Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 40,3 °C. °F = °C × 9/5 + 32 formülüyle T değerini Fahrenheit dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
40,3 °C
T = °F
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir reçetede 5 gün boyunca günde üç kez oral süspansiyondan 2 tsp yazıyor. 1 tsp = 5 mL kullanarak tüm kür için kaç mL V gerekir?
2 tspgünde üç kez5 gün1 tsp = 5 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
9 kg ağırlığındaki bir çocuğa 20 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 20 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
9 kg20 mg/kg20 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
Reçete 640 mikrogramdır. Ampul 4 mg/mL içerir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
640 mcg4 mg/mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
Bir damla infüzyonu 20 gtt/mL’lik bir setle 40 gtt/min hızla akıyor. Hasta 6 saatte kaç mililitre V alır?
40 gtt/min20 gtt/mL6 h
V = mL
6.IV infüzyon hızlarıZor
500 mL içinde 50 mg’lik bir infüzyon 6 mL/h hızla akıyor. Hasta dakikada kaç mikrogram D alır?
50 mg/500 mL6 mL/h
D = mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir).
su: 150 mLmeyve suyu: 120 mLIV infüzyon: 125 mL/h × 8 hIV antibiyotik: 1 × 100 mLidrar: 275 mLidrar: 300 mLyara dreni: 30 mLkusmuk: 250 mL
B = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir torba saat 13:00’de başlatıldı ve pompayla 80 mL/h hızla gidiyor. Saat 18:30’te torbada kaç mL V kalmıştır?
500 mL80 mL/h13:00 → 18:30
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 60 kg ağırlığındaki bir hasta için 60 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 1 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
60 birim/kg60 kg1 000 birim/mL
V = mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 500 mg var. Order, 59 kg ağırlığındaki bir hasta için 5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mg/250 mL5 mcg/kg/min59 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir penisilin G flakonu 5 000 000 ünite içeriyor. Alıştırma etiketi üç konsantrasyon veriyor (tabloya bakın). 18,2 mL çözücü ekliyorsunuz. Order edilen doz 2 400 000 ünite. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
18,2 mL → 250 000 birim/mL2 400 000 birim
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 1000 mg toz içerir. 1,5 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,5 mL hacim ekliyor. Reçete 900 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
1000 mg1,5 mL + 0,5 mL900 mg
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: T = 104,5 °F
Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.
9/5 ile çarpın
40,3·9/5 = 72,54
32 ekleyin
T = 72,54 + 32 = 104,5 °F
Cevap
T = 104,5 °F
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: V = 150 mL
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Doz başına hacim
2 tsp = 2·5 = 10 mL
Tüm tedavi
V = 10 mL × 3/gün × 5 = 150 mL
Cevap
V = 150 mL
3.Doz hesapları
Cevap: V = 9 mL
Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.
Vücut ağırlığından doz
D = 20·9 = 180 mg
Hacim
V = 180/20 = 9 mL
Şırıngada
Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.
Cevap
V = 9 mL
4.Doz hesapları
Cevap: V = 0,16 mL
Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.
Aynı birimler
4 mg/mL = 4000 mcg/mL
Hacim
V = 640/4000 = 0,16 mL
Cevap
V = 0,16 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: V = 720 mL
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
mL/h cinsinden hız
40·60/20 = 120 mL/h
Hacim
V = 120·6 = 720 mL
Cevap
V = 720 mL
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 10 mcg/min
Doza dayalı infüzyonlar: konsantrasyon = torbadaki ilaç miktarı/torba hacmi. Pompa hızı (mL/h) = saatlik doz/konsantrasyon ve saatlik doz = mL/h × konsantrasyon. Dakika başına dozları saat başına çevirin (× 60) ve kütle birimlerini aynı tutun (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).
Konsantrasyon
50000 mcg/500 mL = 100 mcg/mL
Saatlik doz
6·100 = 600 mcg/h
Dakikadaki doz
D = 600/60 = 10 mcg/min
Cevap
D = 10 mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: B = 515 mL
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam alınan
oral: 150 + 120 = 270 mL
IV infüzyon: 125·8 = 1000 mL
IV antibiyotik: 1·100 = 100 mL
toplam alınan = 1370 mL
Toplam çıkarılan
275 + 300 + 30 + 250 = 855 mL
Denge
B = 1370 − 855 = 515 mL
Cevap
B = 515 mL
Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: V = 60 mL
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Geçen süre
13:00 → 18:30 = 5,5 h
Verilen hacim
80·5,5 = 440 mL
Kalan hacim
V = 500 − 440 = 60 mL
Cevap
V = 60 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 3,6 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
60·60 = 3 600 birim
Hacim
V = 3600/1000 = 3,6 mL
Cevap
V = 3,6 mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 8,9 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
500 mg = 500 000 mcg
500 000/250 = 2000 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
5·59 = 295 mcg/min
295·60 = 17700 mcg/h
Pompa hızı
R = 17700/2000 = 8,85 ≈ 8,9 mL/h
Cevap
R = 8,9 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 9,6 mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Etiketten konsantrasyon
18,2 mL → 250 000 birim/mL
Verilecek hacim
V = 2 400 000/250 000 = 9,6 mL
Cevap
V = 9,6 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,8 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.