Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

İntravenöz vankomisin genellikle hangi etkenin neden olduğu enfeksiyonların tedavisinde kullanılır?

  1. AMRSA
  2. BCandida albicans
  3. CEscherichia coli
  4. DPseudomonas aeruginosa
2.FarmakolojiZor

A breastfeeding mother needs a mild analgesic. Which drug is generally considered compatible with breastfeeding?

  1. AAspirin
  2. BPethidine (meperidine)
  3. CCodeine (as co-codamol)
  4. DParacetamol (acetaminophen)
3.Doz hesaplarıOrta
1%50 mLm = ? mg

%1 (w/v) bir çözeltinin 50 mL’sinde kaç miligram ilaç m vardır?

1% w/v50 mL
m = mg
4.Doz hesaplarıZor
59 kg189 cmBSA = √(h·w/3600)50 mg/m²D = ? mg

Bir hasta 189 cm boyunda ve 59 kg ağırlığında. İstem 50 mg/m². Mosteller formülü VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600) ile dozu D mg cinsinden bulun.

189 cm59 kg50 mg/m²
D = mg
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 15 mg/LR = ? mg/h · S = 0,8CL = 0,045 L/kg/h65 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 65 kg ağırlığındaki bir hastaya aminofilin infüzyonu verilecek (tuz faktörü S = 0,8: aminofilinin %80’i teofilindir). Teofilin klerensi 0,045 L/kg/sa. Kararlı durum teofilin düzeyini 15 mg/L yapan aminofilin infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

65 kgCL = 0,045 L/kg/hCss = 15 mg/LS = 0,8
R = mg/h
6.Klinik farmakokinetikZor
Vd = 0,3 L/kg1 → 7 mg/LD = ? mg52 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Düzenli gentamicin dozları alan 52 kg ağırlığındaki bir hasta kararlı durumda. Hedef tepe değer 7 mg/L ve çukur değer 1 mg/L, dağılım hacmi 0,3 L/kg. Hızlı IV dozlar varsayıldığında düzeyi çukur değerden tepe değere çıkaran doz D nedir?

52 kgVd = 0,3 L/kgCpeak = 7 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: A · MRSA

Cevap neden bu

Vankomisin, Gram pozitif bakterilerde hücre duvarı sentezini engelleyen bir glikopeptittir. MRSA için standart bir seçenektir. Gram negatif bakterilerin dış zarını geçemez.

Cevap

A · MRSA
2.Farmakoloji

Cevap: D · Paracetamol (acetaminophen)

Cevap neden bu

Paracetamol passes into milk in small amounts and is widely regarded as safe. Codeine can cause dangerous opioid levels in babies of ultra-rapid metaboliser mothers, aspirin carries a Reye's risk and pethidine's metabolite accumulates in infants.

Cevap

D · Paracetamol (acetaminophen)
3.Doz hesapları

Cevap: m = 500 mg

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Konsantrasyon

1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL

İlaç kütlesi

m = 10·50 = 500 mg

Cevap

m = 500 mg
4.Doz hesapları

Cevap: D = 88 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Vücut yüzey alanı

BSA = √(189·59/3600) = √3,098 = 1,76 m²

Doz

D = 50·1,76 = 88 mg

Cevap

D = 88 mg
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 54,84 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,045·65 = 2,925 L/h

İnfüzyon hızı

R = CL·Css/S = 2,925·15/0,8 = 54,84 mg/h

Cevap

R = 54,84 mg/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 93,6 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,3·52 = 15,6 L

Doz

D = 15,6·(7 − 1) = 93,6 mg

Cevap

D = 93,6 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology