Fizik 1: Mekanik: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 16 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

Dairesel hareket

Merkezcil ivme
a = v²/r = ω²·r
Merkezcil kuvvet
F = m·v²/r
Açısal hız
ω = v/r = 2π/T
Düz viraj, sürtünme
vmax = √(μ·g·r)

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Yaylar ve sarkaçlar

Yaydaki kütle
T = 2π·√(m/k)
Sarkaç
T = 2π·√(L/g)
Açısal frekans
ω = √(k/m) = 2π/T
En büyük hız ve ivme
vmax = A·ω, amax = A·ω²
Enerji
E = ½·k·A²

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
t (s)v (m/s)4,286 s30

108 km/h hızla giden bir otomobil, durana kadar 7 m/s² sabit yavaşlamayla fren yapıyor. Fren mesafesi s değerini bulun.

v₀ = 108 km/ha = −7 m/s²v = 0
s = m
2.KinematikZor
t (s)v (m/s)11 s

Bir tramvay durgun hâlden başlayıp 11 s boyunca 2,5 m/s² ile hızlanıyor, sonra 15 s sabit hızla gidiyor ve son olarak durana kadar 4,5 m/s² ile fren yapıyor. Toplam yolculuk süresi t değerini bulun.

a1 = 2,5 m/s²t1 = 11 st2 = 15 sa3 = −4,5 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 35°a = ?m = 18 kg

18 kg’lık bir blok, yatayla 35° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,1. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 18 kgθ = 35°μ = 0,1g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 1,5 kg7 kgθ = 25°

25° eğimli bir rampadaki 1,5 kg’lık bir blok, rampanın tepesindeki sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple 7 kg’lık asılı bir kütleye bağlıdır. Asılı kütle aşağı doğru hareket ediyor. Blok ile rampa arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,25. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 1,5 kgm2 = 7 kgθ = 25°μ = 0,25g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
v0​ = 28 m/s60°x = ?

Bir top düz zeminden yatayın 60° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpmadan önce aldığı yatay mesafe x değerini bulun.

v0 = 28 m/sθ = 60°g = 9,81 m/s²
x = m
6.Eğik atışZor
2 mv0​ = 16 m/s35°x = ?

Bir top yer seviyesinden 16 m/s hızla ve yatayın 35° üstünde atılıyor. İnerken 2 m yüksekliğindeki bir binanın düz çatısına düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış noktasından düştüğü yere kadar yatay uzaklık x değerini bulun.

v₀ = 16 m/sθ = 35°hroof = 2 mg = 9,81 m/s²
x = m
7.Dairesel hareketOrta
r = 60 mvmax​ = ?

Bir otomobil 60 m yarıçaplı düz bir virajı dönüyor. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,8. g = 9,81 m/s² alın. Otomobilin kaymadan virajı dönebileceği en yüksek hız vmax değerini bulun.

r = 60 mμs = 0,8g = 9,81 m/s²
vmax = m/s
8.Dairesel hareketZor
r = 1,3 mv = 8,5 m/s

1,3 m uzunluğunda bir ipe bağlı 1,9 kg’lık bir top düşey bir çember üzerinde döndürülüyor. En alt noktada 8,5 m/s hızla hareket ediyor. g = 9,81 m/s² alın. En alt noktada ipteki gerilme kuvveti T değerini bulun.

m = 1,9 kgr = 1,3 mv = 8,5 m/sg = 9,81 m/s²
T = N
9.İş ve enerjiOrta
0,15 kgk = 200 N/mh = ?

Bir oyuncak fırlatıcının yay sabiti 200 N/m olan düşey bir yayı vardır. Üzerine kütlesi 0,15 kg olan bir top konuyor ve yay 10 cm sıkıştırılıp bırakılıyor. Hava direncini ve yayın kütlesini ihmal ederek topun, yay sıkışıkken bulunduğu konumdan ölçülen yükselme yüksekliği h değerini bulun.

m = 0,15 kgk = 200 N/mx = 10 cmg = 9,81 m/s²
h = m
10.İş ve enerjiZor
4 kg6 kgμ = 0,15d = 2,5 m

Kütlesi 4 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,15). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 6 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 2,5 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.

m1 = 4 kgm2 = 6 kgμ = 0,15d = 2,5 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
11.Momentum ve çarpışmalarOrta
1600 kg23 m/s600 kg

23 m/s hızla giden 1600 kg’lık bir otomobil, duran 600 kg’lık bir otomobile çarpıyor ve ikisi birbirine kenetleniyor. Çarpışmada ne kadar kinetik enerji ΔK kaybolur?

m1 = 1600 kgv1 = 23 m/sm2 = 600 kgv2 = 0
ΔK = J
12.Momentum ve çarpışmalarZor
1200 kgv1​ = ?900 kg

1200 kg’lık bir otomobil park hâlindeki 900 kg’lık bir otomobile çarpıyor. Enkazlar birbirine kenetleniyor ve durmadan önce 17 m kayıyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,8. g = 9,81 m/s² alın. Birinci otomobilin çarpışmadan hemen önceki hızı v1 değerini bulun.

m1 = 1200 kgm2 = 900 kgd = 17 mμ = 0,8g = 9,81 m/s²
v1 = m/s
13.Yaylar ve sarkaçlarOrta
t (s)x (cm)0,95 s

k = 400 N/m olan bir yaydaki 1,6 kg’lık kütle pozitif yönde 11 cm çekiliyor ve t = 0’da durgun hâlden bırakılıyor. t = 0,95 s anında hızı v değerini (işaretiyle) bulun.

m = 1,6 kgk = 400 N/mA = 11 cmt = 0,95 s
v = m/s
14.Yaylar ve sarkaçlarZor
1 kgk = 340 N/mA = 8 cm

k = 340 N/m olan bir yaya bağlı 1 kg’lık bir kütle denge konumundan 8 cm çekilip serbest bırakılıyor. En büyük hızı vmax değerini bulun.

m = 1 kgk = 340 N/mA = 8 cm
vmax = m/s
15.Dalgalar, ses ve optikOrta
S25 m/sO5 m/sf = 1000 Hz

25 m/s ile hareket eden 1000 Hz’lik bir kaynak ve 5 m/s ile hareket eden bir gözlemci birbirinden uzaklaşıyor. Ses sürati 343 m/s’dir. Gözlemcinin duyduğu frekansı, f′, bulun.

f = 1000 Hzv = 343 m/svs = 25 m/svo = 5 m/s
f′ = Hz
16.Dalgalar, ses ve optikZor
θa​ = ?n1​ = 1,5n2​ = 1,4n0​ = 1,00

Bir optik lifin çekirdeği n₁ = 1,5, kılıfı n₂ = 1,4’dir. Havadan gelen ışığın lifin ucuna girip yine toplam iç yansımayla iletilebileceği, lif eksenine göre en büyük açıyı, θa, bulun.

n1 = 1,5n2 = 1,4n0 = 1,00
θa = °

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: s = 64,29 m

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v₀ = 108/3,6 = 30 m/s

Fren mesafesi

0 = v₀² − 2·a·s → s = v₀²/(2a) = 30²/(2·7) = 64,29 m

Cevap

s = 64,29 m
2.Kinematik

Cevap: t = 32,11 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

En yüksek hız

v = a1·t1 = 2,5·11 = 27,5 m/s

Frenleme süresi

t3 = v/a3 = 27,5/4,5 = 6,111 s

Toplam süre

t = 11 + 15 + 6,111 = 32,11 s

Cevap

t = 32,11 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 4,823 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 35° − 0,1·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,08192) = 4,823 m/s²

Cevap

a = 4,823 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 6,955 m/s²

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

İp boyunca kuvvetler

m₂·g = 68,67 N
m₁·g·sin θ = 6,219 N
μ·m₁·g·cos θ = 3,334 N

Sistemin ivmesi

a = (68,67 − 6,219 − 3,334)/8,5 = 6,955 m/s²

Cevap

a = 6,955 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: x = 69,21 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 28·cos 60° = 14 m/s
vy = v0·sin θ = 28·sin 60° = 24,25 m/s

Havada kalma süresi

Aynı yükseklikten atılıp aynı yüksekliğe düşerse: t = 2vy/g.

t = 2·24,25/9,81 = 4,944 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 14·4,944 = 69,21 m

Cevap

x = 69,21 m
6.Eğik atış

Cevap: x = 21,22 m

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

vx = 13,11 m/s, vy = 9,177 m/s

Çatıya iniş süresi

Büyük kök: top iniyor.

2 = 9,177·t − 4,905·t²
t = (9,177 + √(9,177² − 2·9,81·2))/9,81 = 1,619 s

Yatay mesafe

x = vx·t = 13,11·1,619 = 21,22 m

Cevap

x = 21,22 m
7.Dairesel hareket

Cevap: vmax = 21,7 m/s

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

Merkezcil kuvveti sürtünme sağlar

m·v²/r = μ·m·g
v = √(μ·g·r) = √(0,8·9,81·60) = 21,7 m/s

Cevap

vmax = 21,7 m/s (78,12 km/h)
8.Dairesel hareket

Cevap: T = 124,2 N

Düzgün dairesel hareket: r yarıçaplı bir çember üzerinde v hızıyla hareket eden bir cisim merkeze doğru a = v²/r ivmesiyle ivmelenir; bu yüzden içe doğru F = m·v²/r net kuvvetine ihtiyaç duyar. Bu kuvveti gerçek bir etki sağlar: sürtünme, ip gerilmesi, yer çekimi ya da normal kuvvet.

En alt noktadaki kuvvetler

Merkeze doğru (yukarı) yön pozitiftir.

T − m·g = m·v²/r
T = 1,9·9,81 + 1,9·8,5²/1,3 = 18,64 + 105,6 = 124,2 N

Cevap

T = 124,2 N
9.İş ve enerji

Cevap: h = 0,6796 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Yay enerjisi

x = 10 cm = 0,1 m
½kx² = ½·200·0,1² = 1 J

Yükseklik

m·g = 0,15·9,81 = 1,472 N
h = ½kx²/(mg) = 1/1,472 = 0,6796 m

Cevap

h = 0,6796 m
10.İş ve enerji

Cevap: v = 5,147 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Açığa çıkan ve kaybolan enerji

m₂g·d = 58,86·2,5 = 147,2 J
μ·m₁g·d = 0,15·39,24·2,5 = 14,71 J

İki bloğun kinetik enerjisi

½(m₁ + m₂)v² = 132,4 → v = √(2·132,4/10) = 5,147 m/s

Cevap

v = 5,147 m/s
11.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: ΔK = 115418 J

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Ortak hız

v′ = m1·v1/(m1 + m2) = 1600·23/2200 = 16,73 m/s

Önceki ve sonraki kinetik enerji

Kbefore = ½·1600·23² = 423200 J
Kafter = ½·2200·16,73² = 307782 J

Kaybolan enerji

ΔK = 423200 − 307782 = 115418 J

Cevap

ΔK = 115418 J

Kaybolan enerji şekil değiştirmeye, ısıya ve sese gider.

12.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v1 = 28,59 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpışmadan sonraki hız

V = √(2·μ·g·d) = √(2·0,8·9,81·17) = 16,33 m/s

Çarpışmada momentum

m1·v1 = (m1 + m2)·V → v1 = 2100·16,33/1200 = 28,59 m/s

Cevap

v1 = 28,59 m/s
(102,9 km/h)
13.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: v = −1,103 m/s

Simple harmonic motion: a mass m on a spring of stiffness k oscillates with angular frequency ω = √(k/m) and period T = 2π/ω = 2π·√(m/k). A simple pendulum of length L has T = 2π·√(L/g). With amplitude A, the largest speed is A·ω, the largest acceleration A·ω² and the energy ½·k·A².

Açısal frekans

ω = √(400/1,6) = 15,81 rad/s
ω·t = 15,81·0,95 = 15,02 rad

Hız

v = −A·ω·sin(ω·t) = −0,11·15,81·sin(15,02) = −1,103 m/s

Cevap

v = −1,103 m/s
14.Yaylar ve sarkaçlar

Cevap: vmax = 1,475 m/s

Basit harmonik hareket: k sertlikli bir yaya bağlı m kütlesi ω = √(k/m) açısal frekansı ve T = 2π/ω = 2π·√(m/k) periyoduyla salınır. L uzunluğundaki basit sarkaç için T = 2π·√(L/g). A genliğiyle en büyük hız A·ω, en büyük ivme A·ω² ve enerji ½·k·A²’dir.

Açısal frekans

ω = √(340/1) = 18,44 rad/s

En büyük hız

vmax = A·ω = 0,08·18,44 = 1,475 m/s

Cevap

vmax = 1,475 m/s
15.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f′ = 918,5 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Doppler formülü

f′ = f·(v − vo)/(v + vs) = 1000·(343 − 5)/(343 + 25)
f′ = 918,5 Hz

Cevap

f′ = 918,5 Hz
16.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: θa = 32,58 °

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Kılıftaki kritik açı

sin θc = 1,4/1,5 = 0,9333 → θc = 68,96°

Sayısal açıklık

NA = √(1,5² − 1,4²) = 0,5385

Kabul açısı

θa = arcsin(0,5385) = 32,58°

Cevap

θa = 32,58°

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-1-mechanics