Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
6 ft 11 in1 ft = 12 in1 in = 2,54 cmh = ? cm

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta 6 ft 11 in boyunda. 1 ft = 12 in ve 1 in = 2,54 cm kullanarak h değerini santimetre cinsinden, en yakın tam santimetreye yuvarlayarak bulun.

6 ft 11 in1 ft = 12 in1 in = 2,54 cm
h = cm
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
2 su bardağı? mL3 tbsp? mL½ tsp? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta 2 su bardağı / çay, 3 tbsp / sıvı takviye, ½ tsp / öksürük şurubu alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL1 tbsp = 15 mL1 tsp = 5 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
22 kg7,5 mg/kg/gün2× günlükD = ? mg

Bir hasta 22 kg. Order edilen doz günde 7,5 mg/kg, 2 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

22 kg7,5 mg/kg/gün2× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
120 mg/5 mLV = ? mL

24 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 120 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 12,5 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?

24 kg12,5 mg/kg120 mg/5 mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
V = ?20 gtt/mL20 gtt/min4 h

Bir damla infüzyonu 20 gtt/mL’lik bir setle 20 gtt/min hızla akıyor. Hasta 4 saatte kaç mililitre V alır?

20 gtt/min20 gtt/mL4 h
V = mL
6.IV infüzyon hızlarıZor
250 mg250 mL15 gtt/mL40 mg/h? gtt/min

250 mg ilaç 250 mL içinde seyreltiliyor ve 15 gtt/mL’lik bir setle yerçekimiyle veriliyor. İstem saatte 40 mg. Damla hızı R değerini dakikadaki damla olarak bulun.

250 mg/250 mL40 mg/h15 gtt/mL
R = gtt/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan12 saatlik vardiyasu240 mLmeyve suyu120 mLsüt100 mLbuz parçaları100 mLIV infüzyon60 mL/h × 12 hIV antibiyotik2 × 100 mLidrar425 mLidrar375 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun. Buz parçalarını hacimlerinin yarısı olarak sayın.

su: 240 mLmeyve suyu: 120 mLsüt: 100 mLbuz parçaları: 100 mLIV infüzyon: 60 mL/h × 12 hIV antibiyotik: 2 × 100 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
500 mL→ 60 mL/hbaşlangıç 18:00ttoplam​ = ? h100 mL/h × 3 h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 500 mL’lik bir infüzyon saat 18:00’de 100 mL/h hızla başlıyor. 3 saat sonra hız 60 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

500 mL100 mL/h · 3 h60 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
25 000 birim250 mLheparin? mL/h100 kg15 birim/kg/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de 25 000 ünite heparin var. Order, 100 kg ağırlığındaki bir hasta için 15 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

25 000 birim/250 mL15 birim/kg/h100 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
250 mg250 mLdobutamine? mL/h56 kg5 mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 250 mg var. Order, 56 kg ağırlığındaki bir hasta için 5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

250 mg/250 mL5 mcg/kg/min56 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
ampicillin 500 mg1,8 mL steril su ekleyin.Toz hacmi: 0,2 mL.? mg/mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde ampicillin 500 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 1,8 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,2 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?

500 mg1,8 mL+0,2 mL
C = mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 2000 mg toz içerir. 4,8 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,2 mL hacim ekliyor. Reçete 1640 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

2000 mg4,8 mL + 0,2 mL1640 mg
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: h = 211 cm

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

İnç cinsinden boy

6·12 + 11 = 83 in

İnçten santimetreye

h = 83·2,54 = 210,8 ≈ 211 cm

Cevap

h = 211 cm
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 527,5 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

2 su bardağı = 2·240 = 480 mL
3 tbsp = 3·15 = 45 mL
½ tsp = 0,5·5 = 2,5 mL

Toplayın

V = 480 + 45 + 2,5 = 527,5 mL

Cevap

V = 527,5 mL
3.Doz hesapları

Cevap: D = 82,5 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

7,5·22 = 165 mg

Doz başına

D = 165/2 = 82,5 mg

Cevap

D = 82,5 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V = 12,5 mL

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Ağırlığa göre doz

12,5·24 = 300 mg

Hacim

V = (300/120)·5 = 12,5 mL

Cevap

V = 12,5 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: V = 240 mL

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

mL/h cinsinden hız

20·60/20 = 60 mL/h

Hacim

V = 60·4 = 240 mL

Cevap

V = 240 mL
6.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 10 gtt/min

Doza dayalı infüzyonlar: konsantrasyon = torbadaki ilaç miktarı/torba hacmi. Pompa hızı (mL/h) = saatlik doz/konsantrasyon ve saatlik doz = mL/h × konsantrasyon. Dakika başına dozları saat başına çevirin (× 60) ve kütle birimlerini aynı tutun (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

250/250 = 1 mg/mL

Saatlik hacim

40/1 = 40 mL/h

Damla hızı

R = 40·15/60 = 10 gtt/min

Cevap

R = 10 gtt/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: I = 1430 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Alınanları toplayın

oral: 240 + 120 + 100 = 460 mL
buz parçaları: 100/2 = 50 mL
IV infüzyon: 60·12 = 720 mL
IV antibiyotik: 2·100 = 200 mL
I = 1430 mL

Cevap

I = 1430 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: t = 6,3 h

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Birinci kısım

100·3 = 300 mL
500 − 300 = 200 mL kalan

İkinci kısım

200/60 = 3,333 h

Toplam süre

t = 3 + 3,333 = 6,333 ≈ 6,3 h

Cevap

t = 6,3 h

Bu yaklaşık 6 h 20 min eder, yani torba yaklaşık saat 00:20 civarında biter.

9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 15 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

15·100 = 1 500 birim/h

Konsantrasyon

25 000/250 = 100 birim/mL

Pompa hızı

R = 1500/100 = 15 mL/h

Cevap

R = 15 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 16,8 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

250 mg = 250 000 mcg
250 000/250 = 1000 mcg/mL

Dakikalık ve saatlik doz

5·56 = 280 mcg/min
280·60 = 16800 mcg/h

Pompa hızı

R = 16800/1000 = 16,8 mL/h

Cevap

R = 16,8 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: C = 250 mg/mL

Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Son hacim

1,8 + 0,2 = 2 mL

Konsantrasyon

C = 500/2 = 250 mg/mL

Cevap

C = 250 mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 4,1 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

4,8 + 0,2 = 5 mL
C = 2000/5 = 400 mg/mL

Hacim

V = 1640/400 = 4,1 mL

Cevap

V = 4,1 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math