Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Which patient should usually not use the combined oral contraceptive pill?

  1. AA 22-year-old non-smoker with acne
  2. BA 25-year-old woman with heavy periods
  3. CA 30-year-old non-smoker with no medical problems
  4. DA 38-year-old woman who smokes 20 cigarettes a day
2.FarmakolojiZor

Hangi ilaç sınıfı bir ACE inhibitörüyle birlikte hayatı tehdit eden hiperkalemiye yol açabilir?

  1. AYüksek doz intravenöz furosemid gibi kıvrım diüretikleri
  2. BProton pompası inhibitörleri
  3. CSpironolakton gibi potasyum tutucu diüretikler
  4. DTiyazid diüretikleri
3.Doz hesaplarıOrta
1 g+ 9,6 mLV = ? mL

Bir flakon 1 g toz içeriyor. Etikette şöyle yazıyor: toplam 10 mL hacim elde etmek için 9,6 mL enjeksiyonluk su ekleyin. İstem 40 mg. Sulandırılmış çözeltiden hangi hacmi V verirsiniz?

1 g+ 9,6 mL → 10 mL40 mg
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Reçete 470 ünitedir; ilaç 1000 ünite/mL olarak gelir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

470 units1000 units/mL
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 15 mg/LR = ? mg/h · S = 0,8CL = 0,04 L/kg/h93 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 93 kg ağırlığındaki bir hastaya aminofilin infüzyonu verilecek (tuz faktörü S = 0,8: aminofilinin %80’i teofilindir). Teofilin klerensi 0,04 L/kg/sa. Kararlı durum teofilin düzeyini 15 mg/L yapan aminofilin infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

93 kgCL = 0,04 L/kg/hCss = 15 mg/LS = 0,8
R = mg/h
6.Klinik farmakokinetikZor
0,1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 7τ = ?Ctrough​ = 0,5

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın tobramycin yarı ömrü 2 sa. Hedef tepe değer 7 mg/L ve çukur değer 0,5 mg/L. Hızlı IV dozlar ve birinci derece eliminasyon varsayıldığında düzeyin tepe değerden çukur değere inmesine izin veren doz aralığı τ nedir? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

t½ = 2 hCpeak = 7 mg/LCtrough = 0,5 mg/L
τ = h

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: D · A 38-year-old woman who smokes 20 cigarettes a day

Cevap neden bu

Smoking over the age of 35 greatly increases the risk of myocardial infarction and stroke with combined hormonal contraception. Progestogen-only or non-hormonal methods are preferred.

Cevap

D · A 38-year-old woman who smokes 20 cigarettes a day
2.Farmakoloji

Cevap: C · Spironolakton gibi potasyum tutucu diüretikler

Cevap neden bu

ACE inhibitörleri aldosteronu düşürür, spironolakton ise reseptörünü bloke eder; birlikte potasyum atılımını azaltır ve potasyumu tehlikeli biçimde yükseltebilir.

Cevap

C · Spironolakton gibi potasyum tutucu diüretikler
3.Doz hesapları

Cevap: V = 0,4 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

Karıştırmadan sonraki konsantrasyon

1000 mg/10 mL = 100 mg/mL

Hacim

V = 40/100 = 0,4 mL

Cevap

V = 0,4 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,47 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Hacim

V = 470/1000 = 0,47 mL

Şırıngada

Bu 1 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,01 mL’dir.

Cevap

V = 0,47 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 69,75 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,04·93 = 3,72 L/h

İnfüzyon hızı

R = CL·Css/S = 3,72·15/0,8 = 69,75 mg/h

Cevap

R = 69,75 mg/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 7,6 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/2 = 0,3466 h⁻¹

Doz aralığı

τ = ln(7/0,5)/0,3466 = 2,639/0,3466 = 7,615 ≈ 7,6 h

Cevap

τ = 7,6 h

Uygulamada aralık 8, 12, 24 ya da 36 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır ve düzeyler yeniden kontrol edilir.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology