Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
16,2831 kg? kgşuna yuvarla 0,1 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir ağırlık dönüşümü 16,2831 kg veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: ağırlıklar en yakın kilogramın onda birine yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?

16,2831 kg
x = kg
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
½ tsp? mL4 tbsp? mL6 fl oz? mL1 su bardağı? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta ½ tsp / öksürük şurubu, 4 tbsp / sıvı takviye, 6 fl oz / meyve suyu, 1 su bardağı / çay alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 tsp = 5 mL1 tbsp = 15 mL1 fl oz = 30 mL1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
18 kg15 mg/kg/gün4× günlükD = ? mg

Bir hasta 18 kg. Order edilen doz günde 15 mg/kg, 4 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

18 kg15 mg/kg/gün4× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
250 mg/5 mLV = ? mL

Bir hasta 57,2 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 10 mg/kg ve stok 5 mL’de 250 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz?

57,2 lb10 mg/kg250 mg/5 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
1460 mLkalan? mL/h6 h kalan

8 saatte 1500 mL istenmişti. 2 saat sonra torbada hâlâ 1460 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Pompa hangi hıza R (mL/h) yeniden ayarlanmalıdır?

1500 mL / 8 hsonra 2 h: 1460 mL
R = mL/h
6.IV infüzyon hızlarıZor
230 mLkalan? mL/h5 h kalan

12 saatte 500 mL istenmişti. 7 saat sonra torbada hâlâ 230 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Başlangıçtaki pompa hızı yüzde kaç Δ artırılmalıdır?

500 mL / 12 hsonra 7 h: 230 mL
Δ = %
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan8 saatlik vardiyasu300 mLsüt200 mLmeyve suyu100 mLbuz parçaları120 mLIV infüzyon100 mL/h × 8 hIV antibiyotik2 × 50 mLidrar225 mLidrar400 mLidrar250 mLyara dreni70 mLkusmuk100 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 8 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun. Buz parçalarını hacimlerinin yarısı olarak sayın.

su: 300 mLsüt: 200 mLmeyve suyu: 100 mLbuz parçaları: 120 mLIV infüzyon: 100 mL/h × 8 hIV antibiyotik: 2 × 50 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
1000 mL150 mL/hbaşlangıç 11:3015:30: ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba saat 11:30’de başlatıldı ve pompayla 150 mL/h hızla gidiyor. Saat 15:30’te torbada kaç mL V kalmıştır?

1000 mL150 mL/h11:30 → 15:30
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
100 birim100 mLkristalize (regüler) insülin2 mL/h? birim/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 100 mL’de 100 ünite kristalize insülin içeren bir infüzyon 2 mL/h hızla gidiyor. Hasta saatte kaç ünite D alıyor?

100 birim/100 mL2 mL/h
D = birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
25 mg250 mLnitroglycerin? mL/h67 kg20 mcg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 67 kg ağırlığındaki bir hastaya 20 mcg/min hızında nitroglycerin order edilmiş. Torbada 250 mL’de 25 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

25 mg/250 mL20 mcg/min67 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
024681010 mL

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,4 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10 0000,4 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 2000 mg toz içerir. 4,4 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,6 mL hacim ekliyor. Reçete 280 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

2000 mg4,4 mL + 0,6 mL280 mg
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: x = 16,3 kg

Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.

ondabirler basamağındaki rakam

16.2831 → 2

Yalnızca sonraki rakam belirler

16,2831 → 8
8, 5 veya daha büyük; bu yüzden 2 yukarı yuvarlanır.
Sonraki rakamlar (31) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.

Yuvarlayın

x = 16,3 kg

Cevap

x = 16,3 kg
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 482,5 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

½ tsp = 0,5·5 = 2,5 mL
4 tbsp = 4·15 = 60 mL
6 fl oz = 6·30 = 180 mL
1 su bardağı = 1·240 = 240 mL

Toplayın

V = 2,5 + 60 + 180 + 240 = 482,5 mL

Cevap

V = 482,5 mL
3.Doz hesapları

Cevap: D = 67,5 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

15·18 = 270 mg

Doz başına

D = 270/4 = 67,5 mg

Cevap

D = 67,5 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V = 5,2 mL

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

kg cinsinden ağırlık

57,2/2,2 = 26 kg

Doz

10·26 = 260 mg

Hacim

V = (260/250)·5 = 5,2 mL

Cevap

V = 5,2 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 243,3 mL/h

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Başlangıç hızı

1500/8 = 187,5 mL/h

Yeni hız

R = 1460/6 = 243,3 mL/h

Cevap

R = 243,3 mL/h

Bu %25’ten fazla bir artıştır: çoğu hastane açığı kapatmak yerine istemi yazan hekimle iletişime geçmenizi ve hastayı sıvı yüklenmesi açısından değerlendirmenizi ister.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: Δ = 10,4 %

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Başlangıç hızı

500/12 = 41,67 mL/h

Yeni hız

R = 230/5 = 46 mL/h

Yüzde değişim

Δ = (46 − 41,67)/41,67·100% = 10,4%

Cevap

Δ = 10,4%

Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.

7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: I = 1560 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Alınanları toplayın

oral: 300 + 200 + 100 = 600 mL
buz parçaları: 120/2 = 60 mL
IV infüzyon: 100·8 = 800 mL
IV antibiyotik: 2·50 = 100 mL
I = 1560 mL

Cevap

I = 1560 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: V = 400 mL

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Geçen süre

11:30 → 15:30 = 4 h

Verilen hacim

150·4 = 600 mL

Kalan hacim

V = 1000 − 600 = 400 mL

Cevap

V = 400 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: D = 2 birim/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

100/100 = 1 birim/mL

Saatlik ünite

D = 2·1 = 2 birim/h

Cevap

D = 2 birim/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 12 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

25 000/250 = 100 mcg/mL

Saatlik doz

Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.

20·60 = 1200 mcg/h

Pompa hızı

R = 1200/100 = 12 mL/h

Cevap

R = 12 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 4 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL

Hacim

V = 0,4/0,1 = 4 mL

Cevap

V = 4 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 0,7 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

4,4 + 0,6 = 5 mL
C = 2000/5 = 400 mg/mL

Hacim

V = 280/400 = 0,7 mL

Cevap

V = 0,7 mL

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math