Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
6 lb 15 oz? kg1 lb = 16 oz1 kg = 2,2 lb

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir yenidoğan 6 lb 15 oz ağırlığında. 1 lb = 16 oz ve 1 kg = 2,2 lb kullanarak m değerini kilogram cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

6 lb 15 oz1 lb = 16 oz1 kg = 2,2 lb
m = kg
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
1 su bardağı? mL½ tbsp? mL2½ tsp? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta 1 su bardağı / çay, ½ tbsp / sıvı takviye, 2½ tsp / öksürük şurubu alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL1 tbsp = 15 mL1 tsp = 5 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
125 kgBSA = 2,19 m²375 mg/m²D = ? mg

125 kg ağırlığındaki bir hastanın vücut yüzey alanı 2,19 m². İstem 375 mg/m². Dozu D mg cinsinden bulun.

125 kgBSA = 2,19 m²375 mg/m²
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Reçete 3700 ünitedir; ilaç 10000 ünite/mL olarak gelir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

3700 units10000 units/mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
1500 mL10 gtt/mL5 h? gtt/min

10 damla/mL'lik bir setle 1500 mL'yi 5 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun.

1500 mL5 h10 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
200 mg100 mL10 mL/h? mg/h

Bir torba 100 mL'de 200 mg ilaç içeriyor ve 10 mL/h hızla akıyor. Hasta saatte kaç miligram D alır?

200 mg/100 mL10 mL/h
D = mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan12 saatlik vardiyameyve suyu200 mLçay150 mLIV infüzyon125 mL/h × 12 hIV antibiyotik2 × 100 mLidrar200 mLidrar300 mLidrar225 mLidrar325 mLyara dreni70 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir).

meyve suyu: 200 mLçay: 150 mLIV infüzyon: 125 mL/h × 12 hIV antibiyotik: 2 × 100 mLidrar: 200 mLidrar: 300 mLidrar: 225 mLidrar: 325 mLyara dreni: 70 mL
B = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
500 mL→ 150 mL/hbaşlangıç 11:00ttoplam​ = ? h80 mL/h × 3 h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir infüzyon saat 11:00’de 80 mL/h hızla başlıyor. 3 saat sonra hız 150 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

500 mL80 mL/h · 3 h150 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
100 birim250 mLkristalize (regüler) insülin? mL/h79 kg0,1 birim/kg/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 250 mL’de 100 ünite kristalize insülin içeriyor. Order, 79 kg ağırlığındaki bir hasta için 0,1 ünite/kg/h. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

100 birim/250 mL0,1 birim/kg/h79 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
800 mg500 mLdopamine17 mL/h63 kg? mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’de 800 mg içeren bir dopamine infüzyonu 17 mL/h hızla gidiyor. Hasta 63 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

800 mg/500 mL17 mL/h63 kg
D = mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
penicillin G 5 000 000 birimeklenen çözücükonsantrasyon18,2 mL250 000 birim/mL8,2 mL500 000 birim/mL3,2 mL1 000 000 birim/mL600 000 birim → ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir penisilin G flakonu 5 000 000 ünite içeriyor. Alıştırma etiketi üç konsantrasyon veriyor (tabloya bakın). 3,2 mL çözücü ekliyorsunuz. Order edilen doz 600 000 ünite. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

3,2 mL → 1 000 000 birim/mL600 000 birim
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 2000 mg toz içerir. 1,6 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,4 mL hacim ekliyor. Reçete 1200 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

2000 mg1,6 mL + 0,4 mL1200 mg
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: m = 3,15 kg

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Onstan libreye

15 oz/16 = 0,9375 lb
6 + 0,9375 = 6,938 lb

Librenin kilograma çevrilmesi

m = 6,938/2,2 = 3,153 ≈ 3,15 kg

Cevap

m = 3,15 kg
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 260 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

1 su bardağı = 1·240 = 240 mL
½ tbsp = 0,5·15 = 7,5 mL
2½ tsp = 2,5·5 = 12,5 mL

Toplayın

V = 240 + 7,5 + 12,5 = 260 mL

Cevap

V = 260 mL
3.Doz hesapları

Cevap: D = 821,3 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Doz

D = 375·2,19 = 821,3 mg

Cevap

D = 821,3 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,37 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Hacim

V = 3700/10000 = 0,37 mL

Şırıngada

Bu 1 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,01 mL’dir.

Cevap

V = 0,37 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 50 gtt/min

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Dakika cinsinden süre

5·60 = 300 min

Damla hızı

R = 1500·10/300 = 50 gtt/min

Cevap

R = 50 gtt/min
6.IV infüzyon hızları

Cevap: D = 20 mg/h

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Konsantrasyon

200/100 = 2 mg/mL

Doz hızı

D = 2·10 = 20 mg/h

Cevap

D = 20 mg/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: B = 930 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Toplam alınan

oral: 200 + 150 = 350 mL
IV infüzyon: 125·12 = 1500 mL
IV antibiyotik: 2·100 = 200 mL
toplam alınan = 2050 mL

Toplam çıkarılan

200 + 300 + 225 + 325 + 70 = 1120 mL

Denge

B = 2050 − 1120 = 930 mL

Cevap

B = 930 mL

Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.

8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: t = 4,7 h

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Birinci kısım

80·3 = 240 mL
500 − 240 = 260 mL kalan

İkinci kısım

260/150 = 1,733 h

Toplam süre

t = 3 + 1,733 = 4,733 ≈ 4,7 h

Cevap

t = 4,7 h

Bu yaklaşık 4 h 44 min eder, yani torba yaklaşık saat 15:44 civarında biter.

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 19,8 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

0,1·79 = 7,9 birim/h

Konsantrasyon

100/250 = 0,4 birim/mL

Pompa hızı

R = 7,9/0,4 = 19,75 ≈ 19,8 mL/h

Cevap

R = 19,8 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 7,2 mcg/kg/min

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

800 000/500 = 1600 mcg/mL

Dakikadaki mikrogram

17·1600 = 27200 mcg/h
27200/60 = 453,3 mcg/min

Kilogram başına

D = 453,3/63 = 7,196 ≈ 7,2 mcg/kg/min

Cevap

D = 7,2 mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 0,6 mL

Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Etiketten konsantrasyon

3,2 mL → 1 000 000 birim/mL

Verilecek hacim

V = 600 000/1 000 000 = 0,6 mL

Cevap

V = 0,6 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 1,2 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

1,6 + 0,4 = 2 mL
C = 2000/2 = 1000 mg/mL

Hacim

V = 1200/1000 = 1,2 mL

Cevap

V = 1,2 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math