Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
12345678910111210:45 AM?09:4511:4522:4510:45

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 10:45 AM saatinde kaydedilmiş. Hangi giriş 24 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.

10:45 AM
  1. 109:45
  2. 211:45
  3. 322:45
  4. 410:45
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
25 mcg/min? mg/h1 h = 60 min1 mg = 1000 mcg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 25 mcg/dk veriyor. Bu doz hızını D mg/sa cinsinden ifade edin.

25 mcg/min1 h = 60 min1 mg = 1000 mcg
D = mg/h
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

28 kg ağırlığındaki bir çocuğa 4 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 40 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

28 kg4 mg/kg40 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
40 mg/1 mLV = ? mL

Bir hasta 195,8 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 5 mg/kg ve stok 1 mL’de 40 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

195,8 lb5 mg/kg40 mg/1 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
920 mLkalan? mL/h6 h kalan

12 saatte 1500 mL istenmişti. 6 saat sonra torbada hâlâ 920 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Pompa hangi hıza R (mL/h) yeniden ayarlanmalıdır?

1500 mL / 12 hsonra 6 h: 920 mL
R = mL/h
6.IV infüzyon hızlarıZor
400 mg500 mL12 mL/h? mcg/min

500 mL içinde 400 mg’lik bir infüzyon 12 mL/h hızla akıyor. Hasta dakikada kaç mikrogram D alır?

400 mg/500 mL12 mL/h
D = mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan12 saatlik vardiyasüt240 mLçay200 mLIV infüzyon125 mL/h × 12 hIV antibiyotik2 × 100 mLidrar400 mLidrar250 mLyara dreni80 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun.

süt: 240 mLçay: 200 mLIV infüzyon: 125 mL/h × 12 hIV antibiyotik: 2 × 100 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
1000 mL700 mL verilen50 mL/h19:00t = ? h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba pompayla 50 mL/h hızla gidiyor. Saat 19:00’de 700 mL zaten verilmiş. Torba kaç saat t sonra boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

1000 mL700 mL verilen50 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
20 000 birim500 mLheparin? mL/h67 kg14 birim/kg/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de 20 000 ünite heparin var. Order, 67 kg ağırlığındaki bir hasta için 14 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

20 000 birim/500 mL14 birim/kg/h67 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
400 mg250 mLdopamine17 mL/h93 kg? mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 400 mg içeren bir dopamine infüzyonu 17 mL/h hızla gidiyor. Hasta 93 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

400 mg/250 mL17 mL/h93 kg
D = mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
ceftriaxone 2 g19,2 mL steril su ekleyin.Toz hacmi: 0,8 mL.500 mg → ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde ceftriaxone 2000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 19,2 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,8 mL ekliyor. Order edilen doz 500 mg. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

2000 mg19,2 mL+0,8 mL500 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
50%dextrose? mL+10%dextrose30%750 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %50 ve %10’lük dextrose karıştırarak 750 mL %30’lik dextrose hazırlamanız gerekiyor. %50’lik çözeltiden kaç mL V gerekir? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.

50%10%30%750 mL
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: 10:45

24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.

Saati dönüştürün

10 AM → 10

Cevap

10:45

Cevap

10:45
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: D = 1,5 mg/h

Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.

Zinciri kurun

D = 25 mcg/min × (60 min/1 h) × (1 mg/1000 mcg)

Hesaplayın

D = 25·60/1000 = 1,5 mg/h

Cevap

D = 1,5 mg/h
3.Doz hesapları

Cevap: V = 2,8 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 4·28 = 112 mg

Hacim

V = 112/40 = 2,8 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 2,8 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 11,1 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

kg cinsinden ağırlık

195,8/2,2 = 89 kg

Doz

5·89 = 445 mg

Hacim

V = (445/40)·1 = 11,13 ≈ 11,1 mL

Cevap

V = 11,1 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 153,3 mL/h

Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.

Başlangıç hızı

1500/12 = 125 mL/h

Yeni hız

R = 920/6 = 153,3 mL/h

Cevap

R = 153,3 mL/h

Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: D = 160 mcg/min

Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

400000 mcg/500 mL = 800 mcg/mL

Saatlik doz

12·800 = 9600 mcg/h

Dakikadaki doz

D = 9600/60 = 160 mcg/min

Cevap

D = 160 mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: I = 2140 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Alınanları toplayın

oral: 240 + 200 = 440 mL
IV infüzyon: 125·12 = 1500 mL
IV antibiyotik: 2·100 = 200 mL
I = 2140 mL

Cevap

I = 2140 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: t = 6 h

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kalan hacim

1000 − 700 = 300 mL

Süre

t = 300/50 = 6 h

Cevap

t = 6 h

Bu yaklaşık 6 h 00 min eder, yani torba yaklaşık saat 01:00 civarında biter.

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 23,5 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

14·67 = 938 birim/h

Konsantrasyon

20 000/500 = 40 birim/mL

Pompa hızı

R = 938/40 = 23,45 ≈ 23,5 mL/h

Cevap

R = 23,5 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 4,9 mcg/kg/min

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

400 000/250 = 1600 mcg/mL

Dakikadaki mikrogram

17·1600 = 27200 mcg/h
27200/60 = 453,3 mcg/min

Kilogram başına

D = 453,3/93 = 4,875 ≈ 4,9 mcg/kg/min

Cevap

D = 4,9 mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 5 mL

Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Son hacim

19,2 + 0,8 = 20 mL

Konsantrasyon

2000/20 = 100 mg/mL

Verilecek hacim

V = 500/100 = 5 mL

Cevap

V = 5 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 375 mL

Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Aligasyon payları

50%: 30 − 10 = 20 pay
10%: 50 − 30 = 20 pay
toplam: 40 pay

Hacmi paylaştırın

V = 750·20/40 = 375 mL

Cevap

V = 375 mL

Kontrol: 375 mL %50 + 375 mL %10 = 750 mL.

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math