Hemşirelik Matematiği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 12 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Metrik basamaklar
1 kg = 1000 g, 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg, 1 L = 1000 mL
Ağırlık ve uzunluk
1 kg = 2,2 lb, 1 lb = 16 oz, 1 in = 2,54 cm, 1 ft = 12 in
Evsel ölçüler
1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 cup = 8 fl oz = 240 mL
Sıcaklık
°C = (°F − 32)·5/9, °F = °C·9/5 + 32
24 saatlik saat
ÖS saatleri 1–11: 12 ekleyin; 12 ÖÖ = 00:xx; 12 ÖS = 12:xx
Doz hızı
mcg/min × 60/1000 = mg/h
Laboratuvar faktörleri
glukoz 1 mmol/L = 18 mg/dL; kreatinin 1 mg/dL = 88,4 µmol/L; Hb 1 g/dL = 10 g/L

Yöntem

  1. Verilen miktarı birimiyle ve istediğiniz birimle birlikte yazın.
  2. Eşdeğeri seçin: kg, g, mg ve mcg ya da L ve mL arasında 1000; 1 kg = 2,2 lb; 1 tsp = 5 mL, 1 tbsp = 15 mL, 1 fl oz = 30 mL, 1 su bardağı = 240 mL.
  3. İstenmeyen birim sadeleşecek şekilde kesir olarak yazın; bir hız için değişen her birim başına bir kesir kullanın.
  4. Yönü kontrol edin: daha küçük bir birim daha büyük bir sayı verir.
  5. Yalnızca nihai cevabı, sorunun belirttiği duyarlılıkta yuvarlayın.

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

IV sıvılar ve sıvı dengesi

Saatlik Holliday–Segar
4 mL/kg (ilk 10 kg) + 2 mL/kg (sonraki 10 kg) + 1 mL/kg (20’nin üzerindeki her kg)
Günlük Holliday–Segar
aynı aralıklar için 100 / 50 / 20 mL/kg
Sıvı dengesi
alınan − çıkarılan
Buz parçaları
hacimlerinin yarısı olarak sayılır
İdrar çıkışı
mL/kg/h = mL / (kg × h)
İnfüzyon süresi
süre (h) = kalan hacim (mL) / hız (mL/h)
Verilen hacim
mL = hız × süre

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

2Alıştırma soruları

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriOrta
5,1795 mL? mLşuna yuvarla 0,1 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir enjeksiyon için doz hesaplaması 5,1795 mL veriyor. Bu alıştırmadaki kural şudur: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın mL’nin onda birine yuvarlanır. Hangi değeri x kaydedersiniz?

5,1795 mL
x = mL
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleriZor
1 fl oz? mL½ tsp? mL2 tbsp? mL2 su bardağı? mLΣ = ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vardiya boyunca bir hasta 1 fl oz / meyve suyu, ½ tsp / öksürük şurubu, 2 tbsp / sıvı takviye, 2 su bardağı / çay alıyor. Verilen eşdeğerleri kullanarak toplam oral alımı V mL cinsinden bulun.

1 fl oz = 30 mL1 tsp = 5 mL1 tbsp = 15 mL1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

30 kg ağırlığındaki bir çocuğa 7,5 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 25 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

30 kg7,5 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Reçete 175 mikrogramdır. Ampul 0,5 mg/mL içerir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

175 mcg0,5 mg/mL
V = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
1000 mL10 gtt/mL8 h? gtt/min

10 damla/mL'lik bir setle 1000 mL'yi 8 saatte verin. Damla hızı R'ü dakikada damla olarak bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

1000 mL8 h10 gtt/mL
R = gtt/min
6.IV infüzyon hızlarıZor
1 g500 mL? mL/h1 mg/min

Bir torba 500 mL içinde 1 g ilaç içeriyor. İstem dakikada 1 mg. Pompayı hangi hıza R (mL/h) ayarlarsınız?

1 g/500 mL1 mg/min
R = mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesiOrta
AlınanÇıkarılan12 saatlik vardiyameyve suyu100 mLsüt240 mLsu120 mLIV infüzyon75 mL/h × 12 hIV antibiyotik1 × 50 mLidrar300 mLidrar475 mLyara dreni120 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Kayıt, bir hastanın 12 saatlik bir vardiyadaki aldığı ve çıkardığını gösteriyor. IV infüzyon vardiya boyunca gösterilen hızla gitti. Toplam alınan I değerini mL cinsinden bulun.

meyve suyu: 100 mLsüt: 240 mLsu: 120 mLIV infüzyon: 75 mL/h × 12 hIV antibiyotik: 1 × 50 mL
I = mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesiZor
1000 mL125 mL/hbaşlangıç 09:3013:30: ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 1000 mL’lik bir torba saat 09:30’de başlatıldı ve pompayla 125 mL/h hızla gidiyor. Saat 13:30’te torbada kaç mL V kalmıştır?

1000 mL125 mL/h09:30 → 13:30
V = mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
100 birim100 mLkristalize (regüler) insülin? mL/h2 birim/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir infüzyon 100 mL’de 100 ünite kristalize insülin içeriyor. Order 2 ünite/h. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

100 birim/100 mL2 birim/h
R = mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
8 mg250 mLnorepinephrine? mL/h62 kg10 mcg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 62 kg ağırlığındaki bir hastaya 10 mcg/min hızında norepinephrine order edilmiş. Torbada 250 mL’de 8 mg var. Pompa hızı R değerini mL/h cinsinden bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

8 mg/250 mL10 mcg/min62 kg
R = mL/h
11.Farmasötik hesaplamalarOrta
024681010 mL

Bir çözeltinin oran konsantrasyonu 1:10 000’dır. 0,86 mg gerekiyor. Hacmi 10 mL’lik şırıngaya çekin: bu hangi hacimdir V?

1:10 0000,86 mg
V = mL
12.Farmasötik hesaplamalarZor
20%chlorhexidine+0%su? mL4%1000 mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). %20’lük bir stoktan ve saf sudan 1000 mL %4’lik chlorhexidine hazırlamanız gerekiyor. Kaç mL suya V ihtiyacınız var? En yakın tam mL’ye yuvarlayın.

20%0%4%1000 mL
V = mL

3Çözeltiler

1.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: x = 5,2 mL

Yuvarlama: yuvarladığınız basamaktan hemen sonraki rakama bakın: 5 ve üzeri yukarı yuvarlar, 4 ve altı rakamı olduğu gibi bırakır. Yalnızca nihai cevabı yuvarlayın, adımları asla. Tipik sınav kuralları: 1 mL ve üzeri hacimler en yakın ondalığa, 1 mL’nin altındaki hacimler en yakın yüzdeliğe, damla hızları tam damlaya ve ağırlıklar bir ondalık basamağa; her zaman sorunun belirttiği kuralı izleyin.

ondabirler basamağındaki rakam

5.1795 → 1

Yalnızca sonraki rakam belirler

5,1795 → 7
7, 5 veya daha büyük; bu yüzden 1 yukarı yuvarlanır.
Sonraki rakamlar (95) dikkate alınmaz: bir kez yuvarlayın, adım adım değil.

Yuvarlayın

x = 5,2 mL

Cevap

x = 5,2 mL
2.Hemşirelik matematiği ve birim dönüşümleri

Cevap: V = 542,5 mL

Evsel ölçüler ve ağırlık: hemşirelik sınavları yuvarlatılmış eşdeğerleri kullanır: 1 çay kaşığı (tsp) = 5 mL, 1 yemek kaşığı (tbsp) = 15 mL = 3 tsp, 1 sıvı ons (fl oz) = 30 mL = 2 tbsp ve 1 su bardağı = 8 fl oz = 240 mL. Ağırlık için 1 kg = 2,2 lb ve 1 lb = 16 oz; uzunluk için 1 inç = 2,54 cm. Dönüşümü, istemediğiniz birim sadeleşecek biçimde kurun.

Mililitre cinsinden her kalem

1 fl oz = 1·30 = 30 mL
½ tsp = 0,5·5 = 2,5 mL
2 tbsp = 2·15 = 30 mL
2 su bardağı = 2·240 = 480 mL

Toplayın

V = 30 + 2,5 + 30 + 480 = 542,5 mL

Cevap

V = 542,5 mL
3.Doz hesapları

Cevap: V = 9 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 7,5·30 = 225 mg

Hacim

V = 225/25 = 9 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 9 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,35 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Aynı birimler

0,5 mg/mL = 500 mcg/mL

Hacim

V = 175/500 = 0,35 mL

Cevap

V = 0,35 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 21 gtt/min

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Dakika cinsinden süre

8·60 = 480 min

Damla hızı

R = 1000·10/480 = 20,83 ≈ 21 gtt/min

Cevap

R = 21 gtt/min

Yatak başında en yakın tam damlaya yuvarlanır: 21 damla/dk.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 30 mL/h

Doza dayalı infüzyonlar: konsantrasyon = torbadaki ilaç miktarı/torba hacmi. Pompa hızı (mL/h) = saatlik doz/konsantrasyon ve saatlik doz = mL/h × konsantrasyon. Dakika başına dozları saat başına çevirin (× 60) ve kütle birimlerini aynı tutun (1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg).

Konsantrasyon

1000 mg/500 mL = 2 mg/mL

Saatlik doz

1·60 = 60 mg/h

Pompa hızı

R = 60/2 = 30 mL/h

Cevap

R = 30 mL/h
7.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: I = 1410 mL

Aldığı ve çıkardığı: alınanlar içeri giren her şeyi kapsar (oral sıvılar, IV infüzyonlar, IV ilaçlar ve yıkamalar, tüp beslemeler); buz parçaları hacimlerinin yarısı olarak sayılır. Çıkarılanlar idrar, drenler, kusmuk ve diğer kayıpları kapsar. Denge = toplam alınan − toplam çıkarılan; negatif denge net kayıptır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Alınanları toplayın

oral: 100 + 240 + 120 = 460 mL
IV infüzyon: 75·12 = 900 mL
IV antibiyotik: 1·50 = 50 mL
I = 1410 mL

Cevap

I = 1410 mL
8.IV sıvılar ve sıvı dengesi

Cevap: V = 500 mL

İnfüzyon süresi: süre (h) = verilecek hacim (mL)/hız (mL/h); torba büyüklüğünü değil, torbada kalan hacmi kullanın. Verilen hacim = hız × süre. Ondalık saatleri kesir × 60 ile saat ve dakikaya çevirin (0,5 h = 30 dk, 50 dk değil). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Geçen süre

09:30 → 13:30 = 4 h

Verilen hacim

125·4 = 500 mL

Kalan hacim

V = 1000 − 500 = 500 mL

Cevap

V = 500 mL
9.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 2 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

100/100 = 1 birim/mL

Pompa hızı

R = 2/1 = 2 mL/h

Cevap

R = 2 mL/h
10.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 18,8 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

8 000/250 = 32 mcg/mL

Saatlik doz

Order hastanın tamamı için dakika başınadır, bu yüzden ağırlık gerekmez.

10·60 = 600 mcg/h

Pompa hızı

R = 600/32 = 18,75 ≈ 18,8 mL/h

Cevap

R = 18,8 mL/h
11.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 8,6 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

mg/mL cinsinden konsantrasyon

1000 mg/10 000 mL = 0,1 mg/mL

Hacim

V = 0,86/0,1 = 8,6 mL

Cevap

V = 8,6 mL
12.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 800 mL

Aligasyon: yüksek bir H konsantrasyonunu ve düşük bir L konsantrasyonunu karıştırarak T hedef konsantrasyonunu elde etmek için H’den (T − L) pay ve L’den (H − T) pay alın. Paylar çaprazlanır: her stok, hedeften diğer stoka olan farkı alır. Su veya katkısız baz %0 sayılır. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Aligasyon payları

20%: 4 − 0 = 4 pay
0%: 20 − 4 = 16 pay
toplam: 20 pay

Su

V = 1000·16/20 = 800 mL

Cevap

V = 800 mL

Kontrol: 200 mL %20 çözelti 40 g ilaç içerir, bu da 1000 mL’nin %4’üdür.

ExamProblems · examproblems.com/courses/nursing-math