Eczane teknisyeni hesap alıştırmaları: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 8 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Farmasötik hesaplamalar

Yüzde konsantrasyon
% w/v = 100 mL’deki g
Çözeltideki miktar
g = % × mL / 100
Oran konsantrasyonu
1:X = X mL’de 1 g; % = 100 / X
Rekonstitüsyon
son hacim = çözücü + toz hacmi
Konsantrasyon
mg/mL = flakondaki ilaç / son hacim
Aligasyon
H’nin payı = T − L, L’nin payı = H − T
Su veya baz
0%

Doz hesapları

Konsantrasyondan doz
hacim = doz / konsantrasyon
Ağırlığa göre doz
doz = mg/kg × vücut ağırlığı
Tabletler
sayı = doz / tablet dozu
Birimler
1 g = 1000 mg, 1 mg = 1000 mcg

Yöntem

  1. Order edilen dozu ve stok konsantrasyonunu aynı birime çevirin.
  2. İstenen bölü eldeki çarpı miktar kullanın: (D/H) × Q.
  3. Ağırlığa göre dozlarda önce kg cinsinden ağırlıkla çarpın, sonra günlük dozu doz sayısına bölün.
  4. Önce tahmin yapın ve cevabın makul olduğunu kontrol edin.

IV infüzyon hızları

Pompa hızı
mL/h = volume (mL)/time (h)
Damla hızı
drops/min = volume (mL) × drop factor / time (min)
İnfüzyon süresi
time (h) = volume (mL)/rate (mL/h)

Yöntem

  1. mL/h cinsinden pompa hızı: hacim bölü saat cinsinden süre.
  2. Damla/dk cinsinden damla hızı: hacim × damla faktörü bölü dakika cinsinden süre.
  3. Kalan süre için: kalan hacim bölü hız.
  4. Sorunun veya ekipmanın gerektirdiği şekilde yuvarlayın.

Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Günlük doz
mg/gün = mg/kg/gün × ağırlık (kg)
Günlük doz sayısı
sayı = 24 h / doz aralığı (h)
Librenin kilograma çevrilmesi
kg = lb / 2,2
İnfüzyon konsantrasyonu
ünite/mL = torbadaki ünite / torba hacmi
Pompa hızı
mL/h = saatlik doz / konsantrasyon
Titre edilen infüzyon
mL/h = mcg/kg/min × kg × 60 / (mcg/mL)
Pompa hızından doz
mcg/kg/min = mL/h × (mcg/mL) / (60 × kg)
Birimler
1 mg = 1000 mcg

2Alıştırma soruları

1.Farmasötik hesaplamalarOrta
ampicillin 1 g3,5 mL steril su ekleyin.Toz hacmi: 0,5 mL.250 mg → ? mL

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir flakon toz hâlinde ampicillin 1000 mg içeriyor. Alıştırma etiketi 3,5 mL steril su eklenmesini söylüyor; toz hacme 0,5 mL ekliyor. Order edilen doz 250 mg. Hangi hacmi V çekersiniz? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

1000 mg3,5 mL+0,5 mL250 mg
V = mL
2.Farmasötik hesaplamalarZor
0123455 mL

Bir flakon 1000 mg toz içerir. 9,6 mL çözücü ekliyorsunuz ve toz 0,4 mL hacim ekliyor. Reçete 340 mg. Dozu çekin: hangi hacmi V verirsiniz?

1000 mg9,6 mL + 0,4 mL340 mg
V = mL
3.Doz hesaplarıOrta
18 kg30 mg/kgD = ? mg

Bir hasta 18 kg ve tek doz olarak 30 mg/kg order edilmiş. Dozu D mg cinsinden bulun.

18 kg30 mg/kg
D = mg
4.Doz hesaplarıZor
50%stokV₁ = ? mL

%50 (a/h) stok çözeltiden 500 mL %1 (a/h) çözelti hazırlamanız gerekiyor. Ne kadar stok hacmine V₁ ihtiyacınız var?

C₁ = 50%C₂ = 1%V₂ = 500 mL
V₁ = mL
5.IV infüzyon hızlarıOrta
290 mLkalan? mL/h5 h kalan

10 saatte 500 mL istenmişti. 5 saat sonra torbada hâlâ 290 mL olduğunu görüyorsunuz ve istem yine zamanında bitmelidir. Pompa hangi hıza R (mL/h) yeniden ayarlanmalıdır?

500 mL / 10 hsonra 5 h: 290 mL
R = mL/h
6.IV infüzyon hızlarıZor
100 mg100 mL15 mL/h? mg/h

Bir torba 100 mL'de 100 mg ilaç içeriyor ve 15 mL/h hızla akıyor. Hasta saatte kaç miligram D alır?

100 mg/100 mL15 mL/h
D = mg/h
7.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıOrta
10 000 birim250 mLheparin? mL/h101 kg12 birim/kg/h

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de 10 000 ünite heparin var. Order, 101 kg ağırlığındaki bir hasta için 12 ünite/kg/h. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

10 000 birim/250 mL12 birim/kg/h101 kg
R = mL/h
8.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesaplarıZor
250 mg250 mLdobutamine? mL/h81 kg5 mcg/kg/min

Alıştırma (uydurma değerler, klinik rehber değildir). Bir torbada 250 mL’de dobutamine 250 mg var. Order, 81 kg ağırlığındaki bir hasta için 5 mcg/kg/min. Pompayı mL/h cinsinden hangi hıza R ayarlarsınız? Bir ondalık basamağa yuvarlayın.

250 mg/250 mL5 mcg/kg/min81 kg
R = mL/h

3Çözeltiler

1.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 1 mL

Rekonstitüsyon: toz yer kaplar, bu yüzden son hacim çözücü artı toz hacmidir. Konsantrasyon = flakondaki ilaç/son hacim ve verilecek hacim = doz/konsantrasyon. Çok konsantrasyonlu bir etikette, gerçekten eklediğiniz çözücü miktarına karşılık gelen konsantrasyonu kullanın. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Son hacim

3,5 + 0,5 = 4 mL

Konsantrasyon

1000/4 = 250 mg/mL

Verilecek hacim

V = 250/250 = 1 mL

Cevap

V = 1 mL
2.Farmasötik hesaplamalar

Cevap: V = 3,4 mL

Konsantrasyondan hacme: önce konsantrasyonu mL başına mg’a çevirin. a/h yüzdesi 100 mL’deki gramdır, yani %x = 10x mg/mL. 1:n oran konsantrasyonu, n mL’de 1 g’dır. Sulandırmadan sonra derişim, tozun dozunun son hacme (çözücü + toz hacmi) bölünmesidir. Sonra hacim = doz/derişim.

Son hacim ve derişim

9,6 + 0,4 = 10 mL
C = 1000/10 = 100 mg/mL

Hacim

V = 340/100 = 3,4 mL

Cevap

V = 3,4 mL
3.Doz hesapları

Cevap: D = 540 mg

Doz hesabı: verilecek miktar, istenen dozun eldeki gücüne bölünüp bulunduğu miktarla çarpılmasına eşittir: miktar = (istenen doz/stok gücü) × stok hacmi. Birimleri her zaman aynı tutun (önce g'yi mg'ye, mg'yi mcg'ye çevirin) ve cevabın mantıklı olup olmadığını kontrol edin.

Doz

30·18 = 540 mg

Cevap

D = 540 mg
4.Doz hesapları

Cevap: V₁ = 10 mL

Solution strengths: a percentage strength is grams per 100 mL, so 1% = 1 g/100 mL = 10 mg/mL. A ratio strength 1:1000 means 1 g in 1000 mL = 1 mg/mL; 1:10 000 is 0,1 mg/mL. For a dilution the amount of drug stays the same: C₁·V₁ = C₂·V₂.

Stok hacmi

V₁ = 1·500/50 = 10 mL

Cevap

V₁ = 10 mL
5.IV infüzyon hızları

Cevap: R = 58 mL/h

Infusion rates: a pump is set in mL/h = volume/time in hours. A gravity drip is counted in drops per minute: gtt/min = volume (mL) × drop factor (gtt/mL)/time (min). The drop factor is printed on the tubing package: macrodrip sets deliver 10, 15 or 20 gtt/mL (blood sets often 10 gtt/mL in the US, 15 in the UK) and microdrip sets 60 gtt/mL. Always use the drop factor the question or package gives.

Başlangıç hızı

500/10 = 50 mL/h

Yeni hız

R = 290/5 = 58 mL/h

Cevap

R = 58 mL/h

Birçok hastane böyle bir ayarlamaya yeni istem olmadan %25’e kadar izin verir; yerel protokolü kontrol edin.

6.IV infüzyon hızları

Cevap: D = 15 mg/h

İnfüzyon hızları: pompa mL/h olarak ayarlanır = hacim/saat cinsinden süre. Yerçekimiyle damla dakikadaki damla olarak sayılır: gtt/min = hacim (mL) × damla faktörü (gtt/mL)/süre (min). Damla faktörü setin ambalajında yazar: makro damla setleri 10, 15 veya 20 gtt/mL (kan setleri ABD’de çoğunlukla 10 gtt/mL, Birleşik Krallık’ta 15), mikro damla setleri 60 gtt/mL verir. Her zaman sorunun veya ambalajın verdiği damla faktörünü kullanın.

Konsantrasyon

100/100 = 1 mg/mL

Doz hızı

D = 1·15 = 15 mg/h

Cevap

D = 15 mg/h
7.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 30,3 mL/h

Heparin ve insülin infüzyonları: konsantrasyon = torbadaki ünite/torba hacmi (ünite/mL). Pompa hızı (mL/h) = saatlik ünite/konsantrasyon ve saatlik ünite = mL/h × konsantrasyon. Ağırlığa göre bir orderda önce ünite/h = ünite/kg/h × ağırlık. Bolus hacmi = gereken ünite/flakon konsantrasyonu. Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Saatlik ünite

12·101 = 1 212 birim/h

Konsantrasyon

10 000/250 = 40 birim/mL

Pompa hızı

R = 1212/40 = 30,3 mL/h

Cevap

R = 30,3 mL/h
8.Pediatrik ve yoğun bakım doz hesapları

Cevap: R = 24,3 mL/h

Titre edilen infüzyonlar: önce konsantrasyonu mcg/mL cinsinden bulun (mg × 1000/mL). Ağırlığa göre bir orderda mcg/min = mcg/kg/min × ağırlık. Sonra mL/h = mcg/min × 60/konsantrasyon. Geriye doğru çalışırken mcg/kg/min = mL/h × konsantrasyon/(60 × ağırlık). Sayılar yalnızca alıştırma içindir; hasta başında her zaman yerel protokollere uyun ve yüksek riskli dozları ikinci bir kişiye kontrol ettirin.

Konsantrasyon

250 mg = 250 000 mcg
250 000/250 = 1000 mcg/mL

Dakikalık ve saatlik doz

5·81 = 405 mcg/min
405·60 = 24300 mcg/h

Pompa hızı

R = 24300/1000 = 24,3 mL/h

Cevap

R = 24,3 mL/h

ExamProblems · examproblems.com/courses/pharmacy-technician-math