Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
12345678910111211:55?1:55 AM11:55 AM11:55 PM10:55 AM

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 11:55 saatinde kaydedilmiş (24 saatlik saat). Hangi giriş 12 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.

11:55
  1. 11:55 AM
  2. 211:55 AM
  3. 311:55 PM
  4. 410:55 AM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
1½ tsp · 3/gün · 10 d? mL1 tsp = 5 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir reçetede 10 gün boyunca günde üç kez oral süspansiyondan 1½ tsp yazıyor. 1 tsp = 5 mL kullanarak tüm kür için kaç mL V gerekir?

1½ tspgünde üç kez10 gün1 tsp = 5 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
1%100 mLm = ? mg

%1 (w/v) bir çözeltinin 100 mL’sinde kaç miligram ilaç m vardır?

1% w/v100 mL
m = mg
4.Doz hesaplarıZor
25k birim1000 mL? mL/h500 birim/h

Bir infüzyon 1000 mL'de 25000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 500 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

25000 birim/1000 mL500 birim/h
R = mL/h
5.IV infüzyon hızlarıOrta
500 mL15 gtt/mL3 h? gtt/min

15 damla/mL'lik bir setle 500 mL'yi 3 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

500 mL3 h15 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
50 mg250 mL20 mL/h? mcg/min

250 mL içinde 50 mg’lik bir infüzyon 20 mL/h hızla akıyor. Hasta dakikada kaç mikrogram D alır?

50 mg/250 mL20 mL/h
D = mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan12 saatlik vardiyasüt240 mLjöle100 mLsu150 mLIV infüzyon50 mL/h × 12 hIV antibiyotik1 × 100 mLidrar425 mLidrar175 mLyara dreni90 mLkusmuk250 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun.

süt: 240 mLjöle: 100 mLsu: 150 mLIV infüzyon: 50 mL/h × 12 hIV antibiyotik: 1 × 100 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
1000 mL→ 125 mL/hbaşlangıç 10:30ttoplam​ = ? h120 mL/h × 3 h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir infüzyon saat 10:30’de 120 mL/h hızla başlıyor. 3 saat sonra hız 125 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

1000 mL120 mL/h · 3 h125 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
20 000 birim500 mLheparin? mL/h87 kg14 birim/kg/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de 20 000 ünite heparin var. Order, 87 kg ağırlığındaki bir hasta için 14 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

20 000 birim/500 mL14 birim/kg/h87 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
800 mg500 mLdopamine29 mL/h86 kg? mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’de 800 mg içeren bir dopamine infüzyonu 29 mL/h hızla gidiyor. Hasta 86 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

800 mg/500 mL29 mL/h86 kg
D = mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
024681010 mL

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,34 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10 0000,34 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
2,5%50 g+0,5%hydrocortisone? g1%hydrocortisone

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Elinizde 50 g %2,5’lik hydrocortisone merhem var. %1’lık bir merhem elde etmek için kaç gram m %0,5’lük hydrocortisone merhem eklemelisiniz? En yakın tam grama yuvarlayın.

50 g · 2,5%0,5%1%
m = g

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: 11:55 AM

24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.

Saati dönüştürün

11 → 11 AM

Cevap

11:55 AM

Cevap

11:55 AM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 225 mL

Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.

Doz başına hacim

1½ tsp = 1,5·5 = 7,5 mL

Tüm tedavi

V = 7,5 mL × 3/gün × 10 = 225 mL

Cevap

V = 225 mL
3.Doz hesapları

Cevap: m = 1000 mg

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Konsantrasyon

1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL

İlaç kütlesi

m = 10·100 = 1000 mg

Cevap

m = 1000 mg
4.Doz hesapları

Cevap: R = 20 mL/h

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Konsantrasyon

25000/1000 = 25 birim/mL

Pompa hızı

R = 500/25 = 20 mL/h

Cevap

R = 20 mL/h
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 42 gtt/min

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Dakika cinsinden süre

3·60 = 180 min

Damla hızı

R = 500·15/180 = 41,67 ≈ 42 gtt/min

Cevap

R = 42 gtt/min

Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 42 damla/dk.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: D = 66,67 mcg/min

Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

50000 mcg/250 mL = 200 mcg/mL

Saatlik doz

20·200 = 4000 mcg/h

Dakikadaki doz

D = 4000/60 = 66,67 mcg/min

Cevap

D = 66,67 mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: I = 1190 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Alınanları toplayın

oral: 240 + 100 + 150 = 490 mL
IV infüzyon: 50·12 = 600 mL
IV antibiyotik: 1·100 = 100 mL
I = 1190 mL

Cevap

I = 1190 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: t = 8,1 h

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Birinci kısım

120·3 = 360 mL
1000 − 360 = 640 mL kalan

İkinci kısım

640/125 = 5,12 h

Toplam süre

t = 3 + 5,12 = 8,12 ≈ 8,1 h

Cevap

t = 8,1 h

Bu yaklaşık 8 h 07 min eder, yani torba yaklaşık saat 18:37 civarında biter.

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 30,5 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

14·87 = 1 218 birim/h

Konsantrasyon

20 000/500 = 40 birim/mL

Pompa hızı

R = 1218/40 = 30,45 ≈ 30,5 mL/h

Cevap

R = 30,5 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 9 mcg/kg/min

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

800 000/500 = 1600 mcg/mL

Dakikadaki mikrogram

29·1600 = 46400 mcg/h
46400/60 = 773,3 mcg/min

Kilogram başına

D = 773,3/86 = 8,992 ≈ 9 mcg/kg/min

Cevap

D = 9 mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 3,4 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL

Hacim

V = 0,34/0,1 = 3,4 mL

Cevap

V = 3,4 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: m = 150 g

Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Aligasyon payları

2,5%: 1 − 0,5 = 0,5 pay
0,5%: 2,5 − 1 = 1,5 pay

Elinizdeki miktara göre ölçekleyin

m = 50·1,5/0,5 = 150 g

Cevap

m = 150 g

Kontrol: 50 g + 150 g = 200 g %1’lük merhem.

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math