Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir doz 21:35 saatinde kaydedilmiş (24 saatlik saat). Hangi giriş 12 saatlik saatte aynı zamandır? Tıklayın.
21:35
19:35 AM
211:35 PM
38:35 PM
49:35 PM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir reçetede 14 gün boyunca günde üç kez oral süspansiyondan ½ tbsp yazıyor. Süspansiyon 150 mL’lik şişelerde geliyor. 1 tbsp = 15 mL kullanarak kürün tamamlanması için kaç tam şişe N verilmelidir?
½ tbspgünde üç kez14 gün150 mL1 tbsp = 15 mL
N =
3.Doz hesaplarıOrta
Bir hasta 80 kg. Order edilen doz günde 20 mg/kg, 4 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?
80 kg20 mg/kg/gün4× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
20 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 200 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 5 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?
20 kg5 mg/kg200 mg/5 mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
Bir infüzyon 150 mL/h olarak istenmiş, ancak pompa yok. 60 gtt/mL’lik bir infüzyon setiyle yerçekimiyle veriliyor. Damla hızı R değerini dakikadaki damla olarak bulun.
150 mL/h60 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
6 saatte 500 mL istenmişti. 2 saat sonra torbada hâlâ 430 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Başlangıçtaki pompa hızı yüzde kaç Δ artırılmalıdır?
500 mL / 6 hsonra 2 h: 430 mL
Δ = %
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. Hasta 102 kg. Ortalama idrar çıkışı U değerini mL/kg/h cinsinden bulun. İki ondalık basamağa yuvarlayın.
102 kg8 hidrar: 475 mLidrar: 350 mLidrar: 150 mL
U = mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir torba saat 12:15’de başlatıldı ve pompayla 50 mL/h hızla gidiyor. Saat 15:45’te torbada kaç mL V kalmıştır?
500 mL50 mL/h12:15 → 15:45
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 100 mL’de 100 ünite kristalize insülin içeriyor. Order 4 ünite/h. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
100 birim/100 mL4 birim/h
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’de 800 mg içeren bir dopamine infüzyonu 27 mL/h hızla gidiyor. Hasta 105 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
800 mg/500 mL27 mL/h105 kg
D = mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde oxacillin 2000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 11,5 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 1 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?
2000 mg11,5 mL+1 mL
C = mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 2000 mg toz içerir. 4,8 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,2 mL hacim ekliyor. Reçete 280 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
2000 mg4,8 mL + 0,2 mL280 mg
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: 9:35 PM
24 saatlik saat: öğleden sonra 1’den itibaren saate 12 ekleyin (3:45 ÖS = 15:45). Gece yarısından öğleden önce 12:59’a kadar 00:00–00:59 olur ve öğleden sonra 12:00–12:59 olduğu gibi kalır. Geri dönerken 13–23 saatlerinden 12 çıkarın ve ÖS ekleyin; 00 saati 12 ÖÖ olur. Gece yarısını geçen süreyi iki parçada sayın: 24:00’e (00:00) kadar, sonra 00:00’dan itibaren.
Saati dönüştürün
21 − 12 = 9 → PM
Cevap
9:35 PM
Cevap
9:35 PM
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: N = 3
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Toplam hacim
7,5 mL × 3 × 14 = 315 mL
Şişeler
315/150 = 2,1 → N = 3
Cevap
N = 3
3.Doz hesapları
Cevap: D = 400 mg
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Günlük toplam
20·80 = 1600 mg
Doz başına
D = 1600/4 = 400 mg
Cevap
D = 400 mg
4.Doz hesapları
Cevap: V = 2,5 mL
Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.
Ağırlığa göre doz
5·20 = 100 mg
Hacim
V = (100/200)·5 = 2,5 mL
Cevap
V = 2,5 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 150 gtt/min
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
Başlangıç hızı
500/6 = 83,33 mL/h
Yeni hız
R = 430/4 = 107,5 mL/h
Yüzde değişim
Δ = (107,5 − 83,33)/83,33·100% = 29%
Cevap
Δ = 29%
Bu %25’ten fazla bir artıştır: çoğu hastane açığı kapatmak yerine istemi yazan hekimle iletişime geçmenizi ve hastayı sıvı yüklenmesi açısından değerlendirmenizi ister.
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: U = 1,19 mL/kg/h
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam idrar
475 + 350 + 150 = 975 mL
Kilogram başına saatlik
U = 975/(102·8) = 1,195 ≈ 1,19 mL/kg/h
Cevap
U = 1,19 mL/kg/h
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: V = 325 mL
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Geçen süre
12:15 → 15:45 = 3,5 h
Verilen hacim
50·3,5 = 175 mL
Kalan hacim
V = 500 − 175 = 325 mL
Cevap
V = 325 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 4 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
100/100 = 1 birim/mL
Pompa hızı
R = 4/1 = 4 mL/h
Cevap
R = 4 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 6,9 mcg/kg/min
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
800 000/500 = 1600 mcg/mL
Dakikadaki mikrogram
27·1600 = 43200 mcg/h
43200/60 = 720 mcg/min
Kilogram başına
D = 720/105 = 6,857 ≈ 6,9 mcg/kg/min
Cevap
D = 6,9 mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: C = 160 mg/mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
11,5 + 1 = 12,5 mL
Konsantrasyon
C = 2000/12,5 = 160 mg/mL
Cevap
C = 160 mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 0,7 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.