Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorular Derse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz: hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz: doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler: sayı = doz / tablet dozu
Birimler: 1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür: k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma: C = C₀·e^−kt = C₀·(1/2)^t/t½
İki düzey: k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens: Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu: LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı: R = CL·C_ss/(S·F)
Ortalama kararlı durum: C_ss,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl: n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon: C = (R/CL)(1 − e^−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz: τ = ln(C_peak/C_trough)/k, D = Vd·(C_peak − C_trough)
Cockcroft–Gault: KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama: doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
Bağıntıyı seçin: C = C₀·e^−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k.
Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Which adverse effect is a well-known risk of zidovudine?

AGum overgrowth
BRed–green colour blindness
CBone marrow suppression, especially anaemia
DOrange-red colouring of the urine and tears

2.FarmakolojiZor

A patient who has taken lorazepam daily for many months stops it suddenly. Which serious complication may follow?

ASevere bradycardia
BWithdrawal seizures
CPinpoint pupils and coma
DProfound respiratory depression

3.Doz hesaplarıOrta

Bir hasta 25 kg ve tek doz olarak 15 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.

25 kg15 mg/kg

D = mg

4.Doz hesaplarıZor

10 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 250 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 12,5 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?

10 kg12,5 mg/kg250 mg/5 mL

V = mL

5.Klinik farmakokinetikOrta

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 73 kg ağırlığındaki bir hastaya aminofilin infüzyonu verilecek (tuz faktörü S = 0,8: aminofilinin %80’i teofilindir). Teofilin klerensi 0,045 L/kg/sa. Kararlı durum teofilin düzeyini 10 mg/L yapan aminofilin infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

73 kgCL = 0,045 L/kg/hC_ss = 10 mg/LS = 0,8

R = mg/h

6.Klinik farmakokinetikZor

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 61 yaşındaki bir erkek, 78 kg ağırlığında ve serum kreatinini 1,3 mg/dL (115 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 100 mL/dk olduğunda olağan gentamicin dozu 8 saatte bir 120 mg. Aralık korunarak doz, kreatinin klerensiyle orantılı olarak azaltılır. Ayarlanmış dozu D bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

61 yıl78 kgerkekSCr = 1,3 mg/dL120 mg q8hCrCl normal 100 mL/min

D = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: C · Bone marrow suppression, especially anaemia

Cevap neden bu

Zidovudine, a nucleoside reverse transcriptase inhibitor, can cause anaemia and neutropenia. Blood counts are checked regularly during treatment.

Cevap

C · Bone marrow suppression, especially anaemia

2.Farmakoloji

Cevap: B · Withdrawal seizures

Cevap neden bu

Abrupt withdrawal after long-term benzodiazepine use causes anxiety, insomnia, tremor and sometimes seizures. Long-term users should have the dose tapered gradually.

Cevap

B · Withdrawal seizures

3.Doz hesapları

Cevap: D = 375 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Doz

15·25 = 375 mg

Cevap

D = 375 mg

4.Doz hesapları

Cevap: V = 2,5 mL

Ağırlığa göre doz

12,5·10 = 125 mg

Hacim

V = (125/250)·5 = 2,5 mL

Cevap

V = 2,5 mL

5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 41,06 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × C_ss. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Klerens

CL = 0,045·73 = 3,285 L/h

İnfüzyon hızı

R = CL·C_ss/S = 3,285·10/0,8 = 41,06 mg/h

Cevap

R = 41,06 mg/h

6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 79 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(C_tepe/C_çukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (C_tepe − C_çukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi C_ss,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e^−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 61)·78/(72·1,3) = 65,83 mL/min

Ayarlanmış doz

D = 120·65,83/100 = 79 mg

Cevap

D = 79 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır ve ürün bilgisiyle karşılaştırılır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology