Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
12345678910111200:50?12:50 AM12:50 PM11:50 AM2:50 AM

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 00:50 saatinde kaydedilmiş (24 saatlik saat). Hangi giriş 12 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.

00:50
  1. 112:50 AM
  2. 212:50 PM
  3. 311:50 AM
  4. 42:50 AM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
1 fl oz? mL1½ tbsp? mL1 su bardağı? mL1½ tsp? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta 1 fl oz / meyve suyu, 1½ tbsp / sıvı takviye, 1 su bardağı / çay, 1½ tsp / öksürük şurubu alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 fl oz = 30 mL1 tbsp = 15 mL1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL1 tsp = 5 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
61 kgBSA = 1,46 m²100 mg/m²D = ? mg

61 kg ağırlığındaki bir hastanın vücut yüzey alanı 1,46 m². İstem 100 mg/m². Dozu D mg cinsinden bulun.

61 kgBSA = 1,46 m²100 mg/m²
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
250 mg/5 mLV = ? mL

Bir hasta 165 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 1 mg/kg ve stok 5 mL’de 250 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz?

165 lb1 mg/kg250 mg/5 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
250 mL20 gtt/mL8 h? gtt/min

20 damla/mL'lik bir setle 250 mL'yi 8 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

250 mL8 h20 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
750 mL15 gtt/mL20 gtt/mint = ? h

Bir serum 15 damla/mL'lik setten 20 damla/dk hızla akıyor. Torbada 750 mL kaldı. Kaç saat t sonra boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

20 gtt/min15 gtt/mL750 mL
t = h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan12 saatlik vardiyaçay240 mLjöle100 mLbuz parçaları120 mLIV infüzyon60 mL/h × 12 hIV antibiyotik1 × 100 mLidrar450 mLidrar375 mLidrar300 mLidrar275 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 58 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

58 kg12 hidrar: 450 mLidrar: 375 mLidrar: 300 mLidrar: 275 mL
U = mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
1000 mL120 mL/hbaşlangıç 10:4514:15: ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba saat 10:45’de başlatıldı ve pompayla 120 mL/h hızla gidiyor. Saat 14:15’te torbada kaç mL V kalmıştır?

1000 mL120 mL/h10:45 → 14:15
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
50 birim50 mLkristalize (regüler) insülin? mL/h3 birim/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 50 mL’de 50 ünite kristalize insülin içeriyor. Order 3 ünite/h. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

50 birim/50 mL3 birim/h
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
400 mg250 mLdopamine? mL/h82 kg12 mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dopamine 400 mg var. Order, 82 kg ağırlığındaki bir hasta için 12 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

400 mg/250 mL12 mcg/kg/min82 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
024681010 mL

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,72 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10 0000,72 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 250 mg toz içerir. 4,6 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,4 mL hacim ekliyor. Reçete 60 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

250 mg4,6 mL + 0,4 mL60 mg
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: 12:50 AM

24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.

Saati dönüştürün

00 → 12 AM

Cevap

12:50 AM

Cevap

12:50 AM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 300 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

1 fl oz = 1·30 = 30 mL
1½ tbsp = 1,5·15 = 22,5 mL
1 su bardağı = 1·240 = 240 mL
1½ tsp = 1,5·5 = 7,5 mL

Toplayın

V = 30 + 22,5 + 240 + 7,5 = 300 mL

Cevap

V = 300 mL
3.Doz hesapları

Cevap: D = 146 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Doz

D = 100·1,46 = 146 mg

Cevap

D = 146 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V = 1,5 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

kg cinsinden ağırlık

165/2,2 = 75 kg

Doz

1·75 = 75 mg

Hacim

V = (75/250)·5 = 1,5 mL

Cevap

V = 1,5 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 10 gtt/min

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Dakika cinsinden süre

8·60 = 480 min

Damla hızı

R = 250·20/480 = 10,42 ≈ 10 gtt/min

Cevap

R = 10 gtt/min

Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 10 damla/dk.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: t = 9,4 h

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

mL/h cinsinden hız

20·60/15 = 80 mL/h

Kalan süre

t = 750/80 = 9,375 ≈ 9,4 h

Cevap

t = 9,4 h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: U = 2,01 mL/kg/h

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Toplam idrar

450 + 375 + 300 + 275 = 1400 mL

Kilogram başına saatlik

U = 1400/(58·12) = 2,011 ≈ 2,01 mL/kg/h

Cevap

U = 2,01 mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: V = 580 mL

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Geçen süre

10:45 → 14:15 = 3,5 h

Verilen hacim

120·3,5 = 420 mL

Kalan hacim

V = 1000 − 420 = 580 mL

Cevap

V = 580 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 3 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

50/50 = 1 birim/mL

Pompa hızı

R = 3/1 = 3 mL/h

Cevap

R = 3 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 36,9 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

400 mg = 400 000 mcg
400 000/250 = 1600 mcg/mL

Dakikalık ve saatlik doz

12·82 = 984 mcg/min
984·60 = 59040 mcg/h

Pompa hızı

R = 59040/1600 = 36,9 mL/h

Cevap

R = 36,9 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 7,2 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL

Hacim

V = 0,72/0,1 = 7,2 mL

Cevap

V = 7,2 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 1,2 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

4,6 + 0,4 = 5 mL
C = 250/5 = 50 mg/mL

Hacim

V = 60/50 = 1,2 mL

Cevap

V = 1,2 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math