Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Eski MAO inhibitörlerini kullanan hastalar tiraminden zengin besinler konusunda uyarılır. Ne olabilir?

  1. AHipertansif kriz
  2. BAlerjik döküntü
  3. CAğır hipoglisemi
  4. DAni böbrek yetmezliği
2.FarmakolojiZor

A patient with epilepsy needs pain relief. Why is tramadol used with caution?

  1. AIt causes a sharp rise in blood glucose
  2. BIt lowers the seizure threshold
  3. CIt speeds up the metabolism of all antiepileptic drugs
  4. DIt always causes respiratory arrest in epilepsy
3.Doz hesaplarıOrta
500 mg+ 9,6 mLV = ? mL

Bir flakon 500 mg toz içeriyor. Etikette şöyle yazıyor: toplam 10 mL hacim elde etmek için 9,6 mL enjeksiyonluk su ekleyin. İstem 150 mg. Sulandırılmış çözeltiden hangi hacmi V verirsiniz?

500 mg+ 9,6 mL → 10 mL150 mg
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
125 mg/5 mLV = ? mL

28 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 125 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 5 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?

28 kg5 mg/kg125 mg/5 mL
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
Vd = 0,7 L/kgC = 20 mg/LLD = ? mg78 kg · S = 0,92 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 78 kg ağırlığındaki bir hastaya phenytoin sodium ile intravenöz yükleme yapılacak ve phenytoin düzeyi mg/L cinsinden 20 olacak. Dağılım hacmi 0,7 L/kg ve tuz faktörü S = 0,92. phenytoin sodium yükleme dozunu LD mg cinsinden bulun.

78 kgVd = 0,7 L/kgC = 20 mg/LS = 0,92
LD = mg
6.Klinik farmakokinetikZor
0,1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 7τ = ?Ctrough​ = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın gentamicin yarı ömrü 2,5 sa. Hedef tepe değer 7 mg/L ve çukur değer 1 mg/L. Hızlı IV dozlar ve birinci derece eliminasyon varsayıldığında düzeyin tepe değerden çukur değere inmesine izin veren doz aralığı τ nedir? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

t½ = 2,5 hCpeak = 7 mg/LCtrough = 1 mg/L
τ = h

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: A · Hipertansif kriz

Cevap neden bu

Bağırsaktaki MAO normalde besinlerle alınan tiramini parçalar. MAO inhibe edildiğinde, olgun peynir gibi besinlerden gelen tiramin dolaşıma ulaşır ve noradrenalin salarak kan basıncında tehlikeli bir yükselmeye yol açar.

Cevap

A · Hipertansif kriz
2.Farmakoloji

Cevap: B · It lowers the seizure threshold

Cevap neden bu

Tramadol can cause seizures, especially at high doses or with other drugs that lower the seizure threshold. Its serotonergic action also raises the risk of serotonin syndrome.

Cevap

B · It lowers the seizure threshold
3.Doz hesapları

Cevap: V = 3 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

Karıştırmadan sonraki konsantrasyon

500 mg/10 mL = 50 mg/mL

Hacim

V = 150/50 = 3 mL

Cevap

V = 3 mL
4.Doz hesapları

Cevap: V = 5,6 mL

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Ağırlığa göre doz

5·28 = 140 mg

Hacim

V = (140/125)·5 = 5,6 mL

Cevap

V = 5,6 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 1187 mg

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,7·78 = 54,6 L

Gereken etkin ilaç miktarı

Vd·C = 54,6·20 = 1092 mg

Yükleme dozu

LD = 1092/(0,92·1) = 1187 mg

Cevap

LD = 1187 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 7 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/2,5 = 0,2773 h⁻¹

Doz aralığı

τ = ln(7/1)/0,2773 = 1,946/0,2773 = 7,018 ≈ 7 h

Cevap

τ = 7 h

Uygulamada aralık 8, 12, 24 ya da 36 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır ve düzeyler yeniden kontrol edilir.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology