Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Küçük bir enjeksiyon için doz hesaplaması 0,38752 mL veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın mL’nin yüzde birine yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?
0,38752 mL
x = mL
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir idame infüzyonu ara vermeden 60 mL/sa hızla akıyor. 24 saatte kaç litre V verir?
60 mL/h24 h
V = L
3.Doz hesaplarıOrta
24 kg ağırlığındaki bir çocuğa 2,5 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 25 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
24 kg2,5 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
%50 (a/h) stok çözeltiden 250 mL %5 (a/h) çözelti hazırlamanız gerekiyor. Stoka ne kadar su W eklenmelidir?
C₁ = 50%C₂ = 5%V₂ = 250 mL
W = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
15 damla/mL'lik bir setle 500 mL'yi 12 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.
500 mL12 h15 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
500 mL içinde 400 mg’lik bir infüzyon 6 mL/h hızla akıyor. Hasta dakikada kaç mikrogram D alır?
400 mg/500 mL6 mL/h
D = mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 53 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba saat 11:15’de başlatıldı ve pompayla 75 mL/h hızla gidiyor. Saat 14:15’te torbada kaç mL V kalmıştır?
1000 mL75 mL/h11:15 → 14:15
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de 20 000 ünite heparin var. Order, 83 kg ağırlığındaki bir hasta için 16 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
20 000 birim/500 mL16 birim/kg/h83 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 400 mg içeren bir dopamine infüzyonu 4 mL/h hızla gidiyor. Hasta 85 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
400 mg/250 mL4 mL/h85 kg
D = mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,24 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10 0000,24 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 500 mg toz içerir. 4,4 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,6 mL hacim ekliyor. Reçete 190 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
500 mg4,4 mL + 0,6 mL190 mg
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: x = 0,39 mL
Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.
yüzdebirler basamağındaki rakam
0,38752 → 8
Yalnızca sonraki rakam belirler
0,38752 → 7
7, 5 veya daha büyük; bu yüzden 8 yukarı yuvarlanır.
Sonraki rakamlar (52) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.
Yuvarlayın
x = 0,39 mL
Cevap
x = 0,39 mL
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: V = 1,44 L
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Bir günde hacim
60 mL/h × 24 h = 1440 mL
Litre cinsinden
V = 1440/1000 = 1,44 L
Cevap
V = 1,44 L
3.Doz hesapları
Cevap: V = 2,4 mL
Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.
Vücut ağırlığından doz
D = 2,5·24 = 60 mg
Hacim
V = 60/25 = 2,4 mL
Şırıngada
Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.
Cevap
V = 2,4 mL
4.Doz hesapları
Cevap: W = 225 mL
Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.
Stok hacmi
V₁ = 5·250/50 = 25 mL
Eklenecek su
W = 250 − 25 = 225 mL
Cevap
W = 225 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 10 gtt/min
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Dakika cinsinden süre
12·60 = 720 min
Damla hızı
R = 500·15/720 = 10,42 ≈ 10 gtt/min
Cevap
R = 10 gtt/min
Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 10 damla/dk.
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 80 mcg/min
Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).
Konsantrasyon
400000 mcg/500 mL = 800 mcg/mL
Saatlik doz
6·800 = 4800 mcg/h
Dakikadaki doz
D = 4800/60 = 80 mcg/min
Cevap
D = 80 mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: U = 1,22 mL/kg/h
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam idrar
175 + 150 + 225 + 225 = 775 mL
Kilogram başına saatlik
U = 775/(53·12) = 1,219 ≈ 1,22 mL/kg/h
Cevap
U = 1,22 mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: V = 775 mL
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Geçen süre
11:15 → 14:15 = 3 h
Verilen hacim
75·3 = 225 mL
Kalan hacim
V = 1000 − 225 = 775 mL
Cevap
V = 775 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 33,2 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
16·83 = 1 328 birim/h
Konsantrasyon
20 000/500 = 40 birim/mL
Pompa hızı
R = 1328/40 = 33,2 mL/h
Cevap
R = 33,2 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 1,3 mcg/kg/min
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
400 000/250 = 1600 mcg/mL
Dakikadaki mikrogram
4·1600 = 6400 mcg/h
6400/60 = 106,7 mcg/min
Kilogram başına
D = 106,7/85 = 1,255 ≈ 1,3 mcg/kg/min
Cevap
D = 1,3 mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 2,4 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL
Hacim
V = 0,24/0,1 = 2,4 mL
Cevap
V = 2,4 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,9 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.