%10%20%1500 mL
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: x = 130,3 kg

Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.

ondabirler basamağındaki rakam

130.3182 → 3

Yalnızca sonraki rakam belirler

130,3182 → 1
1, 4 veya daha küçük; bu yüzden 3 aynı kalır.
Sonraki rakamlar (82) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.

Yuvarlayın

x = 130,3 kg

Cevap

x = 130,3 kg
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 395 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

1 fl oz = 1·30 = 30 mL
1 tsp = 1·5 = 5 mL
1½ su bardağı = 1,5·240 = 360 mL

Toplayın

V = 30 + 5 + 360 = 395 mL

Cevap

V = 395 mL
3.Doz hesapları

Cevap: V = 0,5 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Konsantrasyon

1% = 10 mg/mL

Hacim

V = 5/10 = 0,5 mL

Cevap

V = 0,5 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,73 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

kg cinsinden ağırlık

63,8/2,2 = 29 kg

Doz

1·29 = 29 mg

Hacim

V = (29/40)·1 = 0,725 ≈ 0,73 mL

Cevap

V = 0,73 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 50 gtt/min

Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.

Dakikadaki mililitre

200/60 = 3,333 mL/min

Damla hızı

R = 3,333·15 = 50 gtt/min

Cevap

R = 50 gtt/min
6.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 60 mL/h

Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

1000 mg/250 mL = 4 mg/mL

Saatlik doz

4·60 = 240 mg/h

Pompa hızı

R = 240/4 = 60 mL/h

Cevap

R = 60 mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: I = 1280 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Alınanları toplayın

oral: 200 + 200 + 200 = 600 mL
IV infüzyon: 60·8 = 480 mL
IV antibiyotik: 2·100 = 200 mL
I = 1280 mL

Cevap

I = 1280 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: V = 100 mL

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Geçen süre

11:15 → 17:15 = 6 h

Verilen hacim

150·6 = 900 mL

Kalan hacim

V = 1000 − 900 = 100 mL

Cevap

V = 100 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: V = 0,85 mL

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Gereken adet

60·71 = 4 260 birim

Hacim

V = 4260/5000 = 0,852 ≈ 0,85 mL

Cevap

V = 0,85 mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 12 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

25 000/250 = 100 mcg/mL

Saatlik doz

Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.

20·60 = 1200 mcg/h

Pompa hızı

R = 1200/100 = 12 mL/h

Cevap

R = 12 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 2,2 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL

Hacim

V = 0,22/0,1 = 2,2 mL

Cevap

V = 2,2 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 1125 mL

Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Aligasyon payları

50%: 20 − 10 = 10 pay
10%: 50 − 20 = 30 pay
toplam: 40 pay

Hacmi paylaştırın

V = 1500·30/40 = 1125 mL

Cevap

V = 1125 mL

Kontrol: 375 mL %50 + 1125 mL %10 = 1500 mL.

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math