Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
0,56729 mL? mLşuna yuvarla 0,01 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Küçük bir enjeksiyon için doz hesaplaması 0,56729 mL veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın mL’nin yüzde birine yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?

0,56729 mL
x = mL
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
1½ tbsp? mL½ su bardağı? mL3 fl oz? mL2 tsp? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta 1½ tbsp / sıvı takviye, ½ su bardağı / çay, 3 fl oz / meyve suyu, 2 tsp / öksürük şurubu alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 tbsp = 15 mL1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL1 fl oz = 30 mL1 tsp = 5 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
1 g+ 3,4 mLV = ? mL

Bir flakon 1 g toz içeriyor. Etikette şöyle yazıyor: toplam 4 mL hacim elde etmek için 3,4 mL enjeksiyonluk su ekleyin. İstem 150 mg. Sulandırılmış çözeltiden hangi hacmi V verirsiniz?

1 g+ 3,4 mL → 4 mL150 mg
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Reçete 1000 mikrogramdır. Ampul 2 mg/mL içerir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

1000 mcg2 mg/mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
1000 mL15 gtt/mL5 h? gtt/min

15 damla/mL'lik bir setle 1000 mL'yi 5 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun.

1000 mL5 h15 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
400 mg500 mL12 mL/h? mcg/min

500 mL içinde 400 mg’lik bir infüzyon 12 mL/h hızla akıyor. Hasta dakikada kaç mikrogram D alır?

400 mg/500 mL12 mL/h
D = mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan12 saatlik vardiyasüt240 mLçorba200 mLIV infüzyon125 mL/h × 12 hIV antibiyotik1 × 100 mLidrar350 mLidrar425 mLidrar225 mLyara dreni90 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir).

süt: 240 mLçorba: 200 mLIV infüzyon: 125 mL/h × 12 hIV antibiyotik: 1 × 100 mLidrar: 350 mLidrar: 425 mLidrar: 225 mLyara dreni: 90 mL
B = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
1000 mL80 mL/hbaşlangıç 09:0014:00: ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba saat 09:00’de başlatıldı ve pompayla 80 mL/h hızla gidiyor. Saat 14:00’te torbada kaç mL V kalmıştır?

1000 mL80 mL/h09:00 → 14:00
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
25 000 birim250 mLheparin? mL/h67 kg14 birim/kg/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de 25 000 ünite heparin var. Order, 67 kg ağırlığındaki bir hasta için 14 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

25 000 birim/250 mL14 birim/kg/h67 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
500 mg250 mLdobutamine? mL/h100 kg7,5 mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 500 mg var. Order, 100 kg ağırlığındaki bir hasta için 7,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

500 mg/250 mL7,5 mcg/kg/min100 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
ceftriaxone 2 g19,2 mL steril su ekleyin.Toz hacmi: 0,8 mL.? mg/mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde ceftriaxone 2000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 19,2 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,8 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?

2000 mg19,2 mL+0,8 mL
C = mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 250 mg toz içerir. 9,5 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,5 mL hacim ekliyor. Reçete 17,5 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

250 mg9,5 mL + 0,5 mL17,5 mg
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: x = 0,57 mL

Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.

yüzdebirler basamağındaki rakam

0,56729 → 6

Yalnızca sonraki rakam belirler

0,56729 → 7
7, 5 veya daha büyük; bu yüzden 6 yukarı yuvarlanır.
Sonraki rakamlar (29) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.

Yuvarlayın

x = 0,57 mL

Cevap

x = 0,57 mL
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 242,5 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

1½ tbsp = 1,5·15 = 22,5 mL
½ su bardağı = 0,5·240 = 120 mL
3 fl oz = 3·30 = 90 mL
2 tsp = 2·5 = 10 mL

Toplayın

V = 22,5 + 120 + 90 + 10 = 242,5 mL

Cevap

V = 242,5 mL
3.Doz hesapları

Cevap: V = 0,6 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

Karıştırmadan sonraki konsantrasyon

1000 mg/4 mL = 250 mg/mL

Hacim

V = 150/250 = 0,6 mL

Cevap

V = 0,6 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,5 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Aynı birimler

2 mg/mL = 2000 mcg/mL

Hacim

V = 1000/2000 = 0,5 mL

Cevap

V = 0,5 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 50 gtt/min

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Dakika cinsinden süre

5·60 = 300 min

Damla hızı

R = 1000·15/300 = 50 gtt/min

Cevap

R = 50 gtt/min
6.IV infüzyon hızları

Cevap: D = 160 mcg/min

Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

400000 mcg/500 mL = 800 mcg/mL

Saatlik doz

12·800 = 9600 mcg/h

Dakikadaki doz

D = 9600/60 = 160 mcg/min

Cevap

D = 160 mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: B = 950 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Toplam alınan

oral: 240 + 200 = 440 mL
IV infüzyon: 125·12 = 1500 mL
IV antibiyotik: 1·100 = 100 mL
toplam alınan = 2040 mL

Toplam çıkarılan

350 + 425 + 225 + 90 = 1090 mL

Denge

B = 2040 − 1090 = 950 mL

Cevap

B = 950 mL

Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.

8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: V = 600 mL

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Geçen süre

09:00 → 14:00 = 5 h

Verilen hacim

80·5 = 400 mL

Kalan hacim

V = 1000 − 400 = 600 mL

Cevap

V = 600 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 9,4 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

14·67 = 938 birim/h

Konsantrasyon

25 000/250 = 100 birim/mL

Pompa hızı

R = 938/100 = 9,38 ≈ 9,4 mL/h

Cevap

R = 9,4 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 22,5 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

500 mg = 500 000 mcg
500 000/250 = 2000 mcg/mL

Dakikalık ve saatlik doz

7,5·100 = 750 mcg/min
750·60 = 45000 mcg/h

Pompa hızı

R = 45000/2000 = 22,5 mL/h

Cevap

R = 22,5 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: C = 100 mg/mL

Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Son hacim

19,2 + 0,8 = 20 mL

Konsantrasyon

C = 2000/20 = 100 mg/mL

Cevap

C = 100 mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 0,7 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

9,5 + 0,5 = 10 mL
C = 250/10 = 25 mg/mL

Hacim

V = 17,5/25 = 0,7 mL

Cevap

V = 0,7 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math