Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.
IV sıvılar ve sıvı dengesi
Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre
Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg
Farmasötik hesaplamalar
Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%
2Alıştırma soruları
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın vücut sıcaklığı 37,1 °C. °F = °C × 9/5 + 32 formülüyle T değerini Fahrenheit dereceye çevirin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
37,1 °C
T = °F
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 12 mg/sa veriyor. Bu doz hızını D mcg/dk cinsinden ifade edin. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
12 mg/h1 mg = 1000 mcg1 h = 60 min
D = mcg/min
3.Doz hesaplarıOrta
16 kg ağırlığındaki bir çocuğa 4 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 40 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
16 kg4 mg/kg40 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
%20 (a/h) stok çözeltiden 500 mL %2,5 (a/h) çözelti hazırlamanız gerekiyor. Ne kadar stok hacmine V₁ ihtiyacınız var?
C₁ = 20%C₂ = 2,5%V₂ = 500 mL
V₁ = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
12 saatte 1000 mL istenmişti. 5 saat sonra torbada hâlâ 700 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Pompa hangi hıza R (mL/h) yeniden ayarlanmalıdır?
1000 mL / 12 hsonra 5 h: 700 mL
R = mL/h
6.IV infüzyon hızlarıZor
250 mL içinde 100 mg’lik bir infüzyon 20 mL/h hızla akıyor. Hasta dakikada kaç mikrogram D alır?
100 mg/250 mL20 mL/h
D = mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Sıvı dengesi B = alınan − çıkarılan değerini mL cinsinden bulun (negatif cevap net kayıp demektir).
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir infüzyon saat 20:00’de 80 mL/h hızla başlıyor. 4 saat sonra hız 125 mL/h’ye değiştiriliyor ve bir daha değiştirilmiyor. Başlangıçtan kaç saat t sonra torba boşalır? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
1000 mL80 mL/h · 4 h125 mL/h
t = h
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de 25 000 ünite heparin var. Order, 79 kg ağırlığındaki bir hasta için 14 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
25 000 birim/250 mL14 birim/kg/h79 kg
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 500 mg var. Order, 82 kg ağırlığındaki bir hasta için 2,5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.
500 mg/250 mL2,5 mcg/kg/min82 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde ceftriaxone 2000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 19,2 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,8 mL ekliyor. Rekonstitüsyondan sonra mg/mL cinsinden konsantrasyon C nedir?
2000 mg19,2 mL+0,8 mL
C = mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
Bir flakon 500 mg toz içerir. 4,2 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,8 mL hacim ekliyor. Reçete 110 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?
500 mg4,2 mL + 0,8 mL110 mg
V = mL
3Çözeltiler
1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: T = 98,8 °F
Sıcaklık: °C = (°F − 32) × 5/9 ve °F = °C × 9/5 + 32. °F’den giderken çarpmadan önce 32’yi çıkarın, °C’den giderken çarptıktan sonra 32 ekleyin. Hızlı bir kontrol: 37 °C, 98,6 °F’dir ve her 1 °C, 1,8 °F eder.
9/5 ile çarpın
37,1·9/5 = 66,78
32 ekleyin
T = 66,78 + 32 = 98,78 ≈ 98,8 °F
Cevap
T = 98,8 °F
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri
Cevap: D = 200 mcg/min
Boyut analizi: verilen miktarı yazın, sonra kesir olarak yazılmış dönüşüm çarpanlarıyla (örneğin 60 dk/1 sa ya da 1 mg/1000 mcg) çarpın; böylece istenmeyen her birim bir kez payda bir kez paydada görünür ve sadeleşir. Yalnızca istenen birim kaldığında hesaplayın. Sorunun verdiği eşdeğerleri kullanın ve yalnızca nihai cevabı yuvarlayın.
Zinciri kurun
D = 12 mg/h × (1000 mcg/1 mg) × (1 h/60 min)
Hesaplayın
D = 12000/60 = 200 mcg/min
Cevap
D = 200 mcg/min
3.Doz hesapları
Cevap: V = 1,6 mL
Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.
Vücut ağırlığından doz
D = 4·16 = 64 mg
Hacim
V = 64/40 = 1,6 mL
Şırıngada
Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.
Cevap
V = 1,6 mL
4.Doz hesapları
Cevap: V₁ = 62,5 mL
Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.
Stok hacmi
V₁ = 2,5·500/20 = 62,5 mL
Cevap
V₁ = 62,5 mL
5.IV infüzyon hızları
Cevap: R = 100 mL/h
Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.
Başlangıç hızı
1000/12 = 83,33 mL/h
Yeni hız
R = 700/7 = 100 mL/h
Cevap
R = 100 mL/h
Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.
6.IV infüzyon hızları
Cevap: D = 133,3 mcg/min
Dose-based infusions: concentration = amount of drug in the bag/bag volume. Pump rate (mL/h) = dose per hour/concentration, and dose per hour = mL/h × concentration. Convert per-minute doses to per-hour (× 60) and keep the mass units the same (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).
Konsantrasyon
100000 mcg/250 mL = 400 mcg/mL
Saatlik doz
20·400 = 8000 mcg/h
Dakikadaki doz
D = 8000/60 = 133,3 mcg/min
Cevap
D = 133,3 mcg/min
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: B = 85 mL
Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Toplam alınan
oral: 240 + 120 + 200 = 560 mL
IV infüzyon: 50·12 = 600 mL
IV antibiyotik: 1·100 = 100 mL
toplam alınan = 1260 mL
Toplam çıkarılan
250 + 175 + 200 + 400 + 150 = 1175 mL
Denge
B = 1260 − 1175 = 85 mL
Cevap
B = 85 mL
Pozitif: içeri giren sıvı çıkandan fazla.
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi
Cevap: t = 9,4 h
İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Birinci kısım
80·4 = 320 mL
1000 − 320 = 680 mL kalan
İkinci kısım
680/125 = 5,44 h
Toplam süre
t = 4 + 5,44 = 9,44 ≈ 9,4 h
Cevap
t = 9,4 h
Bu yaklaşık 9 h 26 min eder, yani torba yaklaşık saat 05:26 civarında biter.
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 11,1 mL/h
Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Saatlik ünite
14·79 = 1 106 birim/h
Konsantrasyon
25 000/250 = 100 birim/mL
Pompa hızı
R = 1106/100 = 11,06 ≈ 11,1 mL/h
Cevap
R = 11,1 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları
Cevap: R = 6,2 mL/h
Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Konsantrasyon
500 mg = 500 000 mcg
500 000/250 = 2000 mcg/mL
Dakikalık ve saatlik doz
2,5·82 = 205 mcg/min
205·60 = 12300 mcg/h
Pompa hızı
R = 12300/2000 = 6,15 ≈ 6,2 mL/h
Cevap
R = 6,2 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: C = 100 mg/mL
Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.
Son hacim
19,2 + 0,8 = 20 mL
Konsantrasyon
C = 2000/20 = 100 mg/mL
Cevap
C = 100 mg/mL
12.Farmasötik hesaplamalar
Cevap: V = 1,1 mL
Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.