Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz: hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz: doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler: sayı = doz / tablet dozu
Birimler: 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

How is adenosine given for supraventricular tachycardia?

AAs a slow infusion over one hour
BAs a rapid IV push followed by a fast saline flush
CAs an intramuscular injection into the outer thigh muscle
DAs a tablet under the tongue

2.FarmakolojiZor

A heparin infusion contains 25,000 units in 500 mL. The order is 1,000 units per hour. What rate should be set on the pump?

A25 mL/h
B50 mL/h
C10 mL/h
D20 mL/h

3.Doz hesaplarıOrta

53 kg ağırlığındaki bir hastanın vücut yüzey alanı 1,39 m². İstem 75 mg/m². Dozu D mg cinsinden bulun.

53 kgBSA = 1,39 m²75 mg/m²

D = mg

4.Doz hesaplarıZor

Bir hasta 121 cm boyunda ve 42 kg ağırlığında. İstem 25 mg/m². Mosteller formülü VYA = √(boy (cm) × kilo (kg)/3600) ile dozu D mg cinsinden bulun.

121 cm42 kg25 mg/m²

D = mg

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta gentamicin ilacının 110 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 9 mg/L ve yarı ömür 3,5 sa. Klerensi CL L/sa cinsinden bulun.

D = 110 mgC₀ = 9 mg/Lt½ = 3,5 h

CL = L/h

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir vancomycin infüzyonu yükleme dozu olmadan 60 mg/sa hızla çalışıyor. Hastanın klerensi 3 L/sa ve yarı ömür 6 sa. 13 sa sonra düzey C nedir?

R = 60 mg/hCL = 3 L/ht½ = 6 ht = 13 h

C = mg/L

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: B · As a rapid IV push followed by a fast saline flush

Cevap neden bu

Adenosine must reach the heart quickly, so it is pushed rapidly into a large vein and flushed. Patients are warned about brief flushing, chest tightness and a short pause in the heartbeat.

Cevap

B · As a rapid IV push followed by a fast saline flush

2.Farmakoloji

Cevap: D · 20 mL/h

Cevap neden bu

25,000 units ÷ 500 mL = 50 units/mL, and 1,000 units/h ÷ 50 units/mL = 20 mL/h. Heparin is a high-alert drug, so the calculation and pump settings are independently double-checked.

Cevap

D · 20 mL/h

3.Doz hesapları

Cevap: D = 104,2 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Doz

D = 75·1,39 = 104,2 mg

Cevap

D = 104,2 mg

4.Doz hesapları

Cevap: D = 29,7 mg

Vücut yüzey alanı

BSA = √(121·42/3600) = √1,412 = 1,188 m²

Doz

D = 25·1,188 = 29,7 mg

Cevap

D = 29,7 mg

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: CL = 2,421 L/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 110/9 = 12,22 L

Hız sabiti

k = 0,693/3,5 = 0,198 h⁻¹

Klerens

CL = 0,198·12,22 = 2,421 L/h

Cevap

CL = 2,421 L/h

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: C = 15,55 mg/L

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kararlı durum düzeyi

C_ss = 60/3 = 20 mg/L

Hız sabiti

k = 0,693/6 = 0,1155 h⁻¹

Verilen süre sonundaki düzey

C = 20·(1 − e^{−0,1155·13}) = 15,55 mg/L

Cevap

C = 15,55 mg/L

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology