Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

Neostigmin miyastenia gravisde kas gücünü nasıl artırır?

  1. AReseptöre karşı otoantikorları bloke eder
  2. BAsetilkolinesterazı inhibe eder, böylece reseptörlere daha fazla asetilkolin ulaşır
  3. CNöromüsküler kavşaktaki asetilkolin reseptörlerinin sayısını artırır
  4. DKastaki muskarinik reseptörleri doğrudan uyarır
2.FarmakolojiZor

Birinci derece eliminasyonu olan bir ilaçta dozu ikiye katlamak (aralığı değiştirmeden):

  1. AKararlı durum düzeyini değiştirmez, ancak ona ulaşmak için gereken süreyi yarıya indirir
  2. BKararlı duruma ulaşma süresini yarıya indirir
  3. CYarılanma ömrünü ikiye katlar
  4. DKararlı durum düzeyini ikiye katlar ama kararlı duruma ulaşma süresini değiştirmez
3.Doz hesaplarıOrta
024681010 mL

23 kg ağırlığındaki bir çocuğa 4 mg/kg ilaç reçete edilmiştir. Stok çözelti 10 mg/mL içerir. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

23 kg4 mg/kg10 mg/mL
V = mL
4.Doz hesaplarıZor
40k birim500 mL? mL/h500 birim/h

Bir infüzyon 500 mL'de 40000 ünite ilaç içeriyor. Order saatte 500 ünite. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız?

40000 birim/500 mL500 birim/h
R = mL/h
5.Klinik farmakokinetikOrta
VCss​ = 20 mg/LR = ? mg/hCL = 4,5 L/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Vankomisin klerensi 4,5 L/h olan bir hastaya sürekli infüzyonla vankomisin veriliyor. Kararlı durum düzeyini 20 mg/L yapan infüzyon hızı R mg/sa olarak nedir?

CL = 4,5 L/hCss = 20 mg/L
R = mg/h
6.Klinik farmakokinetikZor
0,1110t (h)C (mg/L)Cpeak​ = 6τ = ?Ctrough​ = 0,5

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir hastanın gentamicin yarı ömrü 3,5 sa. Hedef tepe değer 6 mg/L ve çukur değer 0,5 mg/L. Hızlı IV dozlar ve birinci derece eliminasyon varsayıldığında düzeyin tepe değerden çukur değere inmesine izin veren doz aralığı τ nedir? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

t½ = 3,5 hCpeak = 6 mg/LCtrough = 0,5 mg/L
τ = h

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: B · Asetilkolinesterazı inhibe eder, böylece reseptörlere daha fazla asetilkolin ulaşır

Cevap neden bu

Neostigmin nöromüsküler kavşakta asetilkolinesterazı inhibe eder; böylece asetilkolin daha uzun kalır ve kalan nikotinik reseptörleri daha etkili aktive edebilir.

Cevap

B · Asetilkolinesterazı inhibe eder, böylece reseptörlere daha fazla asetilkolin ulaşır
2.Farmakoloji

Cevap: D · Kararlı durum düzeyini ikiye katlar ama kararlı duruma ulaşma süresini değiştirmez

Cevap neden bu

Birinci derece kinetikte kararlı durum konsantrasyonu dozlama hızıyla orantılıdır, ama yine de yaklaşık 4–5 yarılanma ömrü sonra ulaşılır.

Cevap

D · Kararlı durum düzeyini ikiye katlar ama kararlı duruma ulaşma süresini değiştirmez
3.Doz hesapları

Cevap: V = 9,2 mL

Dozu çekmek: hacim = (reçete edilen doz/stok konsantrasyonu) × stok hacmi. Önce aynı birimlere çevirin, sonra hacmin şırıngaya sığdığını ve bir ölçek çizgisine denk geldiğini kontrol edin.

Vücut ağırlığından doz

D = 4·23 = 92 mg

Hacim

V = 92/10 = 9,2 mL

Şırıngada

Bu 10 mL’lik şırıngada her küçük çizgi 0,2 mL’dir.

Cevap

V = 9,2 mL
4.Doz hesapları

Cevap: R = 6,25 mL/h

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Konsantrasyon

40000/500 = 80 birim/mL

Pompa hızı

R = 500/80 = 6,25 mL/h

Cevap

R = 6,25 mL/h
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: R = 90 mg/h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

İnfüzyon hızı

R = 4,5·20 = 90 mg/h

Cevap

R = 90 mg/h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: τ = 12,5 h

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Hız sabiti

k = 0,693/3,5 = 0,198 h⁻¹

Doz aralığı

τ = ln(6/0,5)/0,198 = 2,485/0,198 = 12,55 ≈ 12,5 h

Cevap

τ = 12,5 h

Uygulamada aralık 8, 12, 24 ya da 36 sa gibi uygun bir değere yuvarlanır ve düzeyler yeniden kontrol edilir.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology