Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

What should the nurse teach a patient about taking levothyroxine?

  1. ATake it on an empty stomach, 30–60 minutes before breakfast
  2. BTake it with milk at dinner, as calcium protects the stomach lining
  3. CTake it only on days when feeling tired
  4. DTake it together with the iron tablet to save time
2.FarmakolojiZor

A patient who uses insulin is taught sick-day rules. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A"I will seek help if I keep vomiting or have ketones."
  2. B"I will keep drinking fluids, even if I cannot eat much."
  3. C"If I am ill and not eating, I will stop my insulin completely."
  4. D"I will check my blood glucose and ketones more often while I am ill."
3.Doz hesaplarıOrta
80 kg25 mg/kg/gün3× günlükD = ? mg

Bir hasta 80 kg. Order edilen doz günde 25 mg/kg, 3 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

80 kg25 mg/kg/gün3× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
26 kg108 cmBSA = √(h·w/3600)135 mg/m²D = ? mg

Bir hasta 108 cm boyunda ve 26 kg ağırlığında. İstem 135 mg/m². Mosteller formülü VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600) ile dozu D mg cinsinden bulun.

108 cm26 kg135 mg/m²
D = mg
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)C₀ = 9 mg/Lt½ = 3 hC₀/2

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta gentamicin ilacının 160 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 9 mg/L ve yarı ömür 3 sa. Klerensi CL L/sa cinsinden bulun.

D = 160 mgC₀ = 9 mg/Lt½ = 3 h
CL = L/h
6.Klinik farmakokinetikZor
71 kg79 · erkekSCr 1,5 mg/dLfe​ = 0,9D = ? mg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 79 yaşındaki bir erkek, 71 kg ağırlığında ve serum kreatinini 1,5 mg/dL (133 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 120 mL/dk olduğunda olağan atenolol dozu 100 mg ve ilacın fe = 0,9 kesri böbreklerle değişmeden atılıyor. Dettli doz kesri Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal KrKl) formülünü kullanarak ayarlanmış dozu D bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

79 yıl71 kgerkekSCr = 1,5 mg/dL100 mgfe = 0,9CrCl normal 120 mL/min
D = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: A · Take it on an empty stomach, 30–60 minutes before breakfast

Cevap neden bu

Levothyroxine is best absorbed on an empty stomach, and calcium, iron and antacids should be taken some hours apart. It is taken every day, usually for life.

Cevap

A · Take it on an empty stomach, 30–60 minutes before breakfast
2.Farmakoloji

Cevap: C · "If I am ill and not eating, I will stop my insulin completely."

Cevap neden bu

Stress hormones during illness often raise glucose, so basal insulin is usually continued and doses may need adjusting. Stopping insulin in type 1 diabetes can lead to ketoacidosis.

Cevap

C · "If I am ill and not eating, I will stop my insulin completely."
3.Doz hesapları

Cevap: D = 666,7 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

25·80 = 2000 mg

Doz başına

D = 2000/3 = 666,7 mg

Cevap

D = 666,7 mg
4.Doz hesapları

Cevap: D = 119,2 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Vücut yüzey alanı

BSA = √(108·26/3600) = √0,78 = 0,8832 m²

Doz

D = 135·0,8832 = 119,2 mg

Cevap

D = 119,2 mg
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: CL = 4,108 L/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 160/9 = 17,78 L

Hız sabiti

k = 0,693/3 = 0,231 h⁻¹

Klerens

CL = 0,231·17,78 = 4,108 L/h

Cevap

CL = 4,108 L/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 40 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 79)·71/(72·1,5) = 40,1 mL/min

Doz kesri (Dettli)

Q = 1 − 0,9·(1 − 40,1/120) = 0,4008

Ayarlanmış doz

D = 0,4008·100 = 40,08 ≈ 40 mg

Cevap

D = 40 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır ve ürün bilgisiyle karşılaştırılır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology