Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Özellikle gençlerde metoklopramid için hangi advers etki tipiktir?

  1. AAkut distoni gibi ekstrapiramidal hareket bozuklukları
  2. BDüşük kan şekeri
  3. CAğır kabızlık
  4. DKuru öksürük
2.FarmakolojiZor

A patient taking azathioprine is prescribed allopurinol for gout. What is the main danger?

  1. ASevere bone marrow suppression, because azathioprine breakdown is reduced
  2. BLiver enzyme induction, making azathioprine ineffective
  3. CGout becomes worse because allopurinol is inactivated by azathioprine
  4. DSevere hypertension from the combination
3.Doz hesaplarıOrta
30 kg2 mg/kgD = ? mg

Bir hasta 30 kg ve tek doz olarak 2 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.

30 kg2 mg/kg
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
29 kg100 cmBSA = √(h·w/3600)100 mg/m²D = ? mg

Bir hasta 100 cm boyunda ve 29 kg ağırlığında. İstem 100 mg/m². Mosteller formülü VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600) ile dozu D mg cinsinden bulun.

100 cm29 kg100 mg/m²
D = mg
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 15 mg/LR = ? mg/hCL = 0,04 L/kg/h81 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 81 kg ağırlığındaki bir hastaya teofilin infüzyonu veriliyor. Klerens 0,04 L/kg/sa. Kararlı durum düzeyini 15 mg/L yapan infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

81 kgCL = 0,04 L/kg/hCss = 15 mg/L
R = mg/h
6.Klinik farmakokinetikZor
78 kg53 · erkekSCr 1,4 mg/dLfe​ = 0,66D = ? mg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 53 yaşındaki bir erkek, 78 kg ağırlığında ve serum kreatinini 1,4 mg/dL (124 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 120 mL/dk olduğunda olağan levetiracetam dozu 1000 mg ve ilacın fe = 0,66 kesri böbreklerle değişmeden atılıyor. Dettli doz kesri Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal KrKl) formülünü kullanarak ayarlanmış dozu D bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

53 yıl78 kgerkekSCr = 1,4 mg/dL1000 mgfe = 0,66CrCl normal 120 mL/min
D = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: A · Akut distoni gibi ekstrapiramidal hareket bozuklukları

Cevap neden bu

Metoklopramid bir dopamin D2 antagonistidir. Bazal ganglionlarda dopaminin bloke edilmesi, genç erişkinlerde daha sık olmak üzere, distoni ve diğer ekstrapiramidal etkilere neden olabilir.

Cevap

A · Akut distoni gibi ekstrapiramidal hareket bozuklukları
2.Farmakoloji

Cevap: A · Severe bone marrow suppression, because azathioprine breakdown is reduced

Cevap neden bu

Azathioprine is converted to mercaptopurine, which is partly inactivated by xanthine oxidase. Allopurinol blocks this enzyme, so levels rise and dangerous myelosuppression can occur unless the dose is greatly reduced or the combination avoided.

Cevap

A · Severe bone marrow suppression, because azathioprine breakdown is reduced
3.Doz hesapları

Cevap: D = 60 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Doz

2·30 = 60 mg

Cevap

D = 60 mg
4.Doz hesapları

Cevap: D = 89,75 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Vücut yüzey alanı

BSA = √(100·29/3600) = √0,8056 = 0,8975 m²

Doz

D = 100·0,8975 = 89,75 mg

Cevap

D = 89,75 mg
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 48,6 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,04·81 = 3,24 L/h

İnfüzyon hızı

R = 3,24·15 = 48,6 mg/h

Cevap

R = 48,6 mg/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 710 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 53)·78/(72·1,4) = 67,32 mL/min

Doz kesri (Dettli)

Q = 1 − 0,66·(1 − 67,32/120) = 0,7103

Ayarlanmış doz

D = 0,7103·1000 = 710,3 ≈ 710 mg

Cevap

D = 710 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır ve ürün bilgisiyle karşılaştırılır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology