Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
66,3752 kg? kgşuna yuvarla 0,1 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir ağırlık dönüşümü 66,3752 kg veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: ağırlıklar en yakın kilogramın onda birine yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?

66,3752 kg
x = kg
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
2 su bardağı? mL1 tsp? mL3 tbsp? mL1 fl oz? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta 2 su bardağı / çay, 1 tsp / öksürük şurubu, 3 tbsp / sıvı takviye, 1 fl oz / meyve suyu alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL1 tsp = 5 mL1 tbsp = 15 mL1 fl oz = 30 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
18 kg20 mg/kg/gün3× günlükD = ? mg

Bir hasta 18 kg. Order edilen doz günde 20 mg/kg, 3 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

18 kg20 mg/kg/gün3× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
40k birim250 mL? mL/h1250 birim/h

Bir infüzyon 250 mL'de 40000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 1250 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

40000 birim/250 mL1250 birim/h
R = mL/h
5.IV infüzyon hızlarıOrta
10 gtt/mL60 mL/h? gtt/min

Bir infüzyon 60 mL/h olarak istenmiş, ancak pompa yok. 10 gtt/mL’lik bir infüzyon setiyle yerçekimiyle veriliyor. Damla hızı R değerini dakikadaki damla olarak bulun.

60 mL/h10 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
450 mL20 gtt/mL42 gtt/mint = ? h

Bir serum 20 damla/mL'lik setten 42 damla/dk hızla akıyor. Torbada 450 mL kaldı. Kaç saat t sonra boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

42 gtt/min20 gtt/mL450 mL
t = h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan8 saatlik vardiyasu250 mLsüt100 mLIV infüzyon100 mL/h × 8 hIV antibiyotik1 × 50 mLidrar400 mLidrar375 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir).

su: 250 mLsüt: 100 mLIV infüzyon: 100 mL/h × 8 hIV antibiyotik: 1 × 50 mLidrar: 400 mLidrar: 375 mL
B = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
500 mL300 mL verilen100 mL/h13:00t = ? h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir torba pompayla 100 mL/h hızla gidiyor. Saat 13:00’de 300 mL zaten verilmiş. Torba kaç saat t sonra boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

500 mL300 mL verilen100 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
20 000 birim500 mLheparin? mL/h69 kg20 birim/kg/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 500 mL’de 20 000 ünite heparin var. Order, 69 kg ağırlığındaki bir hasta için 20 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

20 000 birim/500 mL20 birim/kg/h69 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
250 mg250 mLdobutamine? mL/h84 kg5 mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 250 mg var. Order, 84 kg ağırlığındaki bir hasta için 5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

250 mg/250 mL5 mcg/kg/min84 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
penicillin G 5 000 000 birimeklenen çözücükonsantrasyon18,2 mL250 000 birim/mL8,2 mL500 000 birim/mL3,2 mL1 000 000 birim/mL300 000 birim → ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir penisilin G flakonu 5 000 000 ünite içeriyor. Alıştırma etiketi üç konsantrasyon veriyor (tabloya bakın). 8,2 mL çözücü ekliyorsunuz. Order edilen doz 300 000 ünite. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

8,2 mL → 500 000 birim/mL300 000 birim
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 1000 mg toz içerir. 3,6 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,4 mL hacim ekliyor. Reçete 975 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

1000 mg3,6 mL + 0,4 mL975 mg
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: x = 66,4 kg

Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.

ondabirler basamağındaki rakam

66.3752 → 3

Yalnızca sonraki rakam belirler

66,3752 → 7
7, 5 veya daha büyük; bu yüzden 3 yukarı yuvarlanır.
Sonraki rakamlar (52) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.

Yuvarlayın

x = 66,4 kg

Cevap

x = 66,4 kg
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 560 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

2 su bardağı = 2·240 = 480 mL
1 tsp = 1·5 = 5 mL
3 tbsp = 3·15 = 45 mL
1 fl oz = 1·30 = 30 mL

Toplayın

V = 480 + 5 + 45 + 30 = 560 mL

Cevap

V = 560 mL
3.Doz hesapları

Cevap: D = 120 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

20·18 = 360 mg

Doz başına

D = 360/3 = 120 mg

Cevap

D = 120 mg
4.Doz hesapları

Cevap: R = 7,813 mL/h

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Konsantrasyon

40000/250 = 160 birim/mL

Pompa hızı

R = 1250/160 = 7,813 mL/h

Cevap

R = 7,813 mL/h
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 10 gtt/min

Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.

Dakikadaki mililitre

60/60 = 1 mL/min

Damla hızı

R = 1·10 = 10 gtt/min

Cevap

R = 10 gtt/min
6.IV infüzyon hızları

Cevap: t = 3,6 h

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

mL/h cinsinden hız

42·60/20 = 126 mL/h

Kalan süre

t = 450/126 = 3,571 ≈ 3,6 h

Cevap

t = 3,6 h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: B = 425 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Toplam alınan

oral: 250 + 100 = 350 mL
IV infüzyon: 100·8 = 800 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
toplam alınan = 1200 mL

Toplam çıkarılan

400 + 375 = 775 mL

Denge

B = 1200 − 775 = 425 mL

Cevap

B = 425 mL

Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.

8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: t = 2 h

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kalan hacim

500 − 300 = 200 mL

Süre

t = 200/100 = 2 h

Cevap

t = 2 h

Bu yaklaşık 2 h 00 min eder, yani torba yaklaşık saat 15:00 civarında biter.

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 34,5 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

20·69 = 1 380 birim/h

Konsantrasyon

20 000/500 = 40 birim/mL

Pompa hızı

R = 1380/40 = 34,5 mL/h

Cevap

R = 34,5 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 25,2 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

250 mg = 250 000 mcg
250 000/250 = 1000 mcg/mL

Dakikalık ve saatlik doz

5·84 = 420 mcg/min
420·60 = 25200 mcg/h

Pompa hızı

R = 25200/1000 = 25,2 mL/h

Cevap

R = 25,2 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 0,6 mL

Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Etiketten konsantrasyon

8,2 mL → 500 000 birim/mL

Verilecek hacim

V = 300 000/500 000 = 0,6 mL

Cevap

V = 0,6 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 3,9 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

3,6 + 0,4 = 4 mL
C = 1000/4 = 250 mg/mL

Hacim

V = 975/250 = 3,9 mL

Cevap

V = 3,9 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math