Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
12345678910111210:30 PM?22:3023:3010:3021:30

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 10:30 PM saatinde kaydedilmiş. Hangi giriş 24 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.

10:30 PM
  1. 122:30
  2. 223:30
  3. 310:30
  4. 421:30
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
½ tsp · 4/gün · 5 d? mL1 tsp = 5 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir reçetede 5 gün boyunca 6 saatte bir oral süspansiyondan ½ tsp yazıyor. 1 tsp = 5 mL kullanarak tüm kür için kaç mL V gerekir?

½ tsp6 saatte bir5 gün1 tsp = 5 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

39 kg ağırlığındaki bir çocuğa 4 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 20 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

39 kg4 mg/kg20 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
10%stoksu = ? mL

%10 (a/h) stok çözeltiden 100 mL %5 (a/h) çözelti hazırlamanız gerekiyor. Stoka ne kadar su W eklenmelidir?

C₁ = 10%C₂ = 5%V₂ = 100 mL
W = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
140 mLkalan? mL/h2 h kalan

8 saatte 500 mL istenmişti. 6 saat sonra torbada hâlâ 140 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Pompa hangi hıza R (mL/h) yeniden ayarlanmalıdır?

500 mL / 8 hsonra 6 h: 140 mL
R = mL/h
6.IV infüzyon hızlarıZor
4 g1000 mL? mL/h2 mg/min

Bir torba 1000 mL içinde 4 g ilaç içeriyor. İstem dakikada 2 mg. Pompayı hangi hıza R (mL/h) ayarlarsınız?

4 g/1000 mL2 mg/min
R = mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan8 saatlik vardiyasüt200 mLjöle120 mLçorba180 mLbuz parçaları200 mLIV infüzyon100 mL/h × 8 hIV antibiyotik1 × 50 mLidrar500 mLidrar400 mLyara dreni150 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun. Buz parçalarını hacimlerinin yarısı olarak sayın.

süt: 200 mLjöle: 120 mLçorba: 180 mLbuz parçaları: 200 mLIV infüzyon: 100 mL/h × 8 hIV antibiyotik: 1 × 50 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
1000 mL80 mL/hbaşlangıç 12:0018:00: ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba saat 12:00’de başlatıldı ve pompayla 80 mL/h hızla gidiyor. Saat 18:00’te torbada kaç mL V kalmıştır?

1000 mL80 mL/h12:00 → 18:00
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
100 birim100 mLkristalize (regüler) insülin5 mL/h? birim/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 100 mL’de 100 ünite kristalize insülin içeren bir infüzyon 5 mL/h hızla gidiyor. Hasta saatte kaç ünite D alıyor?

100 birim/100 mL5 mL/h
D = birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
250 mg250 mLdobutamine? mL/h82 kg2,5 mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 250 mg var. Order, 82 kg ağırlığındaki bir hasta için 2,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

250 mg/250 mL2,5 mcg/kg/min82 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:1000’dır. 0,3 mg gerekiyor. Hacmi 1 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10000,3 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 1000 mg toz içerir. 9,2 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,8 mL hacim ekliyor. Reçete 400 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

1000 mg9,2 mL + 0,8 mL400 mg
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: 22:30

24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.

Saati dönüştürün

10 PM → 10 + 12 = 22

Cevap

22:30

Cevap

22:30
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 50 mL

Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.

Doz başına hacim

½ tsp = 0,5·5 = 2,5 mL

Tüm tedavi

V = 2,5 mL × 4/gün × 5 = 50 mL

Cevap

V = 50 mL
3.Doz hesapları

Cevap: V = 7,8 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 4·39 = 156 mg

Hacim

V = 156/20 = 7,8 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 7,8 mL
4.Doz hesapları

Cevap: W = 50 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Stok hacmi

V₁ = 5·100/10 = 50 mL

Eklenecek su

W = 100 − 50 = 50 mL

Cevap

W = 50 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 70 mL/h

Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.

Başlangıç hızı

500/8 = 62,5 mL/h

Yeni hız

R = 140/2 = 70 mL/h

Cevap

R = 70 mL/h

Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 30 mL/h

Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

4000 mg/1000 mL = 4 mg/mL

Saatlik doz

2·60 = 120 mg/h

Pompa hızı

R = 120/4 = 30 mL/h

Cevap

R = 30 mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: I = 1450 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Alınanları toplayın

oral: 200 + 120 + 180 = 500 mL
buz parçaları: 200/2 = 100 mL
IV infüzyon: 100·8 = 800 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
I = 1450 mL

Cevap

I = 1450 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: V = 520 mL

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Geçen süre

12:00 → 18:00 = 6 h

Verilen hacim

80·6 = 480 mL

Kalan hacim

V = 1000 − 480 = 520 mL

Cevap

V = 520 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 5 birim/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

100/100 = 1 birim/mL

Saatlik ünite

D = 5·1 = 5 birim/h

Cevap

D = 5 birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 12,3 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

250 mg = 250 000 mcg
250 000/250 = 1000 mcg/mL

Dakikalık ve saatlik doz

2,5·82 = 205 mcg/min
205·60 = 12300 mcg/h

Pompa hızı

R = 12300/1000 = 12,3 mL/h

Cevap

R = 12,3 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 0,3 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL

Hacim

V = 0,3/1 = 0,3 mL

Cevap

V = 0,3 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 4 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

9,2 + 0,8 = 10 mL
C = 1000/10 = 100 mg/mL

Hacim

V = 400/100 = 4 mL

Cevap

V = 4 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math