Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

İbuprofen gibi NSAİİ'ler mide ülseri riskini neden artırır?

  1. AMide asidinin pH'ını yükseltirler
  2. BMukus tabakasını doğrudan eritirler
  3. CMidedeki Helicobacter pylori sayısını artırırlar
  4. DMide astarındaki koruyucu prostaglandinleri azaltırlar
2.FarmakolojiZor

A patient took a doxycycline tablet with a sip of water just before lying down. Now swallowing is very painful. What is the most likely cause?

  1. APill-induced oesophagitis
  2. BOral candidiasis from the antibiotic
  3. CAn allergic reaction to the tablet coating
  4. DGastric ulcer caused by doxycycline
3.Doz hesaplarıOrta
22 kg20 mg/kgD = ? mg

Bir hasta 22 kg ve tek doz olarak 20 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.

22 kg20 mg/kg
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
00,10,20,30,40,50,60,70,80,911 mL

Reçete 1300 ünitedir; ilaç 5000 ünite/mL olarak gelir. Dozu 1 mL’lik şırıngaya çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

1300 units5000 units/mL
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
Vd = 7 L/kgC = 0,8 mcg/LLD = ? mcg92 kg · S = 1 · F = 0,7

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 92 kg ağırlığındaki bir hastaya digoxin tabletleriyle mcg/L cinsinden 0,8 düzeyine ulaşmak için yükleme yapılacak. Dağılım hacmi 7 L/kg ve tabletlerin biyoyararlanımı F = 0,7. Toplam oral yükleme dozunu LD mcg cinsinden bulun.

92 kgVd = 7 L/kgC = 0,8 mcg/LF = 0,7
LD = mcg
6.Klinik farmakokinetikZor
68 kg60 · erkekSCr 1,3 mg/dLCrCl → τ = ? h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 60 yaşındaki bir erkek, 68 kg ağırlığında ve serum kreatinini 1,3 mg/dL (115 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 100 mL/dk olduğunda olağan vancomycin rejimi 12 saatte bir 1000 mg. Doz korunarak aralık, klerensteki düşüşle orantılı olarak uzatılır. Yeni doz aralığını τ bulun. Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

60 yıl68 kgerkekSCr = 1,3 mg/dL1000 mg q12hCrCl normal 100 mL/min
τ = h

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: D · Mide astarındaki koruyucu prostaglandinleri azaltırlar

Cevap neden bu

NSAİİ'ler COX-1'i baskılayarak mide astarında mukusu, bikarbonat salgısını ve kan akımını sürdüren prostaglandinleri azaltır.

Cevap

D · Mide astarındaki koruyucu prostaglandinleri azaltırlar
2.Farmakoloji

Cevap: A · Pill-induced oesophagitis

Cevap neden bu

Doxycycline can cause oesophageal ulceration if it stays in the oesophagus. It is taken with a full glass of water while upright, and the patient stays upright for at least 30 minutes.

Cevap

A · Pill-induced oesophagitis
3.Doz hesapları

Cevap: D = 440 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Doz

20·22 = 440 mg

Cevap

D = 440 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,26 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Hacim

V = 1300/5000 = 0,26 mL

Şırıngada

Bu 1 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,01 mL’dir.

Cevap

V = 0,26 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 736 mcg

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 7·92 = 644 L

Gereken etkin ilaç miktarı

Vd·C = 644·0,8 = 515,2 mcg

Yükleme dozu

LD = 515,2/(1·0,7) = 736 mcg

Cevap

LD = 736 mcg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 20,6 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 60)·68/(72·1,3) = 58,12 mL/min

Yeni aralık

τ = 12·100/58,12 = 20,65 ≈ 20,6 h

Cevap

τ = 20,6 h

Uygulamada aralık 12, 24, 36 ya da 48 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology