Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
12345678910111214:15?2:15 PM4:15 PM1:15 PM2:15 AM

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 14:15 saatinde kaydedilmiş (24 saatlik saat). Hangi giriş 12 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.

14:15
  1. 12:15 PM
  2. 24:15 PM
  3. 31:15 PM
  4. 42:15 AM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
111 g/L? g/dL1 L = 10 dL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hemoglobin sonucu 111 g/L. Bunu Hb g/dL cinsinden ifade edin.

111 g/L1 L = 10 dL
Hb = g/dL
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

30 kg ağırlığındaki bir çocuğa 5 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 50 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

30 kg5 mg/kg50 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
250 mg/5 mLV = ? mL

Bir hasta 61,6 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 15 mg/kg ve stok 5 mL’de 250 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz?

61,6 lb15 mg/kg250 mg/5 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
1120 mLkalan? mL/h4 h kalan

6 saatte 1500 mL istenmişti. 2 saat sonra torbada hâlâ 1120 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Pompa hangi hıza R (mL/h) yeniden ayarlanmalıdır?

1500 mL / 6 hsonra 2 h: 1120 mL
R = mL/h
6.IV infüzyon hızlarıZor
200 mg50 mL15 mL/h? mg/h

Bir torba 50 mL'de 200 mg ilaç içeriyor ve 15 mL/h hızla akıyor. Hasta saatte kaç miligram D alır?

200 mg/50 mL15 mL/h
D = mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan12 saatlik vardiyasüt200 mLmeyve suyu150 mLbuz parçaları120 mLIV infüzyon75 mL/h × 12 hIV antibiyotik1 × 50 mLidrar450 mLidrar500 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir). Buz parçalarını hacimlerinin yarısı olarak sayın.

süt: 200 mLmeyve suyu: 150 mLbuz parçaları: 120 mLIV infüzyon: 75 mL/h × 12 hIV antibiyotik: 1 × 50 mLidrar: 450 mLidrar: 500 mL
B = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
1000 mL→ 125 mL/hbaşlangıç 09:00ttoplam​ = ? h150 mL/h × 4 h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir infüzyon saat 09:00’de 150 mL/h hızla başlıyor. 4 saat sonra hız 125 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

1000 mL150 mL/h · 4 h125 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
50 birim50 mLkristalize (regüler) insülin2 mL/h? birim/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 50 mL’de 50 ünite kristalize insülin içeren bir infüzyon 2 mL/h hızla gidiyor. Hasta saatte kaç ünite D alıyor?

50 birim/50 mL2 mL/h
D = birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
250 mg250 mLdobutamine25 mL/h58 kg? mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 250 mg içeren bir dobutamine infüzyonu 25 mL/h hızla gidiyor. Hasta 58 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

250 mg/250 mL25 mL/h58 kg
D = mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
cefazolin 1 g4,5 mL steril su ekleyin.Toz hacmi: 0,5 mL.? mg/mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde cefazolin 1000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 4,5 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,5 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?

1000 mg4,5 mL+0,5 mL
C = mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
50%dextrose? mL+5%dextrose15%450 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %50 ve %5’lük dextrose karıştırarak 450 mL %15’lik dextrose hazırlamanız gerekiyor. %50’lik çözeltiden kaç mL V gerekir? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.

50%5%15%450 mL
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: 2:15 PM

24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.

Saati dönüştürün

14 − 12 = 2 → PM

Cevap

2:15 PM

Cevap

2:15 PM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: Hb = 11,1 g/dL

Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.

Dönüştür

Hb = 111 g/L × (1 L/10 dL) = 11,1 g/dL

Cevap

Hb = 11,1 g/dL
3.Doz hesapları

Cevap: V = 3 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 5·30 = 150 mg

Hacim

V = 150/50 = 3 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 3 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 8,4 mL

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

kg cinsinden ağırlık

61,6/2,2 = 28 kg

Doz

15·28 = 420 mg

Hacim

V = (420/250)·5 = 8,4 mL

Cevap

V = 8,4 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 280 mL/h

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Başlangıç hızı

1500/6 = 250 mL/h

Yeni hız

R = 1120/4 = 280 mL/h

Cevap

R = 280 mL/h

Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: D = 60 mg/h

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Konsantrasyon

200/50 = 4 mg/mL

Doz hızı

D = 4·15 = 60 mg/h

Cevap

D = 60 mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: B = 410 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Toplam alınan

oral: 200 + 150 = 350 mL
buz parçaları: 120/2 = 60 mL
IV infüzyon: 75·12 = 900 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
toplam alınan = 1360 mL

Toplam çıkarılan

450 + 500 = 950 mL

Denge

B = 1360 − 950 = 410 mL

Cevap

B = 410 mL

Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.

8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: t = 7,2 h

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Birinci kısım

150·4 = 600 mL
1000 − 600 = 400 mL kalan

İkinci kısım

400/125 = 3,2 h

Toplam süre

t = 4 + 3,2 = 7,2 h

Cevap

t = 7,2 h

Bu yaklaşık 7 h 12 min eder, yani torba yaklaşık saat 16:12 civarında biter.

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 2 birim/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

50/50 = 1 birim/mL

Saatlik ünite

D = 2·1 = 2 birim/h

Cevap

D = 2 birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 7,2 mcg/kg/min

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

250 000/250 = 1000 mcg/mL

Dakikadaki mikrogram

25·1000 = 25000 mcg/h
25000/60 = 416,7 mcg/min

Kilogram başına

D = 416,7/58 = 7,184 ≈ 7,2 mcg/kg/min

Cevap

D = 7,2 mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: C = 200 mg/mL

Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Son hacim

4,5 + 0,5 = 5 mL

Konsantrasyon

C = 1000/5 = 200 mg/mL

Cevap

C = 200 mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 100 mL

Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Aligasyon payları

50%: 15 − 5 = 10 pay
5%: 50 − 15 = 35 pay
toplam: 45 pay

Hacmi paylaştırın

V = 450·10/45 = 100 mL

Cevap

V = 100 mL

Kontrol: 100 mL %50 + 350 mL %5 = 450 mL.

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math