Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Doksisiklin neden süt veya antasitlerle aynı anda alınmamalıdır?

  1. AKombinasyon ağır kabızlığa neden olur
  2. BSüt, enzimleri indükleyerek karaciğerdeki yıkımını hızlandırır
  3. CKalsiyum ve diğer metal iyonları ona bağlanarak emilimini azaltır
  4. DAntasitler onu toksik bir bileşiğe dönüştürür
2.FarmakolojiZor

A patient on lisinopril for hypertension starts taking ibuprofen every day for knee pain. What is the main concern?

  1. AWeaker blood pressure control, kidney injury and high potassium
  2. BA higher risk of a dry cough than with lisinopril alone
  3. CFaster liver metabolism of lisinopril, so it stops working
  4. DA large fall in blood pressure, with fainting and falls on standing up
3.Doz hesaplarıOrta
18 kg5 mg/kg/gün4× günlükD = ? mg

Bir hasta 18 kg. Order edilen doz günde 5 mg/kg, 4 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

18 kg5 mg/kg/gün4× günlük
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
40 mg/1 mLV = ? mL

20 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 1 mL’de 40 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 15 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?

20 kg15 mg/kg40 mg/1 mL
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
Vd = 0,7 L/kgC = 20 mg/LLD = ? mg58 kg · S = 0,92 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 58 kg ağırlığındaki bir hastaya phenytoin sodium ile intravenöz yükleme yapılacak ve phenytoin düzeyi mg/L cinsinden 20 olacak. Dağılım hacmi 0,7 L/kg ve tuz faktörü S = 0,92. phenytoin sodium yükleme dozunu LD mg cinsinden bulun.

58 kgVd = 0,7 L/kgC = 20 mg/LS = 0,92
LD = mg
6.Klinik farmakokinetikZor
0,1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 7τ = ?Ctrough​ = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın tobramycin yarı ömrü 4 sa. Hedef tepe değer 7 mg/L ve çukur değer 1 mg/L. Hızlı IV dozlar ve birinci derece eliminasyon varsayıldığında düzeyin tepe değerden çukur değere inmesine izin veren doz aralığı τ nedir? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

t½ = 4 hCpeak = 7 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: C · Kalsiyum ve diğer metal iyonları ona bağlanarak emilimini azaltır

Cevap neden bu

Tetrasiklinler bağırsakta kalsiyum, magnezyum, alüminyum ve demirle kompleksler oluşturur ve bu da emilimi azaltır. Dozlar bu ürünlerden ayrı zamanlarda alınır.

Cevap

C · Kalsiyum ve diğer metal iyonları ona bağlanarak emilimini azaltır
2.Farmakoloji

Cevap: A · Weaker blood pressure control, kidney injury and high potassium

Cevap neden bu

NSAIDs block prostaglandins that dilate the afferent arteriole and promote sodium loss. With an ACE inhibitor this can reduce blood pressure control and cause kidney injury and hyperkalaemia, especially if a diuretic is also used.

Cevap

A · Weaker blood pressure control, kidney injury and high potassium
3.Doz hesapları

Cevap: D = 22,5 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

5·18 = 90 mg

Doz başına

D = 90/4 = 22,5 mg

Cevap

D = 22,5 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V = 7,5 mL

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Ağırlığa göre doz

15·20 = 300 mg

Hacim

V = (300/40)·1 = 7,5 mL

Cevap

V = 7,5 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 882,6 mg

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,7·58 = 40,6 L

Gereken etkin ilaç miktarı

Vd·C = 40,6·20 = 812 mg

Yükleme dozu

LD = 812/(0,92·1) = 882,6 mg

Cevap

LD = 882,6 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 11,2 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/4 = 0,1733 h⁻¹

Doz aralığı

τ = ln(7/1)/0,1733 = 1,946/0,1733 = 11,23 ≈ 11,2 h

Cevap

τ = 11,2 h

Uygulamada aralık 8, 12, 24 ya da 36 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır ve düzeyler yeniden kontrol edilir.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology