Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz: hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz: doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler: sayı = doz / tablet dozu
Birimler: 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Plazmadaki ilacın hangi kısmı reseptöre ulaşıp etki oluşturabilir?

AGlobulinlere bağlı kısım
BBağlanmamış (serbest) kısım
CAlbümine bağlı kısım
DAlyuvarlarda depolanan kısım

2.FarmakolojiZor

A malnourished patient with low serum albumin shows nystagmus and unsteady gait. Her total phenytoin level is within range. What is the most likely explanation?

AThe total level is high, but the laboratory is wrong
BMore phenytoin is unbound when albumin is low, so free levels rise
CLow albumin makes phenytoin bind more tightly, so the drug is less active
DLow albumin speeds up phenytoin metabolism

3.Doz hesaplarıOrta

Bir hasta 60 kg ve tek doz olarak 10 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.

60 kg10 mg/kg

D = mg

4.Doz hesaplarıZor

%10 (a/h) stok çözeltiden 250 mL %2,5 (a/h) çözelti hazırlamanız gerekiyor. Ne kadar stok hacmine V₁ ihtiyacınız var?

C₁ = 10%C₂ = 2,5%V₂ = 250 mL

V₁ = mL

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta tobramycin ilacının 220 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 12 mg/L ve yarı ömür 2 sa. Dağılım hacmini Vd bulun.

D = 220 mgC₀ = 12 mg/Lt½ = 2 h

Vd = L

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir theophylline infüzyonu yükleme dozu olmadan 45 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 3 L/sa ve yarı ömür 6 sa. 10 sa sonra düzey C nedir?

R = 45 mg/hCL = 3 L/ht½ = 6 ht = 10 h

C = mg/L

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: B · Bağlanmamış (serbest) kısım

Cevap neden bu

Yalnızca serbest ilaç dokulara yayılabilir, reseptörlere etki edebilir ve metabolize ya da atılabilir. Proteine bağlı ilaç bir rezervuar işlevi görür.

Cevap

B · Bağlanmamış (serbest) kısım

2.Farmakoloji

Cevap: B · More phenytoin is unbound when albumin is low, so free levels rise

Cevap neden bu

Phenytoin is highly protein bound. When albumin is low, the free fraction rises, so toxicity can occur with a "normal" total level; a free phenytoin level or corrected level is more useful.

Cevap

B · More phenytoin is unbound when albumin is low, so free levels rise

3.Doz hesapları

Cevap: D = 600 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Doz

10·60 = 600 mg

Cevap

D = 600 mg

4.Doz hesapları

Cevap: V₁ = 62,5 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Stok hacmi

V₁ = 2,5·250/10 = 62,5 mL

Cevap

V₁ = 62,5 mL

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: Vd = 18,33 L

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 220/12 = 18,33 L

Cevap

Vd = 18,33 L

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: C = 10,28 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kararlı durum düzeyi

C_ss = 45/3 = 15 mg/L

Hız sabiti

k = 0,693/6 = 0,1155 h⁻¹

Verilen süre sonundaki düzey

C = 15·(1 − e^{−0,1155·10}) = 10,28 mg/L

Cevap

C = 10,28 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology