Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 22:25 saatinde kaydedilmiş (24 saatlik saat). Hangi giriş 12 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.
22:25
19:25 PM
210:25 PM
310:25 AM
412:25 PM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 19:00 saatinde başlıyor ve ertesi sabah 07:20 saatinde bitiyor (24 saatlik saat). t kaç saat sürdü? Cevabı saat cinsinden, iki ondalık basamağa yuvarlanmış ondalık sayı olarak verin.
19:0007:20
t = h
3.Doz hesaplarıOrta
%1 (w/v) bir çözeltiden 30 mg’lik bir doz gerekiyor. Bu dozu hangi hacim V içerir?
30 mg1% w/v
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
Bir hasta 163 cm boyunda ve 43 kg ağırlığında. İstem 75 mg/m². Mosteller formülü VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600) ile dozu D mg cinsinden bulun.
163 cm43 kg75 mg/m²
D = mg
5.IV infüzyon hızlarıOrta
8 saatte 1500 mL istenmişti. 4 saat sonra torbada hâlâ 930 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Pompa hangi hıza R (mL/h) yeniden ayarlanmalıdır?
1500 mL / 8 hsonra 4 h: 930 mL
R = mL/h
6.IV infüzyon hızlarıZor
6 saatte 1000 mL istenmişti. 3 saat sonra torbada hâlâ 620 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Başlangıçtaki pompa hızı yüzde kaç Δ artırılmalıdır?
1000 mL / 6 hsonra 3 h: 620 mL
Δ = %
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir). Buz parçalarını hacimlerinin yarısı olarak sayın.
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba saat 11:15’de başlatıldı ve pompayla 50 mL/h hızla gidiyor. Saat 16:15’te torbada kaç mL V kalmıştır?
1000 mL50 mL/h11:15 → 16:15
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 90 kg ağırlığındaki bir hasta için 60 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 5 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
60 birim/kg90 kg5 000 birim/mL
V = mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 81 kg ağırlığındaki bir hastaya 20 mcg/min hızında nitroglycerin order edilmiş. Torbada 250 mL’de 50 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
50 mg/250 mL20 mcg/min81 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,28 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10 0000,28 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 500 mg toz içerir. 1,4 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,6 mL hacim ekliyor. Reçete 400 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
500 mg1,4 mL + 0,6 mL400 mg
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: 10:25 PM
24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.
Saati dönüştürün
22 − 12 = 10 → PM
Cevap
10:25 PM
Cevap
10:25 PM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: t = 12,33 h
24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.
Gece yarısından önce
19:00 → 24:00 = 300 min
Gece yarısından sonra
00:00 → 07:20 = 440 min
Toplam
300 + 440 = 740 min
t = 740/60 = 12,33 h
Cevap
t = 12,33 h
3.Doz hesapları
Cevap: V = 3 mL
Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.
Konsantrasyon
1% = 10 mg/mL
Hacim
V = 30/10 = 3 mL
Cevap
V = 3 mL
4.Doz hesapları
Cevap: D = 104,6 mg
Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).
Vücut yüzey alanı
BSA = √(163·43/3600) = √1,947 = 1,395 m²
Doz
D = 75·1,395 = 104,6 mg
Cevap
D = 104,6 mg
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 232,5 mL/h
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
Başlangıç hızı
1500/8 = 187,5 mL/h
Yeni hız
R = 930/4 = 232,5 mL/h
Cevap
R = 232,5 mL/h
Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.
6.IV infüzyon hızları
Cevap: Δ = 24 %
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
Başlangıç hızı
1000/6 = 166,7 mL/h
Yeni hız
R = 620/3 = 206,7 mL/h
Yüzde değişim
Δ = (206,7 − 166,7)/166,7·100% = 24%
Cevap
Δ = 24%
Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: B = 985 mL
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam alınan
oral: 150 + 150 = 300 mL
buz parçaları: 120/2 = 60 mL
IV infüzyon: 125·12 = 1500 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
toplam alınan = 1910 mL
Toplam çıkarılan
300 + 300 + 225 + 100 = 925 mL
Denge
B = 1910 − 925 = 985 mL
Cevap
B = 985 mL
Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: V = 750 mL
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Geçen süre
11:15 → 16:15 = 5 h
Verilen hacim
50·5 = 250 mL
Kalan hacim
V = 1000 − 250 = 750 mL
Cevap
V = 750 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 1,1 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
60·90 = 5 400 birim
Hacim
V = 5400/5000 = 1,08 ≈ 1,1 mL
Cevap
V = 1,1 mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 6 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
50 000/250 = 200 mcg/mL
Saatlik doz
Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.
20·60 = 1200 mcg/h
Pompa hızı
R = 1200/200 = 6 mL/h
Cevap
R = 6 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 2,8 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL
Hacim
V = 0,28/0,1 = 2,8 mL
Cevap
V = 2,8 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,6 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.