Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

A patient with difficulty swallowing is prescribed several tablets. Which one should not be crushed?

  1. AA tablet that the pharmacist says may be crushed
  2. BA plain paracetamol tablet
  3. CA modified-release (extended-release) tablet
  4. DA plain aspirin dispersible tablet
2.FarmakolojiZor

Why should a dose never be written as "5,0 mg" on a medication order?

  1. AThe decimal point may be missed, and the dose read as 50 mg
  2. BThe pharmacy cannot supply doses that contain a decimal point
  3. CIt is too precise for most drugs
  4. DIt means the dose must be given five times
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

28 kg ağırlığındaki bir çocuğa 2,5 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 50 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

28 kg2,5 mg/kg50 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
50k birim1000 mL? mL/h1500 birim/h

Bir infüzyon 1000 mL'de 50000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 1500 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

50000 birim/1000 mL1500 birim/h
R = mL/h
5.Klinik farmakokinetikOrta
Vd = 0,5 L/kgC = 10 mg/LLD = ? mg93 kg · S = 0,8 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 93 kg ağırlığındaki bir hastaya aminophylline ile intravenöz yükleme yapılacak ve theophylline düzeyi mg/L cinsinden 10 olacak. Dağılım hacmi 0,5 L/kg ve tuz faktörü S = 0,8. aminophylline yükleme dozunu LD mg cinsinden bulun.

93 kgVd = 0,5 L/kgC = 10 mg/LS = 0,8
LD = mg
6.Klinik farmakokinetikZor
t (h)C (mg/L)Css​11 hC = ?

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vancomycin infüzyonu yükleme dozu olmadan 60 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 3 L/sa ve yarı ömür 10 sa. 11 sa sonra düzey C nedir?

R = 60 mg/hCL = 3 L/ht½ = 10 ht = 11 h
C = mg/L

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: C · A modified-release (extended-release) tablet

Cevap neden bu

Crushing modified-release products destroys the release mechanism and can cause toxic peaks. Enteric-coated tablets should also not be crushed; the pharmacist can advise on liquid or other forms.

Cevap

C · A modified-release (extended-release) tablet
2.Farmakoloji

Cevap: A · The decimal point may be missed, and the dose read as 50 mg

Cevap neden bu

Trailing zeros (5,0) and missing leading zeros (.5) are well-known causes of tenfold errors. Safe practice is to write 5 mg and 0,5 mg.

Cevap

A · The decimal point may be missed, and the dose read as 50 mg
3.Doz hesapları

Cevap: V = 1,4 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 2,5·28 = 70 mg

Hacim

V = 70/50 = 1,4 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 1,4 mL
4.Doz hesapları

Cevap: R = 30 mL/h

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Konsantrasyon

50000/1000 = 50 birim/mL

Pompa hızı

R = 1500/50 = 30 mL/h

Cevap

R = 30 mL/h
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 581,3 mg

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,5·93 = 46,5 L

Gereken etkin ilaç miktarı

Vd·C = 46,5·10 = 465 mg

Yükleme dozu

LD = 465/(0,8·1) = 581,3 mg

Cevap

LD = 581,3 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: C = 10,67 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kararlı durum düzeyi

Css = 60/3 = 20 mg/L

Hız sabiti

k = 0,693/10 = 0,06931 h⁻¹

Verilen süre sonundaki düzey

C = 20·(1 − e−0,06931·11) = 10,67 mg/L

Cevap

C = 10,67 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology