Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

ACE inhibitörlerine özgü sık görülen yan etki hangisidir?

  1. ABradikardi
  2. BHipoglisemi
  3. CDamar genişlemesine bağlı ayak bileği şişliği
  4. DKuru öksürük
2.FarmakolojiZor

Bir hastada ilk amoksisilin dozuna anafilaktik reaksiyon gelişiyor. Bu advers reaksiyon yaygın A/B sisteminde nasıl sınıflandırılır?

  1. ATip B; çünkü öngörülemez ve ilacın normal etkisiyle ilgisizdir
  2. BTip A; çünkü doz çok yüksekti
  3. CTip B; çünkü yalnızca uzun süreli kullanımdan sonra ortaya çıkar
  4. DTip A; çünkü doza bağlı ve ilacın farmakolojisinden öngörülebilirdir
3.Doz hesaplarıOrta
32 kgBSA = 1,1 m²375 mg/m²D = ? mg

32 kg ağırlığındaki bir hastanın vücut yüzey alanı 1,1 m². İstem 375 mg/m². Dozu D mg cinsinden bulun.

32 kgBSA = 1,1 m²375 mg/m²
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
20k birim250 mL? mL/h1500 birim/h

Bir infüzyon 250 mL'de 20000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 1500 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

20000 birim/250 mL1500 birim/h
R = mL/h
5.Klinik farmakokinetikOrta
Vd = 7 L/kgC = 0,8 mcg/LLD = ? mcg55 kg · S = 1 · F = 0,7

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 55 kg ağırlığındaki bir hastaya digoxin tabletleriyle mcg/L cinsinden 0,8 düzeyine ulaşmak için yükleme yapılacak. Dağılım hacmi 7 L/kg ve tabletlerin biyoyararlanımı F = 0,7. Toplam oral yükleme dozunu LD mcg cinsinden bulun.

55 kgVd = 7 L/kgC = 0,8 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
6.Klinik farmakokinetikZor
VCss,avg​ = ?750 mg · q12hCL = 4 L/hS = 1 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta her 12 saatte bir IV vankomisin alıyor; vankomisin klerensi 4 L/h. Her doz vancomycin ilacından 750 mg. Ortalama kararlı durum düzeyini Css,avg bulun.

CL = 4 L/hτ = 12 hS = 1F = 1D = 750 mg
Css,avg = mg/L

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: D · Kuru öksürük

Cevap neden bu

ACE bradikinini de yıkar. Enzim baskılandığında bradikinin hava yollarında birikir ve bazı hastalarda inatçı kuru öksürüğe yol açar.

Cevap

D · Kuru öksürük
2.Farmakoloji

Cevap: A · Tip B; çünkü öngörülemez ve ilacın normal etkisiyle ilgisizdir

Cevap neden bu

Tip A (artmış, augmented) reaksiyonlar ilacın farmakolojisinden öngörülebilir ve doza bağlıdır. İmmün aracılı alerji gibi Tip B (tuhaf, bizarre) reaksiyonlar doza bağlı değildir ve öngörülmesi zordur.

Cevap

A · Tip B; çünkü öngörülemez ve ilacın normal etkisiyle ilgisizdir
3.Doz hesapları

Cevap: D = 412,5 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Doz

D = 375·1,1 = 412,5 mg

Cevap

D = 412,5 mg
4.Doz hesapları

Cevap: R = 18,75 mL/h

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Konsantrasyon

20000/250 = 80 birim/mL

Pompa hızı

R = 1500/80 = 18,75 mL/h

Cevap

R = 18,75 mL/h
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 440 mcg

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 7·55 = 385 L

Gereken etkin ilaç miktarı

Vd·C = 385·0,8 = 308 mcg

Yükleme dozu

LD = 308/(1·0,7) = 440 mcg

Cevap

LD = 440 mcg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: Css,avg = 15,63 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Ortalama kararlı durum düzeyi

Css,avg = S·F·D/(CL·τ) = 1·1·750/(4·12) = 15,63 mg/L

Cevap

Css,avg = 15,63 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology