Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

A woman taking tamoxifen should report which symptom promptly?

  1. ASlightly dry skin
  2. BMild tiredness in the afternoon
  3. CMild hot flushes, especially at night, in the first months
  4. DUnusual vaginal bleeding or a painful swollen leg
2.FarmakolojiZor

A patient receiving frequent salbutamol (albuterol) nebulisers develops a fine tremor and a heart rate of 120 per minute. What is the best explanation?

  1. AThe patient is allergic to salbutamol and needs adrenaline
  2. BSalbutamol causes high potassium, which speeds the heart and causes muscle twitching
  3. CAt high doses it also stimulates beta receptors in skeletal muscle and the heart
  4. DSalbutamol blocks muscarinic receptors in the heart
3.Doz hesaplarıOrta
105 kgBSA = 1,99 m²20 mg/m²D = ? mg

105 kg ağırlığındaki bir hastanın vücut yüzey alanı 1,99 m². İstem 20 mg/m². Dozu D mg cinsinden bulun.

105 kgBSA = 1,99 m²20 mg/m²
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
100 mg/1 mLV = ? mL

Bir hasta 123,2 lb ağırlığında. İstem tek doz olarak 1 mg/kg ve stok 1 mL’de 100 mg içeriyor. 1 kg = 2,2 lb kullanarak hangi hacmi V verirsiniz?

123,2 lb1 mg/kg100 mg/1 mL1 kg = 2,2 lb
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
110100t (h)C (mg/L)C₀ = 9 mg/Lt½ = 2,5 hC₀/2

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hasta gentamicin ilacının 180 mg IV bolusunu alıyor. Sıfır zamanına geriye ekstrapole edilen düzey 9 mg/L ve yarı ömür 2,5 sa. Dağılım hacmini Vd bulun.

D = 180 mgC₀ = 9 mg/Lt½ = 2,5 h
Vd = L
6.Klinik farmakokinetikZor
85 kg45 · kadınSCr 1,4 mg/dLCrCl → D = ? mg

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 45 yaşındaki bir kadın, 85 kg ağırlığında ve serum kreatinini 1,4 mg/dL (124 µmol/L). Kreatinin klerensini Cockcroft–Gault ile tahmin edin: KrKl (mL/dk) = (140 − yaş) × ağırlık (kg)/(72 × mg/dL cinsinden SKr), kadınlar için × 0,85. Kreatinin klerensi 120 mL/dk olduğunda olağan cefazolin dozu 8 saatte bir 1000 mg. Aralık korunarak doz, kreatinin klerensiyle orantılı olarak azaltılır. Ayarlanmış dozu D bulun. En yakın tam sayıya yuvarlayın.

45 yıl85 kgkadınSCr = 1,4 mg/dL1000 mg q8hCrCl normal 120 mL/min
D = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: D · Unusual vaginal bleeding or a painful swollen leg

Cevap neden bu

Tamoxifen has oestrogen-like effects on the uterus and clotting, increasing the risk of endometrial cancer and venous thromboembolism. Hot flushes are common and expected.

Cevap

D · Unusual vaginal bleeding or a painful swollen leg
2.Farmakoloji

Cevap: C · At high doses it also stimulates beta receptors in skeletal muscle and the heart

Cevap neden bu

Tremor comes from beta-2 stimulation of skeletal muscle. Tachycardia comes from some beta-1 (and cardiac beta-2) stimulation and a reflex response to vasodilation. High doses also shift potassium into cells and can cause hypokalaemia.

Cevap

C · At high doses it also stimulates beta receptors in skeletal muscle and the heart
3.Doz hesapları

Cevap: D = 39,8 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Doz

D = 20·1,99 = 39,8 mg

Cevap

D = 39,8 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V = 0,56 mL

Dose calculation: the amount to give equals what is prescribed divided by what you have, times the quantity it comes in: amount = (desired dose/stock strength) × stock volume. Always keep the units the same (convert g to mg, mg to mcg first) and check that the answer is sensible.

kg cinsinden ağırlık

123,2/2,2 = 56 kg

Doz

1·56 = 56 mg

Hacim

V = (56/100)·1 = 0,56 mL

Cevap

V = 0,56 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: Vd = 20 L

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 180/9 = 20 L

Cevap

Vd = 20 L
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: D = 567 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Kreatinin klerensi (Cockcroft–Gault)

CrCl = (140 − 45)·85/(72·1,4)·0,85 = 68,09 mL/min

Ayarlanmış doz

D = 1000·68,09/120 = 567,4 ≈ 567 mg

Cevap

D = 567 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır ve ürün bilgisiyle karşılaştırılır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology