Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz: hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz: doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler: sayı = doz / tablet dozu
Birimler: 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Which patient should usually not receive a live vaccine?

AA patient receiving chemotherapy for leukaemia
BA healthy 1-year-old child
CA healthy adult nurse who works on a children's ward
DA patient with mild seasonal allergies

2.FarmakolojiZor

QT aralığını uzatan birkaç ilacı birlikte kullanmak hangi hayatı tehdit eden aritminin riskini artırır?

AAtriyal fibrilasyon
BBirinci derece kalp bloğu
CSinüs taşikardisi
DTorsades de pointes

3.Doz hesaplarıOrta

Bir hasta 12 kg. Order edilen doz günde 15 mg/kg, 3 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

12 kg15 mg/kg/gün3× günlük

D = mg

4.Doz hesaplarıZor

Bir hasta 175 cm boyunda ve 83 kg ağırlığında. İstem 60 mg/m². Mosteller formülü VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600) ile dozu D mg cinsinden bulun.

175 cm83 kg60 mg/m²

D = mg

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). gentamicin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 10 mg/L, t = 3 sa iken 5,7 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.

C₁ = 10 mg/L (1 h)C₂ = 5,7 mg/L (3 h)

t½ = h

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir theophylline infüzyonu yükleme dozu olmadan 45 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 3 L/sa ve yarı ömür 9 sa. 25 sa sonra düzey C nedir?

R = 45 mg/hCL = 3 L/ht½ = 9 ht = 25 h

C = mg/L

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: A · A patient receiving chemotherapy for leukaemia

Cevap neden bu

Live attenuated vaccines can cause serious infection in immunosuppressed people and are generally avoided in pregnancy. Inactivated vaccines are safe but may give a weaker response.

Cevap

A · A patient receiving chemotherapy for leukaemia

2.Farmakoloji

Cevap: D · Torsades de pointes

Cevap neden bu

Uzun QT aralığı repolarizasyonu geciktirir ve ventriküler fibrilasyona dönüşebilen torsades de pointes'i tetikleyebilir. Bazı makrolidler, antipsikotikler ve antiaritmikler gibi ilaçlar bu riski artırır.

Cevap

D · Torsades de pointes

3.Doz hesapları

Cevap: D = 60 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

15·12 = 180 mg

Doz başına

D = 180/3 = 60 mg

Cevap

D = 60 mg

4.Doz hesapları

Cevap: D = 120,5 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Vücut yüzey alanı

BSA = √(175·83/3600) = √4,035 = 2,009 m²

Doz

D = 60·2,009 = 120,5 mg

Cevap

D = 120,5 mg

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: t½ = 2,466 h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(10/5,7)/2 = 0,5621/2 = 0,2811 h⁻¹

Yarı ömür

t½ = 0,693/0,2811 = 2,466 h

Cevap

t½ = 2,466 h

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: C = 12,81 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kararlı durum düzeyi

C_ss = 45/3 = 15 mg/L

Hız sabiti

k = 0,693/9 = 0,07702 h⁻¹

Verilen süre sonundaki düzey

C = 15·(1 − e^{−0,07702·25}) = 12,81 mg/L

Cevap

C = 12,81 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology