Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
94969810010210410635363738394041°F°C97,7 °F? °C

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 97,7 °F. °C = (°F − 32) × 5/9 formülüyle T değerini santigrat dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

97,7 °F
T = °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
3 fl oz? mL½ tsp? mL½ tbsp? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta 3 fl oz / meyve suyu, ½ tsp / öksürük şurubu, ½ tbsp / sıvı takviye alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 fl oz = 30 mL1 tsp = 5 mL1 tbsp = 15 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

8 kg ağırlığındaki bir çocuğa 7,5 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 50 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

8 kg7,5 mg/kg50 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
250 mg/5 mLV = ? mL

Bir hasta 57,2 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 2 mg/kg ve stok 5 mL’de 250 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

57,2 lb2 mg/kg250 mg/5 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
20 gtt/mL30 mL/h? gtt/min

Bir infüzyon 30 mL/h olarak istenmiş, ancak pompa yok. 20 gtt/mL’lik bir infüzyon setiyle yerçekimiyle veriliyor. Damla hızı R değerini dakikadaki damla olarak bulun.

30 mL/h20 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
50 mg500 mL5 mL/h? mcg/min

500 mL içinde 50 mg’lik bir infüzyon 5 mL/h hızla akıyor. Hasta dakikada kaç mikrogram D alır?

50 mg/500 mL5 mL/h
D = mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan12 saatlik vardiyaçorba150 mLsu150 mLIV infüzyon100 mL/h × 12 hIV antibiyotik2 × 50 mLidrar325 mLidrar425 mLidrar175 mLyara dreni110 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun.

çorba: 150 mLsu: 150 mLIV infüzyon: 100 mL/h × 12 hIV antibiyotik: 2 × 50 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
500 mL50 mL/hbaşlangıç 06:4509:45: ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir torba saat 06:45’de başlatıldı ve pompayla 50 mL/h hızla gidiyor. Saat 09:45’te torbada kaç mL V kalmıştır?

500 mL50 mL/h06:45 → 09:45
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
100 birim100 mLkristalize (regüler) insülin6 mL/h? birim/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 100 mL’de 100 ünite kristalize insülin içeren bir infüzyon 6 mL/h hızla gidiyor. Hasta saatte kaç ünite D alıyor?

100 birim/100 mL6 mL/h
D = birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
25 mg250 mLnitroglycerin? mL/h82 kg20 mcg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 82 kg ağırlığındaki bir hastaya 20 mcg/min hızında nitroglycerin order edilmiş. Torbada 250 mL’de 25 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

25 mg/250 mL20 mcg/min82 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
ampicillin 1 g3,5 mL steril su ekleyin.Toz hacmi: 0,5 mL.500 mg → ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde ampicillin 1000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 3,5 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,5 mL ekliyor. Order edilen doz 500 mg. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

1000 mg3,5 mL+0,5 mL500 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 250 mg toz içerir. 9,4 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,6 mL hacim ekliyor. Reçete 57,5 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

250 mg9,4 mL + 0,6 mL57,5 mg
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: T = 36,5 °C

Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.

32’yi çıkarın

97,7 − 32 = 65,7

5/9 ile çarpın

T = 65,7·5/9 = 36,5 °C

Cevap

T = 36,5 °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 100 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

3 fl oz = 3·30 = 90 mL
½ tsp = 0,5·5 = 2,5 mL
½ tbsp = 0,5·15 = 7,5 mL

Toplayın

V = 90 + 2,5 + 7,5 = 100 mL

Cevap

V = 100 mL
3.Doz hesapları

Cevap: V = 1,2 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 7,5·8 = 60 mg

Hacim

V = 60/50 = 1,2 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 1,2 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 1 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

kg cinsinden ağırlık

57,2/2,2 = 26 kg

Doz

2·26 = 52 mg

Hacim

V = (52/250)·5 = 1,04 ≈ 1 mL

Cevap

V = 1 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 10 gtt/min

Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.

Dakikadaki mililitre

30/60 = 0,5 mL/min

Damla hızı

R = 0,5·20 = 10 gtt/min

Cevap

R = 10 gtt/min
6.IV infüzyon hızları

Cevap: D = 8,333 mcg/min

Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

50000 mcg/500 mL = 100 mcg/mL

Saatlik doz

5·100 = 500 mcg/h

Dakikadaki doz

D = 500/60 = 8,333 mcg/min

Cevap

D = 8,333 mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: I = 1600 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Alınanları toplayın

oral: 150 + 150 = 300 mL
IV infüzyon: 100·12 = 1200 mL
IV antibiyotik: 2·50 = 100 mL
I = 1600 mL

Cevap

I = 1600 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: V = 350 mL

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Geçen süre

06:45 → 09:45 = 3 h

Verilen hacim

50·3 = 150 mL

Kalan hacim

V = 500 − 150 = 350 mL

Cevap

V = 350 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 6 birim/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

100/100 = 1 birim/mL

Saatlik ünite

D = 6·1 = 6 birim/h

Cevap

D = 6 birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 12 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

25 000/250 = 100 mcg/mL

Saatlik doz

Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.

20·60 = 1200 mcg/h

Pompa hızı

R = 1200/100 = 12 mL/h

Cevap

R = 12 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 2 mL

Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Son hacim

3,5 + 0,5 = 4 mL

Konsantrasyon

1000/4 = 250 mg/mL

Verilecek hacim

V = 500/250 = 2 mL

Cevap

V = 2 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 2,3 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

9,4 + 0,6 = 10 mL
C = 250/10 = 25 mg/mL

Hacim

V = 57,5/25 = 2,3 mL

Cevap

V = 2,3 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math