Farmakoloji: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 6 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

Klinik farmakokinetik

Hız sabiti ve yarı ömür
k = ln 2/t½ = 0,693/t½
Birinci derece azalma
C = C₀·e−kt = C₀·(1/2)t/t½
İki düzey
k = ln(C₁/C₂)/Δt
Hacim ve klerens
Vd = dose/C₀, CL = k·Vd
Yükleme dozu
LD = Vd·C/(S·F)
İdame hızı
R = CL·Css/(S·F)
Ortalama kararlı durum
Css,avg = S·F·D/(CL·τ)
Kararlı hâl
n yarı ömürden sonra 1 − (1/2)ⁿ; 5 sonrasında ≈ %97
İnfüzyon
C = (R/CL)(1 − e−kt)
Tepe ve çukur değerden aralık ve doz
τ = ln(Cpeak/Ctrough)/k, D = Vd·(Cpeak − Ctrough)
Cockcroft–Gault
KrKl = (140 − yaş) × kg/(72 × SKr mg/dL), kadınlar için × 0,85
Renal ayarlama
doz × KrKl/normal; Dettli Q = 1 − fe·(1 − KrKl/normal)

Yöntem

  1. Yarı ömrü hız sabitine çevirin: k = 0,693/t½.
  2. Kg başına değerleri toplamlara çevirin: Vd (L) = L/kg × ağırlık, CL (L/sa) = L/kg/sa × ağırlık.
  3. Bağıntıyı seçin: C = C₀·e−kt, YD = Vd·C/(S·F), idame hızı = CL·Css/(S·F), τ = ln(Ctepe/C_çukur)/k.
  4. Böbrek işlevi için önce KrKl’yi Cockcroft–Gault ile tahmin edin, sonra dozu ya da aralığı ölçekleyin.
  5. Sonucu kontrol edin: düzeyler her yarı ömürde yarıya iner ve kararlı durum yaklaşık beş yarı ömür alır.

2Alıştırma soruları

1.FarmakolojiOrta

A patient with diabetes is sweaty and shaky. Blood glucose is 3,0 mmol/L (54 mg/dL). The patient is awake and can swallow. What should the nurse do first?

  1. AGive a large meal high in fat and protein to keep glucose up for longer
  2. BGive intramuscular glucagon at once
  3. CGive 15–20 g of fast-acting carbohydrate, such as juice
  4. DGive the next scheduled dose of insulin
2.FarmakolojiZor

A patient on methadone is also prescribed diazepam for anxiety. What is the main safety concern?

  1. AMethadone causes diazepam to be excreted very quickly
  2. BSevere hypertension from the combination
  3. CAdditive sedation and respiratory depression
  4. DDiazepam blocks the effect of methadone completely
3.Doz hesaplarıOrta
27 kgBSA = 1,06 m²50 mg/m²D = ? mg

27 kg ağırlığındaki bir hastanın vücut yüzey alanı 1,06 m². İstem 50 mg/m². Dozu D mg cinsinden bulun.

27 kgBSA = 1,06 m²50 mg/m²
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
100 mg/5 mLV = ? mL

12 kg ağırlığındaki bir çocuğa, 5 mL’de 100 mg içeren oral süspansiyondan doz başına 5 mg/kg istenmiştir. Hangi hacmi V verirsiniz?

12 kg5 mg/kg100 mg/5 mL
V = mL
5.Klinik farmakokinetikOrta
110t (h)C (mg/L)2 h8 mg/L8 h1,5 mg/L

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). tobramycin IV dozundan sonra düzey t = 2 sa iken 8 mg/L, t = 8 sa iken 1,5 mg/L. Birinci derece eliminasyonu varsayın. Yarı ömrü t½ bulun.

C1 = 8 mg/L (2 h)C2 = 1,5 mg/L (8 h)
t½ = h
6.Klinik farmakokinetikZor
Vd = 0,7 L/kg6 → 15 mg/LLD = ? mg68 kg · S = 0,92 · F = 1

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). 68 kg ağırlığındaki bir hastanın phenytoin düzeyi 6 mg/L; hedef 15 mg/L. İlaç intravenöz olarak phenytoin sodium (S = 0,92) şeklinde veriliyor ve dağılım hacmi 0,7 L/kg. Düzeyi hedefe çıkaran ek yükleme dozu LD nedir?

68 kgVd = 0,7 L/kgC = 6 → 15 mg/LS = 0,92
LD = mg

3Çözeltiler

1.Farmakoloji

Cevap: C · Give 15–20 g of fast-acting carbohydrate, such as juice

Cevap neden bu

Conscious hypoglycaemia is treated with 15–20 g of fast-acting carbohydrate, with glucose rechecked after about 15 minutes. Fat slows absorption, and glucagon is kept for patients who cannot swallow.

Cevap

C · Give 15–20 g of fast-acting carbohydrate, such as juice
2.Farmakoloji

Cevap: C · Additive sedation and respiratory depression

Cevap neden bu

Combining opioids with benzodiazepines greatly increases the risk of sedation, respiratory depression and death. If both are needed, the lowest doses are used and the patient is monitored closely.

Cevap

C · Additive sedation and respiratory depression
3.Doz hesapları

Cevap: D = 53 mg

Body-surface-area dosing: many cytotoxic and some paediatric doses are prescribed per square metre of body surface area: dose (mg) = dose per m² × BSA (m²). The Mosteller formula estimates BSA = √(height (cm) × weight (kg)/3600).

Doz

D = 50·1,06 = 53 mg

Cevap

D = 53 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V = 3 mL

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Ağırlığa göre doz

5·12 = 60 mg

Hacim

V = (60/100)·5 = 3 mL

Cevap

V = 3 mL
5.Klinik farmakokinetik

Cevap: t½ = 2,484 h

Klerens ve hacim: kararlı durumda dozlama hızı eliminasyon hızına eşittir; bu nedenle idame hızı = CL × Css. Yükleme dozu YD = Vd × C/(S × F)’dir; S tuz faktörü (tuzdaki etkin ilaç oranı), F biyoyararlanımdır (IV için 1). İki düzeyden k = ln(C₁/C₂)/Δt; IV bolus için Vd = doz/C₀ ve CL = k × Vd. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Eliminasyon hız sabiti

k = ln(8/1,5)/6 = 1,674/6 = 0,279 h⁻¹

Yarı ömür

t½ = 0,693/0,279 = 2,484 h

Cevap

t½ = 2,484 h
6.Klinik farmakokinetik

Cevap: LD = 465,7 mg

Rejim tasarlama: hızlı IV dozlarda düzey aralık boyunca tepe değerden çukur değere düşer; bu nedenle τ = ln(Ctepe/Cçukur)/k ve tepe değeri geri getiren doz Vd × (Ctepe − Cçukur)’dur. Kararlı durum ortalama düzeyi Css,ort = S·F·doz/(CL·τ)’dur. Bir infüzyon C = (R/CL)(1 − e−kt) şeklinde yükselir. Böbreklerle atılan bir ilaçta doz, kreatinin klerensine göre ölçeklenir. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Dağılım hacmi

Vd = 0,7·68 = 47,6 L

Gereken artış

15 − 6 = 9 mg/L

Yükleme dozu

LD = 47,6·9/(0,92·1) = 465,7 mg

Cevap

LD = 465,7 mg

Uygulamada doz uygun bir miktara yuvarlanır.

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacology