Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
1234567891011121:10 AM?13:1001:1000:1002:10

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 1:10 AM saatinde kaydedilmiş. Hangi giriş 24 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.

1:10 AM
  1. 113:10
  2. 201:10
  3. 300:10
  4. 402:10
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
½ tbsp · 4/gün · 14 d? × 50 mL1 tbsp = 15 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir reçetede 14 gün boyunca günde dört kez oral süspansiyondan ½ tbsp yazıyor. Süspansiyon 50 mL’lik şişelerde geliyor. 1 tbsp = 15 mL kullanarak kürün tamamlanması için kaç tam şişe N verilmelidir?

½ tbspgünde dört kez14 gün50 mL1 tbsp = 15 mL
N =
3.Doz hesaplarıOrta
12 kg30 mg/kgD = ? mg

Bir hasta 12 kg ve tek doz olarak 30 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.

12 kg30 mg/kg
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
25k birim1000 mL? mL/h1200 birim/h

Bir infüzyon 1000 mL'de 25000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 1200 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

25000 birim/1000 mL1200 birim/h
R = mL/h
5.IV infüzyon hızlarıOrta
15 gtt/mL120 mL/h? gtt/min

Bir infüzyon 120 mL/h olarak istenmiş, ancak pompa yok. 15 gtt/mL’lik bir infüzyon setiyle yerçekimiyle veriliyor. Damla hızı R değerini dakikadaki damla olarak bulun.

120 mL/h15 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
1 g500 mL? mL/h2 mg/min

Bir torba 500 mL içinde 1 g ilaç içeriyor. İstem dakikada 2 mg. Pompayı hangi hıza R (mL/h) ayarlarsınız?

1 g/500 mL2 mg/min
R = mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan12 saatlik vardiyaçay240 mLçorba180 mLIV infüzyon75 mL/h × 12 hIV antibiyotik1 × 50 mLidrar325 mLidrar250 mLidrar200 mLidrar400 mLyara dreni90 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun.

çay: 240 mLçorba: 180 mLIV infüzyon: 75 mL/h × 12 hIV antibiyotik: 1 × 50 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
500 mL→ 100 mL/hbaşlangıç 08:30ttoplam​ = ? h75 mL/h × 4 h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir infüzyon saat 08:30’de 75 mL/h hızla başlıyor. 4 saat sonra hız 100 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

500 mL75 mL/h · 4 h100 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
25 000 birim250 mLheparin? mL/h93 kg20 birim/kg/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de 25 000 ünite heparin var. Order, 93 kg ağırlığındaki bir hasta için 20 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

25 000 birim/250 mL20 birim/kg/h93 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
500 mg250 mLdobutamine? mL/h51 kg2,5 mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 500 mg var. Order, 51 kg ağırlığındaki bir hasta için 2,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

500 mg/250 mL2,5 mcg/kg/min51 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
penicillin G 5 000 000 birimeklenen çözücükonsantrasyon18,2 mL250 000 birim/mL8,2 mL500 000 birim/mL3,2 mL1 000 000 birim/mL800 000 birim → ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir penisilin G flakonu 5 000 000 ünite içeriyor. Alıştırma etiketi üç konsantrasyon veriyor (tabloya bakın). 18,2 mL çözücü ekliyorsunuz. Order edilen doz 800 000 ünite. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

18,2 mL → 250 000 birim/mL800 000 birim
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 2000 mg toz içerir. 4,5 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,5 mL hacim ekliyor. Reçete 1120 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

2000 mg4,5 mL + 0,5 mL1120 mg
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: 01:10

24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.

Saati dönüştürün

1 AM → 01

Cevap

01:10

Cevap

01:10
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: N = 9

Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.

Toplam hacim

7,5 mL × 4 × 14 = 420 mL

Şişeler

420/50 = 8,4 → N = 9

Cevap

N = 9
3.Doz hesapları

Cevap: D = 360 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Doz

30·12 = 360 mg

Cevap

D = 360 mg
4.Doz hesapları

Cevap: R = 48 mL/h

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Konsantrasyon

25000/1000 = 25 birim/mL

Pompa hızı

R = 1200/25 = 48 mL/h

Cevap

R = 48 mL/h
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 30 gtt/min

Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.

Dakikadaki mililitre

120/60 = 2 mL/min

Damla hızı

R = 2·15 = 30 gtt/min

Cevap

R = 30 gtt/min
6.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 60 mL/h

Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

1000 mg/500 mL = 2 mg/mL

Saatlik doz

2·60 = 120 mg/h

Pompa hızı

R = 120/2 = 60 mL/h

Cevap

R = 60 mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: I = 1370 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Alınanları toplayın

oral: 240 + 180 = 420 mL
IV infüzyon: 75·12 = 900 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
I = 1370 mL

Cevap

I = 1370 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: t = 6 h

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Birinci kısım

75·4 = 300 mL
500 − 300 = 200 mL kalan

İkinci kısım

200/100 = 2 h

Toplam süre

t = 4 + 2 = 6 h

Cevap

t = 6 h

Bu yaklaşık 6 h 00 min eder, yani torba yaklaşık saat 14:30 civarında biter.

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 18,6 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

20·93 = 1 860 birim/h

Konsantrasyon

25 000/250 = 100 birim/mL

Pompa hızı

R = 1860/100 = 18,6 mL/h

Cevap

R = 18,6 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 3,8 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

500 mg = 500 000 mcg
500 000/250 = 2000 mcg/mL

Dakikalık ve saatlik doz

2,5·51 = 127,5 mcg/min
127,5·60 = 7650 mcg/h

Pompa hızı

R = 7650/2000 = 3,825 ≈ 3,8 mL/h

Cevap

R = 3,8 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 3,2 mL

Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Etiketten konsantrasyon

18,2 mL → 250 000 birim/mL

Verilecek hacim

V = 800 000/250 000 = 3,2 mL

Cevap

V = 3,2 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 2,8 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

4,5 + 0,5 = 5 mL
C = 2000/5 = 400 mg/mL

Hacim

V = 1120/400 = 2,8 mL

Cevap

V = 2,8 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math