Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
6 ft 1 in1 ft = 12 in1 in = 2,54 cmh = ? cm

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta 6 ft 1 in boyunda. 1 ft = 12 in ve 1 in = 2,54 cm kullanarak h değerini santimetre cinsinden, en yakın tam santimetreye yuvarlayarak bulun.

6 ft 1 in1 ft = 12 in1 in = 2,54 cm
h = cm
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
1 su bardağı? mL3 tsp? mL1 tbsp? mL4 fl oz? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta 1 su bardağı / çay, 3 tsp / öksürük şurubu, 1 tbsp / sıvı takviye, 4 fl oz / meyve suyu alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL1 tsp = 5 mL1 tbsp = 15 mL1 fl oz = 30 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

40 kg ağırlığındaki bir çocuğa 4 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 50 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

40 kg4 mg/kg50 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
10 mg/1 mLV = ? mL

Bir hasta 92,4 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 5 mg/kg ve stok 1 mL’de 10 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz?

92,4 lb5 mg/kg10 mg/1 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
330 mLkalan? mL/h5 h kalan

8 saatte 500 mL istenmişti. 3 saat sonra torbada hâlâ 330 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Pompa hangi hıza R (mL/h) yeniden ayarlanmalıdır?

500 mL / 8 hsonra 3 h: 330 mL
R = mL/h
6.IV infüzyon hızlarıZor
200 mg250 mL18 mL/h? mcg/min

250 mL içinde 200 mg’lik bir infüzyon 18 mL/h hızla akıyor. Hasta dakikada kaç mikrogram D alır?

200 mg/250 mL18 mL/h
D = mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan12 saatlik vardiyasu350 mLjöle120 mLIV infüzyon75 mL/h × 12 hIV antibiyotik2 × 100 mLidrar150 mLidrar325 mLidrar400 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir).

su: 350 mLjöle: 120 mLIV infüzyon: 75 mL/h × 12 hIV antibiyotik: 2 × 100 mLidrar: 150 mLidrar: 325 mLidrar: 400 mL
B = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
500 mL50 mL verilen100 mL/h12:00t = ? h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir torba pompayla 100 mL/h hızla gidiyor. Saat 12:00’de 50 mL zaten verilmiş. Torba kaç saat t sonra boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

500 mL50 mL verilen100 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
250 birim250 mLkristalize (regüler) insülin5 mL/h? birim/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 250 ünite kristalize insülin içeren bir infüzyon 5 mL/h hızla gidiyor. Hasta saatte kaç ünite D alıyor?

250 birim/250 mL5 mL/h
D = birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
8 mg250 mLnorepinephrine? mL/h65 kg16 mcg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 65 kg ağırlığındaki bir hastaya 16 mcg/min hızında norepinephrine order edilmiş. Torbada 250 mL’de 8 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

8 mg/250 mL16 mcg/min65 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
cefuroxime 750 mg7,2 mL steril su ekleyin.Toz hacmi: 0,3 mL.? mg/mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde cefuroxime 750 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 7,2 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,3 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?

750 mg7,2 mL+0,3 mL
C = mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 2000 mg toz içerir. 9,2 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,8 mL hacim ekliyor. Reçete 400 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

2000 mg9,2 mL + 0,8 mL400 mg
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: h = 185 cm

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

İnç cinsinden boy

6·12 + 1 = 73 in

İnçten santimetreye

h = 73·2,54 = 185,4 ≈ 185 cm

Cevap

h = 185 cm
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 390 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

1 su bardağı = 1·240 = 240 mL
3 tsp = 3·5 = 15 mL
1 tbsp = 1·15 = 15 mL
4 fl oz = 4·30 = 120 mL

Toplayın

V = 240 + 15 + 15 + 120 = 390 mL

Cevap

V = 390 mL
3.Doz hesapları

Cevap: V = 3,2 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 4·40 = 160 mg

Hacim

V = 160/50 = 3,2 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 3,2 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 21 mL

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

kg cinsinden ağırlık

92,4/2,2 = 42 kg

Doz

5·42 = 210 mg

Hacim

V = (210/10)·1 = 21 mL

Cevap

V = 21 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 66 mL/h

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Başlangıç hızı

500/8 = 62,5 mL/h

Yeni hız

R = 330/5 = 66 mL/h

Cevap

R = 66 mL/h

Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: D = 240 mcg/min

Doza dayalı infüzyonlar: konsantrasyon = torbadaki ilaç miktarı/torba hacmi. Pompa hızı (mL/h) = saatlik doz/konsantrasyon ve saatlik doz = mL/h × konsantrasyon. Dakika başına dozları saat başına çevirin (× 60) ve kütle birimlerini aynı tutun (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

200000 mcg/250 mL = 800 mcg/mL

Saatlik doz

18·800 = 14400 mcg/h

Dakikadaki doz

D = 14400/60 = 240 mcg/min

Cevap

D = 240 mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: B = 695 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Toplam alınan

oral: 350 + 120 = 470 mL
IV infüzyon: 75·12 = 900 mL
IV antibiyotik: 2·100 = 200 mL
toplam alınan = 1570 mL

Toplam çıkarılan

150 + 325 + 400 = 875 mL

Denge

B = 1570 − 875 = 695 mL

Cevap

B = 695 mL

Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.

8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: t = 4,5 h

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kalan hacim

500 − 50 = 450 mL

Süre

t = 450/100 = 4,5 h

Cevap

t = 4,5 h

Bu yaklaşık 4 h 30 min eder, yani torba yaklaşık saat 16:30 civarında biter.

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 5 birim/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

250/250 = 1 birim/mL

Saatlik ünite

D = 5·1 = 5 birim/h

Cevap

D = 5 birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 30 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

8 000/250 = 32 mcg/mL

Saatlik doz

Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.

16·60 = 960 mcg/h

Pompa hızı

R = 960/32 = 30 mL/h

Cevap

R = 30 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: C = 100 mg/mL

Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Son hacim

7,2 + 0,3 = 7,5 mL

Konsantrasyon

C = 750/7,5 = 100 mg/mL

Cevap

C = 100 mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 2 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

9,2 + 0,8 = 10 mL
C = 2000/10 = 200 mg/mL

Hacim

V = 400/200 = 2 mL

Cevap

V = 2 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math