Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Which teaching about zolpidem is correct?

  1. ADrive soon after waking, as the drug has no next-day effect
  2. BTake it with alcohol to make it act faster
  3. CTake it right before bed, only if you can sleep a full night
  4. DTake it in the morning so that it is out of the system by night
2.FarmakolojiZor

Bir ilacın dağılım hacmi çok büyük (örneğin bir yetişkinde 500 L). Bu neyi düşündürür?

  1. Aİlaç böbreklerle hızla atılır
  2. Bİlaç neredeyse tamamen plazma kompartmanında kalır
  3. Cİlaç dokular tarafından yoğun biçimde alınır
  4. Dİlaç damar içi verilemez
3.Doz hesaplarıOrta
500 mg+ 1,8 mLV = ? mL

Bir flakon 500 mg toz içeriyor. Etikette şöyle yazıyor: toplam 2 mL hacim elde etmek için 1,8 mL enjeksiyonluk su ekleyin. İstem 250 mg. Sulandırılmış çözeltiden hangi hacmi V verirsiniz?

500 mg+ 1,8 mL → 2 mL250 mg
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Reçete 275 mikrogramdır. Ampul 0,5 mg/mL içerir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

275 mcg0,5 mg/mL
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)C₀ = 10 mg/Lt½ = 2 hC₀/2

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta gentamicin ilacının 260 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 10 mg/L ve yarı ömür 2 sa. Klerensi CL L/sa cinsinden bulun.

D = 260 mgC₀ = 10 mg/Lt½ = 2 h
CL = L/h
6.Klinik farmakokinetikZor
Vd = 7 L/kg0,3 → 0,8 mcg/LLD = ? mcg66 kg · S = 1 · F = 0,7

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 66 kg ağırlığındaki bir hastanın digoxin düzeyi 0,3 mcg/L; hedef 0,8 mcg/L. Dağılım hacmi 7 L/kg ve tabletlerin F = 0,7. Düzeyi hedefe çıkaran ek yükleme dozu LD nedir?

66 kgVd = 7 L/kgC = 0,3 → 0,8 mcg/LF = 0,7
LD = mcg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: C · Take it right before bed, only if you can sleep a full night

Cevap neden bu

Zolpidem can cause next-day impairment and complex sleep behaviours such as sleep-walking or sleep-driving. Alcohol and other sedatives increase these risks.

Cevap

C · Take it right before bed, only if you can sleep a full night
2.Farmakoloji

Cevap: C · İlaç dokular tarafından yoğun biçimde alınır

Cevap neden bu

Toplam vücut suyunun çok üstündeki bir Vd, ilacın çoğu dokularda (yağ ya da kas) bulunduğu için plazma konsantrasyonunun düşük olduğunu gösterir; digoksin ya da amiodaronda olduğu gibi.

Cevap

C · İlaç dokular tarafından yoğun biçimde alınır
3.Doz hesapları

Cevap: V = 1 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

Karıştırmadan sonraki konsantrasyon

500 mg/2 mL = 250 mg/mL

Hacim

V = 250/250 = 1 mL

Cevap

V = 1 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,55 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Aynı birimler

0,5 mg/mL = 500 mcg/mL

Hacim

V = 275/500 = 0,55 mL

Cevap

V = 0,55 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: CL = 9,011 L/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 260/10 = 26 L

Hız sabiti

k = 0,693/2 = 0,3466 h⁻¹

Klerens

CL = 0,3466·26 = 9,011 L/h

Cevap

CL = 9,011 L/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 330 mcg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 7·66 = 462 L

Gereken artış

0,8 − 0,3 = 0,5 mcg/L

Yükleme dozu

LD = 462·0,5/(1·0,7) = 330 mcg

Cevap

LD = 330 mcg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology