Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
a = 3,5 m/s²s = 1400 m

Bir uçak durgun hâlden başlayıp pist boyunca 3,5 m/s² ile düzgün olarak hızlanıyor. 1400 m sonraki hızı v değerini bulun.

v₀ = 0a = 3,5 m/s²s = 1400 m
v = m/s
2.KinematikZor
AB: 19 m/s40 m

A topu 40 m yükseklikten durgun hâlden bırakılıyor. Aynı anda B topu tam altındaki yerden 19 m/s hızla dik olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Toplar ne zaman karşılaşır? t değerini bulun.

H = 40 mv0B = 19 m/sg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
θ = 35°a = ?m = 9 kg

9 kg’lık bir blok, yatayla 35° açı yapan bir eğik düzlemden aşağı kayıyor. Kinetik sürtünme katsayısı 0,15. g = 9,81 m/s² alın. Bloğun eğim boyunca ivmesi a değerini bulun.

m = 9 kgθ = 35°μ = 0,15g = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
5 kg2 kgTF = 145 Nμ = 0,2

Düz bir zemindeki iki blok hafif yatay bir iple bağlıdır. 145 N’luk yatay bir kuvvet öndeki 2 kg’lık bloğu çekiyor; 5 kg’lık blok arkadan çekiliyor. İki blok için de kinetik sürtünme katsayısı 0,2. g = 9,81 m/s² alın. Bağlantı ipindeki gerilme T değerini bulun.

m1 = 5 kgm2 = 2 kgF = 145 Nμ = 0,2g = 9,81 m/s²
T = N
5.Eğik atışOrta
v0​ = ?25°R = 70 m

Bir top düz zeminden yatayın 25° üstünde atılıyor ve 70 m uzağa düşüyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Atış hızı v0 değerini bulun.

θ = 25°R = 70 mg = 9,81 m/s²
v0 = m/s
6.Eğik atışZor
h = 25 mv0​ = 13 m/s50°menzil

Bir top 25 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 50° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.

v0 = 13 m/sθ = 50°h = 25 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.İş ve enerjiOrta
20°d = 9 mμ = 0,25

1 kg kütleli bir blok, yatayla 20° açı yapan bir eğimde 9 m kayıyor; kinetik sürtünme katsayısı 0,25. Sürtünmeye karşı yapılan iş Wf değerini bulun.

m = 1 kgθ = 20°μ = 0,25d = 9 mg = 9,81 m/s²
Wf = J
8.İş ve enerjiZor
3 kg3 kgμ = 0,3d = 1 m

Kütlesi 3 kg olan bir blok pürüzlü yatay bir masada duruyor (μ = 0,3). Ondan çıkan hafif bir ip, masanın kenarındaki sürtünmesiz bir makaradan geçerek kütlesi 3 kg olan asılı bir bloğa bağlanıyor. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. Asılı blok 1 m düştükten sonra blokların hızı v değerini bulun.

m1 = 3 kgm2 = 3 kgμ = 0,3d = 1 mg = 9,81 m/s²
v = m/s
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
1,5 kgv = ?10 gh = 3 cm

10 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 1,5 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 3 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 10 gM = 1,5 kgh = 3 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
23 m/s11 m/s

0,15 kg’lık bir top bir duvara 23 m/s hızla çarpıyor ve 11 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 10 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,15 kgvin = 23 m/svout = 11 m/sΔt = 10 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 3 mH = 1 m

3 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 3 mH = 1 mb = 3 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 3 mH = 1 m

1,5 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 3 m altında bulunuyor. Basınç merkezinin yüzeyden derinliği ycp değerini bulun.

d = 3 mH = 1 mb = 1,5 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
ycp = m
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
12d1​ = 75 mm, p1​ = 290 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?

Su, 75 mm değerinden 40 mm değerine daralan yatay bir borudan akıyor. Geniş bölümde basınç 290 kPa, hız 2,75 m/s. Kayıpları ihmal ederek dar bölümdeki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 75 mmd2 = 40 mmp1 = 290 kPav1 = 2,75 m/sρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
14.Süreklilik ve BernoulliZor
pair​ = 160 kPaQ = ?d = 30 mmh = 5 m

Kapalı bir su tankında suyun üstünde 160 kPa gösterge basıncında sıkıştırılmış hava vardır. Su, su yüzeyinin 5 m altındaki 30 mm çaplı bir açıklıktan açık havaya çıkıyor. Kayıpları ihmal ederek şunu bulun: debi Q. g = 9,81 m/s² alın.

pair = 160 kPa (etkin)h = 5 md = 30 mmρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
Q = L/s
15.İdeal gaz yasasıOrta
470 g ArP = 100 kPaT = 75 °CV = ?

470 g Ar, 100 kPa ve 75 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 470 gM = 39,95 g/molP = 100 kPaT = 75 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
CO₂, M = 44,01 g/molP = 900 kPaT = 160 °Cρ = ?

CO₂ gazının 900 kPa ve 160 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 44,01 g/molP = 900 kPaT = 160 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 30 °CTL​ = 4 °CRQ̇H​ = ?Q̇L​ = 9 kWẆ

Tersinir bir soğutucu 9 kW ısı çekerek bir soğuk odayı 4 °C’de tutuyor ve 30 °C’deki çevreye ısı atıyor. Isı atma hızı Q̇H değerini bulun.

TL = 4 °CTH = 30 °CQ̇L = 9 kW
Q̇H = kW
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 650 °CT0​ = 25 °CTL​ = -10 °CERWQ̇H​ = 130 kWQ̇L​ = ?

Bir Carnot ısı makinesi 650 °C’deki bir kaynaktan 130 kW ısı alıyor ve 25 °C’deki çevreye ısı atıyor. Tüm işi, -10 °C’deki bir dondurucudan ısı çeken ve yine 25 °C’deki çevreye ısı atan bir Carnot soğutucusunu çalıştırıyor. Dondurucudan ısı çekilme hızı Q̇L değerini bulun.

TH = 650 °CT0 = 25 °CTL = -10 °CQ̇H = 130 kW
Q̇L = kW
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
FFdo​ = 12 cmf = 20 cm

Bir cisim, odak uzaklığı 20 cm olan ince bir yakınsak merceğin 12 cm önünde duruyor. Görüntü uzaklığını, di, bulun. 1/f = 1/do + 1/di işaret kuralını kullanın (ıraksak mercek için f < 0, sanal görüntü için di < 0).

do = 12 cmf = 20 cm
di = cm
20.Dalgalar, ses ve optikZor
θn1​ = 1,52n2​ = 1,5n0​ = 1,00

Bir optik lifin çekirdeği n₁ = 1,52, kılıfı n₂ = 1,5’dir. Sayısal açıklığını, NA, bulun.

n1 = 1,52n2 = 1,5
NA =

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: v = 98,99 m/s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Mesafe sonundaki hız

v = √(2·a·s) = √(2·3,5·1400) = 98,99 m/s

Cevap

v = 98,99 m/s
(356,4 km/h)
2.Kinematik

Cevap: t = 2,105 s

Motion with constant acceleration: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² and v² = v₀² + 2·a·s. Pick the equation that contains the three things you know and the one you want, and keep the signs consistent with one positive direction.

Karşılaşma zamanı

Yukarısı pozitif, yer y = 0.

40 − ½g·t² = 19·t − ½g·t² → t = 40/19 = 2,105 s

Cevap

t = 2,105 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 4,421 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Eğim boyunca kuvvetler

Eğim boyunca aşağı yön pozitiftir.

m·a = m·g·sin θ − μ·m·g·cos θ

İvme

a = 9,81·(sin 35° − 0,15·cos 35°) = 9,81·(0,5736 − 0,1229) = 4,421 m/s²

Cevap

a = 4,421 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: T = 103,6 N

Newton’s second law: the net force on a body equals its mass times its acceleration, ΣF = m·a. Draw a free-body diagram, choose a positive direction along the motion, and add every force in that direction: applied forces, friction μ·N against the motion, and the components of gravity.

Tüm sistem

a = (F − μ·(m1 + m2)·g)/(m1 + m2) = (145 − 13,73)/7 = 18,75 m/s²

Yalnızca arkadaki blok

T = m1·(a + μ·g) = 5·(18,75 + 1,962) = 103,6 N

Cevap

T = 103,6 N

İki blokta aynı μ varken sürtünme düşer: T = F·m₁/(m₁ + m₂).

5.Eğik atış

Cevap: v0 = 29,94 m/s

Projectile motion: with no air resistance, x = vxt and y = h + vyt − ½gt². The two directions are independent except that they share the same time.

Menzil formülünü v₀ için çözün

v₀ = √(g·R/sin 2θ) = √(9,81·70/sin 50°) = 29,94 m/s

Cevap

v0 = 29,94 m/s
6.Eğik atış

Cevap: t = 3,49 s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 13·cos 50° = 8,356 m/s
vy = v0·sin θ = 13·sin 50° = 9,959 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 25 + 9,959·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (9,959 + √(99,17 + 490,5))/9,81 = 3,49 s

Cevap

t = 3,49 s
7.İş ve enerji

Cevap: Wf = 20,74 J

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Sürtünme kuvveti

N = mg·cos θ = 9,81·0,9397 = 9,218 N
F = μN = 0,25·9,218 = 2,305 N

Sürtünmeye karşı iş

Wf = F·d = 2,305·9 = 20,74 J

Cevap

Wf = 20,74 J
8.İş ve enerji

Cevap: v = 2,62 m/s

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Açığa çıkan ve kaybolan enerji

m₂g·d = 29,43·1 = 29,43 J
μ·m₁g·d = 0,3·29,43·1 = 8,829 J

İki bloğun kinetik enerjisi

½(m₁ + m₂)v² = 20,6 → v = √(2·20,6/6) = 2,62 m/s

Cevap

v = 2,62 m/s
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 115,8 m/s

Conservation of momentum: when no external force acts during a collision, the total momentum Σm·v before equals the total after. Velocities have a direction, so pick a positive direction and give velocities the other way a minus sign. In an elastic collision kinetic energy is conserved too; in a perfectly inelastic one the bodies stick together.

Çarpmadan sonra salınım

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,03) = 0,7672 m/s

Çarpışma

m·v = (m + M)·V → v = (0,01 + 1,5)·0,7672/0,01 = 115,8 m/s

Cevap

v = 115,8 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 5,1 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,15·(11 + 23) = 5,1 N·s

Cevap

J = 5,1 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 103 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 1/2 = 3,5 m
A = H·b = 1·3 = 3 m²
kapakd = 3 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,5·3 = 103 kN

Cevap

F = 103 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: ycp = 3,524 m

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 3 + 1/2 = 3,5 m
A = H·b = 1·1,5 = 1,5 m²
kapakd = 3 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·3,5·1,5 = 51,5 kN

Basınç merkezi

Basınç derinlikle arttığından bileşke ağırlık merkezinin altında etkir.

Ic = b·H³/12 = 1,5·1³/12 = 0,125 m⁴
ycp = yc + Ic/(yc·A) = 3,5 + 0,125/(3,5·1,5) = 3,524 m

Cevap

ycp = 3,524 m
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 247 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 2,75·(75/40)² = 9,668 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(2,75² − 9,668²)/1000 = −42,95 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) = 290 + (−42,95) = 247 kPa

Cevap

p2 = 247 kPa
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 14,45 L/s

Continuity and Bernoulli: for an incompressible fluid the flow rate is the same at every section, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Along a streamline without losses, p + ½ρv² + ρgz is constant, so where the fluid is faster or higher its pressure is lower.

Yüzeyden jete Bernoulli

v = √(2·(160000/1000 + 9,81·5)) = 20,45 m/s

Debi

Q = A·v = 0,0007069·20,45 = 0,01445 m³/s = 14,45 L/s

Cevap

Q = 14,45 L/s
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 340,5 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 470/39,95 = 11,76 mol
T = 75 + 273,15 = 348,1 K

Hacim

V = nRT/P = 11,76·8,314·348,1/100 = 340,5 L

Cevap

V = 340,5 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 11 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 160 + 273,15 = 433,1 K

Yoğunluk

ρ = 900·44,01/(8,314·433,1) = 11 kg/m³

Cevap

ρ = 11 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇H = 9,844 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 30 + 273,15 = 303,1 K
TL = 4 + 273,15 = 277,1 K

Tersinir ısı oranı

Q̇H = Q̇L·TH/TL = 9·303,1/277,1 = 9,844 kW

Cevap

Q̇H = 9,844 kW

Giriş gücü: Ẇ = 0,8443 kW.

18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Q̇L = 661,7 kW

Second-law limits: no cycle working between reservoirs at absolute temperatures TH and TL can beat the reversible (Carnot) cycle: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) and COPHP,max = TH/(TH − TL). Energy is always conserved: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 650 + 273,15 = 923,1 K
T0 = 25 + 273,15 = 298,1 K
TL = -10 + 273,15 = 263,1 K

Makine işi

η = 1 − 298,1/923,1 = 0,677
Ẇ = 0,677·130 = 88,01 kW

Soğutucunun çektiği ısı

COPR = 263,1/(298,1 − 263,1) = 7,519
Q̇L = 7,519·88,01 = 661,7 kW

Cevap

Q̇L = 661,7 kW
19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di = −30 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

İnce mercek denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/20 − 1/12
di = −30 cm
FF12 cmf = 20 cm

Işın şeması

sanal, cisimle aynı tarafta

Cevap

di = −30 cm
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: NA = 0,2458

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Kılıftaki kritik açı

sin θc = 1,5/1,52 = 0,9868 → θc = 80,7°

Sayısal açıklık

NA = √(1,52² − 1,5²) = 0,2458

Cevap

NA = 0,2458

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers