Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

A patient takes isoniazid. Which advice is most important?

  1. AStop the drug when the cough improves
  2. BExpect the urine to turn orange
  3. CAvoid alcohol and report jaundice, dark urine or poor appetite
  4. DTake it with antacids to protect the stomach from irritation
2.FarmakolojiZor

Which finding most favours serotonin syndrome over neuroleptic malignant syndrome?

  1. ARecent start of an antipsychotic drug
  2. BSlow onset over days with lead-pipe rigidity
  3. CA very high creatine kinase
  4. DRapid onset with hyperreflexia and clonus
3.Doz hesaplarıOrta
25 kg2 mg/kg/gün3× günlükD = ? mg

Bir hasta 25 kg. Order edilen doz günde 2 mg/kg, 3 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

25 kg2 mg/kg/gün3× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
25%stoksu = ? mL

%25 (a/h) stok çözeltiden 1000 mL %1 (a/h) çözelti hazırlamanız gerekiyor. Stoka ne kadar su W eklenmelidir?

C₁ = 25%C₂ = 1%V₂ = 1000 mL
W = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 10 mg/LR = ? mg/h · S = 0,8CL = 0,04 L/kg/h93 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 93 kg ağırlığındaki bir hastaya aminofilin infüzyonu verilecek (tuz faktörü S = 0,8: aminofilinin %80’i teofilindir). Teofilin klerensi 0,04 L/kg/sa. Kararlı durum teofilin düzeyini 10 mg/L yapan aminofilin infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

93 kgCL = 0,04 L/kg/hCss = 10 mg/LS = 0,8
R = mg/h
6.Klinik farmakokinetikZor
VCss,avg​ = 15 mg/LD = ? mg · q12hCL = 0,035 L/kg/h86 kg · S = 0,8 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 86 kg ağırlığındaki bir hasta her 12 saatte bir oral aminofilin alıyor (S = 0,8, F = 1). Teofilin klerensi 0,035 L/kg/h. Hangi doz D mg cinsinden ortalama kararlı durum düzeyini 15 mg/L yapar?

CL = 0,035 L/kg/hτ = 12 hS = 0,8F = 186 kgCss,avg = 15 mg/L
D = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: C · Avoid alcohol and report jaundice, dark urine or poor appetite

Cevap neden bu

Isoniazid can cause hepatitis, and alcohol increases the risk. Signs of liver injury are reported at once, and liver tests may be checked.

Cevap

C · Avoid alcohol and report jaundice, dark urine or poor appetite
2.Farmakoloji

Cevap: D · Rapid onset with hyperreflexia and clonus

Cevap neden bu

Serotonin syndrome develops within hours of a serotonergic drug and causes clonus, hyperreflexia, agitation, dilated pupils and diarrhoea. NMS develops over days after a dopamine antagonist, with lead-pipe rigidity and slow reflexes.

Cevap

D · Rapid onset with hyperreflexia and clonus
3.Doz hesapları

Cevap: D = 16,67 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

2·25 = 50 mg

Doz başına

D = 50/3 = 16,67 mg

Cevap

D = 16,67 mg
4.Doz hesapları

Cevap: W = 960 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Stok hacmi

V₁ = 1·1000/25 = 40 mL

Eklenecek su

W = 1000 − 40 = 960 mL

Cevap

W = 960 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 46,5 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,04·93 = 3,72 L/h

İnfüzyon hızı

R = CL·Css/S = 3,72·10/0,8 = 46,5 mg/h

Cevap

R = 46,5 mg/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 677,3 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,035·86 = 3,01 L/h

Doz

D = Css,avg·CL·τ/(S·F) = 15·3,01·12/(0,8·1) = 677,3 mg

Cevap

D = 677,3 mg

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology