Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 106 °F. °C = (°F − 32) × 5/9 formülüyle T değerini santigrat dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
106 °F
T = °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir serum kreatinin sonucu 3,4 mg/dL. Kreatinin için 1 mg/dL = 88,4 µmol/L kullanarak c değerini en yakın tam sayıyla µmol/L cinsinden bulun.
3,4 mg/dL1 mg/dL = 88,4 µmol/L
c = µmol/L
3.Doz hesaplarıOrta
24 kg ağırlığındaki bir çocuğa 2 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 10 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
24 kg2 mg/kg10 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
Bir hasta 170 cm boyunda ve 52 kg ağırlığında. İstem 100 mg/m². Mosteller formülü VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600) ile dozu D mg cinsinden bulun.
170 cm52 kg100 mg/m²
D = mg
5.IV infüzyon hızlarıOrta
Bir damla infüzyonu 15 gtt/mL’lik bir setle 35 gtt/min hızla akıyor. Hasta 8 saatte kaç mililitre V alır?
35 gtt/min15 gtt/mL8 h
V = mL
6.IV infüzyon hızlarıZor
250 mL içinde 200 mg’lik bir infüzyon 5 mL/h hızla akıyor. Hasta dakikada kaç mikrogram D alır?
200 mg/250 mL5 mL/h
D = mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun.
çorba: 150 mLjöle: 120 mLçay: 200 mLIV infüzyon: 50 mL/h × 12 hIV antibiyotik: 2 × 50 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir torba pompayla 150 mL/h hızla gidiyor. Saat 11:30’de 300 mL zaten verilmiş. Torba kaç saat t sonra boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mL300 mL verilen150 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir alıştırma protokolü, 54 kg ağırlığındaki bir hasta için 70 ünite/kg heparin bolusu öngörüyor. Flakon 1 000 ünite/mL içeriyor. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
70 birim/kg54 kg1 000 birim/mL
V = mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’de 800 mg içeren bir dopamine infüzyonu 21 mL/h hızla gidiyor. Hasta 79 kg. Hasta mcg/kg/min cinsinden hangi dozu D alıyor? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
800 mg/500 mL21 mL/h79 kg
D = mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:1000’dır. 0,63 mg gerekiyor. Hacmi 1 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?
1:10000,63 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 500 mg toz içerir. 3,4 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,6 mL hacim ekliyor. Reçete 75 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
500 mg3,4 mL + 0,6 mL75 mg
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: T = 41,1 °C
Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.
32’yi çıkarın
106 − 32 = 74
5/9 ile çarpın
T = 74·5/9 = 41,11 ≈ 41,1 °C
Cevap
T = 41,1 °C
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: c = 301 µmol/L
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Dönüştür
c = 3,4·88,4 = 300,6 ≈ 301 µmol/L
Cevap
c = 301 µmol/L
3.Doz hesapları
Cevap: V = 4,8 mL
Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.
Vücut ağırlığından doz
D = 2·24 = 48 mg
Hacim
V = 48/10 = 4,8 mL
Şırıngada
Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.
Cevap
V = 4,8 mL
4.Doz hesapları
Cevap: D = 156,7 mg
Vücut yüzey alanına göre dozlama: birçok sitotoksik ve bazı pediatrik dozlar vücut yüzey alanının metrekaresi başına yazılır: doz (mg) = m² başına doz × VYA (m²). Mosteller formülü VYA’yı tahmin eder: VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600).
Vücut yüzey alanı
BSA = √(170·52/3600) = √2,456 = 1,567 m²
Doz
D = 100·1,567 = 156,7 mg
Cevap
D = 156,7 mg
5.IV infüzyon hızları
Cevap: V = 1120 mL
İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.
mL/h cinsinden hız
35·60/15 = 140 mL/h
Hacim
V = 140·8 = 1120 mL
Cevap
V = 1120 mL
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 66,67 mcg/min
Doza dayalı infüzyonlar: konsantrasyon = torbadaki ilaç miktarı/torba hacmi. Pompa hızı (mL/h) = saatlik doz/konsantrasyon ve saatlik doz = mL/h × konsantrasyon. Dakika başına dozları saat başına çevirin (× 60) ve kütle birimlerini aynı tutun (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).
Konsantrasyon
200000 mcg/250 mL = 800 mcg/mL
Saatlik doz
5·800 = 4000 mcg/h
Dakikadaki doz
D = 4000/60 = 66,67 mcg/min
Cevap
D = 66,67 mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: I = 1170 mL
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Alınanları toplayın
oral: 150 + 120 + 200 = 470 mL
IV infüzyon: 50·12 = 600 mL
IV antibiyotik: 2·50 = 100 mL
I = 1170 mL
Cevap
I = 1170 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 1,3 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Kalan hacim
500 − 300 = 200 mL
Süre
t = 200/150 = 1,333 ≈ 1,3 h
Cevap
t = 1,3 h
Bu yaklaşık 1 h 20 min eder, yani torba yaklaşık saat 12:50 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: V = 3,8 mL
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Gereken adet
70·54 = 3 780 birim
Hacim
V = 3780/1000 = 3,78 ≈ 3,8 mL
Cevap
V = 3,8 mL
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: D = 7,1 mcg/kg/min
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
800 000/500 = 1600 mcg/mL
Dakikadaki mikrogram
21·1600 = 33600 mcg/h
33600/60 = 560 mcg/min
Kilogram başına
D = 560/79 = 7,089 ≈ 7,1 mcg/kg/min
Cevap
D = 7,1 mcg/kg/min
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 0,63 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.
mg/mL cinsinden konsantrasyon
1000 mg/1000 mL = 1 mg/mL
Hacim
V = 0,63/1 = 0,63 mL
Cevap
V = 0,63 mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 0,6 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.