Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz: hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz: doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler: sayı = doz / tablet dozu
Birimler: 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Metformin kan şekerini esas olarak nasıl düşürür?

AEksik insülinin yerini alır
BPankreastan insülin salınımını uyarır
CKaraciğerin glukoz üretimini azaltır
DBöbrekte glukoz emilimini engeller

2.FarmakolojiZor

A patient with asthma starts timolol eye drops for glaucoma and soon becomes wheezy. What is the most likely explanation?

ATimolol activates histamine receptors in the lungs
BThe eye drops contain an allergen that causes hay fever and asthma
CTimolol is absorbed and blocks beta-2 receptors in the airways
DThe wheeze is unrelated to the eye drops

3.Doz hesaplarıOrta

Bir hasta 12 kg. Order edilen doz günde 30 mg/kg, 2 eşit dozda veriliyor. Doz başına kaç miligram D verilir?

12 kg30 mg/kg/gün2× günlük

D = mg

4.Doz hesaplarıZor

Bir infüzyon 500 mL'de 25000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 1500 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

25000 birim/500 mL1500 birim/h

R = mL/h

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). gentamicin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 6 mg/L, t = 7 sa iken 0,8 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Eliminasyon hız sabitini k bulun.

C₁ = 6 mg/L (1 h)C₂ = 0,8 mg/L (7 h)

k = h⁻¹

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 99 kg ağırlığındaki bir hastanın phenytoin düzeyi 12 mg/L; hedef 20 mg/L. İlaç intravenöz olarak phenytoin sodium (S = 0,92) şeklinde veriliyor ve dağılım hacmi 0,7 L/kg. Düzeyi hedefe çıkaran ek yükleme dozu LD nedir?

99 kgVd = 0,7 L/kgC = 12 → 20 mg/LS = 0,92

LD = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: C · Karaciğerin glukoz üretimini azaltır

Cevap neden bu

Metformin esas olarak hepatik glukoneogenezi azaltır ve insülin duyarlılığını artırır. İnsülin salınımını uyarmadığı için tek başına kullanıldığında hipoglisemi nadirdir.

Cevap

C · Karaciğerin glukoz üretimini azaltır

2.Farmakoloji

Cevap: C · Timolol is absorbed and blocks beta-2 receptors in the airways

Cevap neden bu

Ophthalmic timolol is a non-selective beta blocker and can reach the circulation in amounts that cause bronchospasm or bradycardia. It is generally avoided in asthma.

Cevap

C · Timolol is absorbed and blocks beta-2 receptors in the airways

3.Doz hesapları

Cevap: D = 180 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Günlük toplam

30·12 = 360 mg

Doz başına

D = 360/2 = 180 mg

Cevap

D = 180 mg

4.Doz hesapları

Cevap: R = 30 mL/h

Konsantrasyon

25000/500 = 50 birim/mL

Pompa hızı

R = 1500/50 = 30 mL/h

Cevap

R = 30 mL/h

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: k = 0,3358 h⁻¹

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(6/0,8)/6 = 2,015/6 = 0,3358 h⁻¹

Cevap

k = 0,3358 h⁻¹

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 602,6 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,7·99 = 69,3 L

Gereken artış

20 − 12 = 8 mg/L

Yükleme dozu

LD = 69,3·8/(0,92·1) = 602,6 mg

Cevap

LD = 602,6 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology