Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz: hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz: doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler: sayı = doz / tablet dozu
Birimler: 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

A patient with diabetes is sweaty and shaky. Blood glucose is 3,0 mmol/L (54 mg/dL). The patient is awake and can swallow. What should the nurse do first?

AGive intramuscular glucagon at once
BGive the next scheduled dose of insulin
CGive 15–20 g of fast-acting carbohydrate, such as juice
DGive a large meal high in fat and protein to keep glucose up for longer

2.FarmakolojiZor

A breastfeeding mother needs a mild analgesic. Which drug is generally considered compatible with breastfeeding?

AParacetamol (acetaminophen)
BPethidine (meperidine)
CAspirin
DCodeine (as co-codamol)

3.Doz hesaplarıOrta

26 kg ağırlığındaki bir çocuğa 10 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 50 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

26 kg10 mg/kg50 mg/mL

V = mL

4.Doz hesaplarıZor

Reçete 255 mikrogramdır. Ampul 0,5 mg/mL içerir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

255 mcg0,5 mg/mL

V = mL

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 61 kg ağırlığındaki bir hastaya teofilin infüzyonu veriliyor. Klerens 0,035 L/kg/sa. Kararlı durum düzeyini 15 mg/L yapan infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

61 kgCL = 0,035 L/kg/hC_ss = 15 mg/L

R = mg/h

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 68 kg ağırlığındaki bir hasta her 12 saatte bir oral teofilin alıyor (F = 1). Klerens 0,045 L/kg/h. Her doz theophylline ilacından 400 mg. Ortalama kararlı durum düzeyini C_ss,avg bulun.

CL = 0,045 L/kg/hτ = 12 hS = 1F = 168 kgD = 400 mg

C_ss,avg = mg/L

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: C · Give 15–20 g of fast-acting carbohydrate, such as juice

Cevap neden bu

Conscious hypoglycaemia is treated with 15–20 g of fast-acting carbohydrate, with glucose rechecked after about 15 minutes. Fat slows absorption, and glucagon is kept for patients who cannot swallow.

Cevap

C · Give 15–20 g of fast-acting carbohydrate, such as juice

2.Farmakoloji

Cevap: A · Paracetamol (acetaminophen)

Cevap neden bu

Paracetamol passes into milk in small amounts and is widely regarded as safe. Codeine can cause dangerous opioid levels in babies of ultra-rapid metaboliser mothers, aspirin carries a Reye's risk and pethidine's metabolite accumulates in infants.

Cevap

A · Paracetamol (acetaminophen)

3.Doz hesapları

Cevap: V = 5,2 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 10·26 = 260 mg

Hacim

V = 260/50 = 5,2 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 5,2 mL

4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,51 mL

Aynı birimler

0,5 mg/mL = 500 mcg/mL

Hacim

V = 255/500 = 0,51 mL

Cevap

V = 0,51 mL

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 32,03 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,035·61 = 2,135 L/h

İnfüzyon hızı

R = 2,135·15 = 32,03 mg/h

Cevap

R = 32,03 mg/h

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: C_ss,avg = 10,89 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,045·68 = 3,06 L/h

Ortalama kararlı durum düzeyi

C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ) = 1·1·400/(3,06·12) = 10,89 mg/L

Cevap

C_ss,avg = 10,89 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology