Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Which approach is usually recommended to prevent constipation in a patient on regular opioids?

  1. AA stimulant laxative such as senna, often with a stool softener
  2. BBulk-forming fibre alone, with fluid intake restricted
  3. CNo laxative until the patient has not opened the bowels for a week
  4. DAn antidiarrhoeal drug at night to slow the gut
2.FarmakolojiZor

A patient who uses insulin is taught sick-day rules. Which statement shows a need for further teaching?

  1. A"I will check my blood glucose and ketones more often while I am ill."
  2. B"I will keep drinking fluids, even if I cannot eat much."
  3. C"I will seek help if I keep vomiting or have ketones."
  4. D"If I am ill and not eating, I will stop my insulin completely."
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

16 kg ağırlığındaki bir çocuğa 2,5 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 25 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

16 kg2,5 mg/kg25 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
100 mg/5 mLV = ? mL

28 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 100 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 12,5 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?

28 kg12,5 mg/kg100 mg/5 mL
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)1 h35 mg/L13 h12,4 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). vancomycin IV dozundan sonra düzey t = 1 sa iken 35 mg/L, t = 13 sa iken 12,4 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.

C1 = 35 mg/L (1 h)C2 = 12,4 mg/L (13 h)
t½ = h
6.Klinik farmakokinetikZor
Vd = 0,25 L/kg1 → 8 mg/LD = ? mg70 kg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Düzenli gentamicin dozları alan 70 kg ağırlığındaki bir hasta kararlı durumda. Hedef tepe değer 8 mg/L ve çukur değer 1 mg/L, dağılım hacmi 0,25 L/kg. Hızlı IV dozlar varsayıldığında düzeyi çukur değerden tepe değere çıkaran doz D nedir?

70 kgVd = 0,25 L/kgCpeak = 8 mg/LCtrough = 1 mg/L
D = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: A · A stimulant laxative such as senna, often with a stool softener

Cevap neden bu

Opioid-induced constipation does not usually resolve with time, so a laxative is started with the opioid. Stimulant laxatives counter reduced motility; bulk-forming laxatives alone can worsen symptoms if fluid intake is low.

Cevap

A · A stimulant laxative such as senna, often with a stool softener
2.Farmakoloji

Cevap: D · "If I am ill and not eating, I will stop my insulin completely."

Cevap neden bu

Stress hormones during illness often raise glucose, so basal insulin is usually continued and doses may need adjusting. Stopping insulin in type 1 diabetes can lead to ketoacidosis.

Cevap

D · "If I am ill and not eating, I will stop my insulin completely."
3.Doz hesapları

Cevap: V = 1,6 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 2,5·16 = 40 mg

Hacim

V = 40/25 = 1,6 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 1,6 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 17,5 mL

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Ağırlığa göre doz

12,5·28 = 350 mg

Hacim

V = (350/100)·5 = 17,5 mL

Cevap

V = 17,5 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: t½ = 8,016 h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(35/12,4)/12 = 1,038/12 = 0,08647 h⁻¹

Yarı ömür

t½ = 0,693/0,08647 = 8,016 h

Cevap

t½ = 8,016 h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 122,5 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,25·70 = 17,5 L

Doz

D = 17,5·(8 − 1) = 122,5 mg

Cevap

D = 122,5 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology