Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar: 1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk: 1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler: 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık: °C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat: ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı: mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri: glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz: hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz: doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler: sayı = doz / tablet dozu
Birimler: 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı: mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı: drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi: time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar: 4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar: aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi: alınan − çıkarılan
Buz parçaları: hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı: mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi: süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim: mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz: mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı: sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi: kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu: ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı: mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon: mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz: mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler: 1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon: % w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar: g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu: 1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon: son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon: mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon: H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz: 0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Küçük bir enjeksiyon için doz hesaplaması 0,19596 mL veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın mL’nin yüzde birine yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?

0,19596 mL

x = mL

2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 23:50 saatinde başlıyor ve ertesi sabah 02:35 saatinde bitiyor (24 saatlik saat). t kaç saat sürdü? Cevabı saat cinsinden, iki ondalık basamağa yuvarlanmış ondalık sayı olarak verin.

23:5002:35

t = h

3.Doz hesaplarıOrta

32 kg ağırlığındaki bir çocuğa 15 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 50 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

32 kg15 mg/kg50 mg/mL

V = mL

4.Doz hesaplarıZor

Reçete 4800 ünitedir; ilaç 10000 ünite/mL olarak gelir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

4800 units10000 units/mL

V = mL

5.IV infüzyon hızlarıOrta

Bir infüzyon 120 mL/h olarak istenmiş, ancak pompa yok. 10 gtt/mL’lik bir infüzyon setiyle yerçekimiyle veriliyor. Damla hızı R değerini dakikadaki damla olarak bulun.

120 mL/h10 gtt/mL

R = gtt/min

6.IV infüzyon hızlarıZor

Bir serum 15 damla/mL'lik setten 25 damla/dk hızla akıyor. Torbada 600 mL kaldı. Kaç saat t sonra boşalır?

25 gtt/min15 gtt/mL600 mL

t = h

7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 86 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.

86 kg8 hidrar: 150 mLidrar: 150 mLidrar: 275 mLkusmuk: 150 mL

U = mL/kg/h

8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba saat 10:30’de başlatıldı ve pompayla 50 mL/h hızla gidiyor. Saat 12:30’te torbada kaç mL V kalmıştır?

1000 mL50 mL/h10:30 → 12:30

V = mL

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 110 kg ağırlığındaki bir hasta için 80 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 5 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

80 birim/kg110 kg5 000 birim/mL

V = mL

10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 250 mL’de 500 mg içeren bir dobutamine infüzyonu 39 mL/h hızla gidiyor. Hasta 96 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

500 mg/250 mL39 mL/h96 kg

D = mcg/kg/min

11.Farmasötik hesaplamalarOrta

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,4 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10 0000,4 mg

V = mL

12.Farmasötik hesaplamalarZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %90’lük bir stoktan ve saf sudan 600 mL %45’lik ethanol hazırlamanız gerekiyor. Kaç mL suya V ihtiyacınız var? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.

90%0%45%600 mL

V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: x = 0,2 mL

Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.

yüzdebirler basamağındaki rakam

0,19596 → 9

Yalnızca sonraki rakam belirler

0,19596 → 5

5, 5 veya daha büyük; bu yüzden 9 yukarı yuvarlanır.

Sonraki rakamlar (96) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.

Yuvarlayın

x = 0,2 mL

Cevap

x = 0,2 mL

2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: t = 2,75 h

24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.

Gece yarısından önce

23:50 → 24:00 = 10 min

Gece yarısından sonra

00:00 → 02:35 = 155 min

Toplam

10 + 155 = 165 min

t = 165/60 = 2,75 h

Cevap

t = 2,75 h

3.Doz hesapları

Cevap: V = 9,6 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 15·32 = 480 mg

Hacim

V = 480/50 = 9,6 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 9,6 mL

4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,48 mL

Hacim

V = 4800/10000 = 0,48 mL

Şırıngada

Bu 1 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,01 mL’dir.

Cevap

V = 0,48 mL

5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 20 gtt/min

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Dakikadaki mililitre

120/60 = 2 mL/min

Damla hızı

R = 2·10 = 20 gtt/min

Cevap

R = 20 gtt/min

6.IV infüzyon hızları

Cevap: t = 6 h

mL/h cinsinden hız

25·60/15 = 100 mL/h

Kalan süre

t = 600/100 = 6 h

Cevap

t = 6 h

7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: U = 0,84 mL/kg/h

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Toplam idrar

150 + 150 + 275 = 575 mL

Kilogram başına saatlik

U = 575/(86·8) = 0,8358 ≈ 0,84 mL/kg/h

Cevap

U = 0,84 mL/kg/h

8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: V = 900 mL

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Geçen süre

10:30 → 12:30 = 2 h

Verilen hacim

50·2 = 100 mL

Kalan hacim

V = 1000 − 100 = 900 mL

Cevap

V = 900 mL

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: V = 1,8 mL

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Gereken adet

80·110 = 8 800 birim

Hacim

V = 8800/5000 = 1,76 ≈ 1,8 mL

Cevap

V = 1,8 mL

10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 13,5 mcg/kg/min

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

500 000/250 = 2000 mcg/mL

Dakikadaki mikrogram

39·2000 = 78000 mcg/h

78000/60 = 1300 mcg/min

Kilogram başına

D = 1300/96 = 13,54 ≈ 13,5 mcg/kg/min

Cevap

D = 13,5 mcg/kg/min

11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 4 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL

Hacim

V = 0,4/0,1 = 4 mL

Cevap

V = 4 mL

12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 300 mL

Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Aligasyon payları

90%: 45 − 0 = 45 pay

0%: 90 − 45 = 45 pay

toplam: 90 pay

Su

V = 600·45/90 = 300 mL

Cevap

V = 300 mL

Kontrol: 300 mL %90, 270 mL ilaç içerir; bu da 600 mL’nin %45’üdür. Bu, hacimlerin basitçe toplandığını varsayar; uygulamada etanol hacme tamamlanır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math