Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 12:00 saatinde kaydedilmiş (24 saatlik saat). Hangi giriş 12 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.
12:00
111:00 PM
22:00 PM
312:00 AM
412:00 PM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 5 mg/sa veriyor. Bu doz hızını D mcg/dk cinsinden ifade edin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
5 mg/h1 mg = 1000 mcg1 h = 60 min
D = mcg/min
3.Doz hesaplarıOrta
8 kg ağırlığındaki bir çocuğa 7,5 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 20 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
8 kg7,5 mg/kg20 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
20 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 1 mL’de 40 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 10 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?
20 kg10 mg/kg40 mg/1 mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
15 damla/mL'lik bir setle 1500 mL'yi 6 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.
1500 mL6 h15 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
Bir torba 500 mL'de 250 mg ilaç içeriyor ve 20 mL/h hızla akıyor. Hasta saatte kaç miligram D alır?
250 mg/500 mL20 mL/h
D = mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 58 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba pompayla 75 mL/h hızla gidiyor. Saat 15:00’de 300 mL zaten verilmiş. Torba kaç saat t sonra boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
1000 mL300 mL verilen75 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de 12 500 ünite heparin var. Order, 89 kg ağırlığındaki bir hasta için 16 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
12 500 birim/250 mL16 birim/kg/h89 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 500 mg var. Order, 88 kg ağırlığındaki bir hasta için 12,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mg/250 mL12,5 mcg/kg/min88 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir penisilin G flakonu 5 000 000 ünite içeriyor. Alıştırma etiketi üç konsantrasyon veriyor (tabloya bakın). 18,2 mL çözücü ekliyorsunuz. Order edilen doz 400 000 ünite. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
18,2 mL → 250 000 birim/mL400 000 birim
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Elinizde 100 g %2,5’lik hydrocortisone merhem var. %1,5’lık bir merhem elde etmek için kaç gram m %0,5’lük hydrocortisone merhem eklemelisiniz? En yakın tam grama yuvarlayın.
100 g · 2,5%0,5%1,5%
m = g
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: 12:00 PM
24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.
Saati dönüştürün
12 → 12 PM
Cevap
12:00 PM
Cevap
12:00 PM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: D = 83,3 mcg/min
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Zinciri kurun
D = 5 mg/h × (1000 mcg/1 mg) × (1 h/60 min)
Hesaplayın
D = 5000/60 = 83,33 ≈ 83,3 mcg/min
Cevap
D = 83,3 mcg/min
3.Doz hesapları
Cevap: V = 3 mL
Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.
Vücut ağırlığından doz
D = 7,5·8 = 60 mg
Hacim
V = 60/20 = 3 mL
Şırıngada
Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.
Cevap
V = 3 mL
4.Doz hesapları
Cevap: V = 5 mL
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Ağırlığa göre doz
10·20 = 200 mg
Hacim
V = (200/40)·1 = 5 mL
Cevap
V = 5 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 63 gtt/min
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Dakika cinsinden süre
6·60 = 360 min
Damla hızı
R = 1500·15/360 = 62,5 ≈ 63 gtt/min
Cevap
R = 63 gtt/min
Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 63 damla/dk.
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 10 mg/h
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Konsantrasyon
250/500 = 0,5 mg/mL
Doz hızı
D = 0,5·20 = 10 mg/h
Cevap
D = 10 mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: U = 2,05 mL/kg/h
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam idrar
150 + 400 + 400 = 950 mL
Kilogram başına saatlik
U = 950/(58·8) = 2,047 ≈ 2,05 mL/kg/h
Cevap
U = 2,05 mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 9,3 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kalan hacim
1000 − 300 = 700 mL
Süre
t = 700/75 = 9,333 ≈ 9,3 h
Cevap
t = 9,3 h
Bu yaklaşık 9 h 20 min eder, yani torba yaklaşık saat 00:20 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 28,5 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
16·89 = 1 424 birim/h
Konsantrasyon
12 500/250 = 50 birim/mL
Pompa hızı
R = 1424/50 = 28,48 ≈ 28,5 mL/h
Cevap
R = 28,5 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 33 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
500 mg = 500 000 mcg
500 000/250 = 2000 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
12,5·88 = 1100 mcg/min
1100·60 = 66000 mcg/h
Pompa hızı
R = 66000/2000 = 33 mL/h
Cevap
R = 33 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,6 mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Etiketten konsantrasyon
18,2 mL → 250 000 birim/mL
Verilecek hacim
V = 400 000/250 000 = 1,6 mL
Cevap
V = 1,6 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: m = 100 g
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.