Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 14:15 saatinde kaydedilmiş (24 saatlik saat). Hangi giriş 12 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.
14:15
12:15 PM
24:15 PM
31:15 PM
42:15 AM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hemoglobin sonucu 111 g/L. Bunu Hb g/dL cinsinden ifade edin.
111 g/L1 L = 10 dL
Hb = g/dL
3.Doz hesaplarıOrta
30 kg ağırlığındaki bir çocuğa 5 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 50 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
30 kg5 mg/kg50 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
Bir hasta 61,6 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 15 mg/kg ve stok 5 mL’de 250 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz?
61,6 lb15 mg/kg250 mg/5 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
6 saatte 1500 mL istenmişti. 2 saat sonra torbada hâlâ 1120 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Pompa hangi hıza R (mL/h) yeniden ayarlanmalıdır?
1500 mL / 6 hsonra 2 h: 1120 mL
R = mL/h
6.IV infüzyon hızlarıZor
Bir torba 50 mL'de 200 mg ilaç içeriyor ve 15 mL/h hızla akıyor. Hasta saatte kaç miligram D alır?
200 mg/50 mL15 mL/h
D = mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir). Buz parçalarını hacimlerinin yarısı olarak sayın.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir infüzyon saat 09:00’de 150 mL/h hızla başlıyor. 4 saat sonra hız 125 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
1000 mL150 mL/h · 4 h125 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 50 mL’de 50 ünite kristalize insülin içeren bir infüzyon 2 mL/h hızla gidiyor. Hasta saatte kaç ünite D alıyor?
50 birim/50 mL2 mL/h
D = birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 250 mg içeren bir dobutamine infüzyonu 25 mL/h hızla gidiyor. Hasta 58 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
250 mg/250 mL25 mL/h58 kg
D = mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde cefazolin 1000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 4,5 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,5 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?
1000 mg4,5 mL+0,5 mL
C = mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %50 ve %5’lük dextrose karıştırarak 450 mL %15’lik dextrose hazırlamanız gerekiyor. %50’lik çözeltiden kaç mL V gerekir? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.
50%5%15%450 mL
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: 2:15 PM
24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.
Saati dönüştürün
14 − 12 = 2 → PM
Cevap
2:15 PM
Cevap
2:15 PM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: Hb = 11,1 g/dL
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Dönüştür
Hb = 111 g/L × (1 L/10 dL) = 11,1 g/dL
Cevap
Hb = 11,1 g/dL
3.Doz hesapları
Cevap: V = 3 mL
Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.
Vücut ağırlığından doz
D = 5·30 = 150 mg
Hacim
V = 150/50 = 3 mL
Şırıngada
Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.
Cevap
V = 3 mL
4.Doz hesapları
Cevap: V = 8,4 mL
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
kg cinsinden ağırlık
61,6/2,2 = 28 kg
Doz
15·28 = 420 mg
Hacim
V = (420/250)·5 = 8,4 mL
Cevap
V = 8,4 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 280 mL/h
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Başlangıç hızı
1500/6 = 250 mL/h
Yeni hız
R = 1120/4 = 280 mL/h
Cevap
R = 280 mL/h
Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 60 mg/h
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
Konsantrasyon
200/50 = 4 mg/mL
Doz hızı
D = 4·15 = 60 mg/h
Cevap
D = 60 mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: B = 410 mL
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam alınan
oral: 200 + 150 = 350 mL
buz parçaları: 120/2 = 60 mL
IV infüzyon: 75·12 = 900 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
toplam alınan = 1360 mL
Toplam çıkarılan
450 + 500 = 950 mL
Denge
B = 1360 − 950 = 410 mL
Cevap
B = 410 mL
Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 7,2 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Birinci kısım
150·4 = 600 mL
1000 − 600 = 400 mL kalan
İkinci kısım
400/125 = 3,2 h
Toplam süre
t = 4 + 3,2 = 7,2 h
Cevap
t = 7,2 h
Bu yaklaşık 7 h 12 min eder, yani torba yaklaşık saat 16:12 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 2 birim/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
50/50 = 1 birim/mL
Saatlik ünite
D = 2·1 = 2 birim/h
Cevap
D = 2 birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 7,2 mcg/kg/min
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
250 000/250 = 1000 mcg/mL
Dakikadaki mikrogram
25·1000 = 25000 mcg/h
25000/60 = 416,7 mcg/min
Kilogram başına
D = 416,7/58 = 7,184 ≈ 7,2 mcg/kg/min
Cevap
D = 7,2 mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: C = 200 mg/mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
4,5 + 0,5 = 5 mL
Konsantrasyon
C = 1000/5 = 200 mg/mL
Cevap
C = 200 mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 100 mL
Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.