Mühendislik Fiziği: hızlı tekrar paketi

Formül kâğıtları, her konunun temel yöntem adımları ve 20 alıştırma sorusu; tam çözümler en sonda.

Yeni sorularDerse dön

Yazdırma penceresinde, bir kopyayı cihazınızda saklamak için “PDF olarak kaydet” seçeneğini seçin.

1Formüller ve yöntemler

Kinematik

Hız
v = v0 + a·t
Yer değiştirme
s = v0·t + ½·a·t²
Zaman olmadan
v² = v0² + 2·a·s
Birimler
1 m/s = 3,6 km/h

Yöntem

  1. Bildiklerinizi birimleriyle listeleyin: v₀, v, a, t ve s.
  2. Üç bilineninizi ve bilinmeyeni içeren denklemi seçin.
  3. Bir pozitif yön seçin ve zıt yöndeki büyüklüklere eksi işareti verin.
  4. Çözün ve cevabın fiziksel olarak anlamlı olduğunu kontrol edin.

Newton yasaları

İkinci yasa
ΣF = m·a
Ağırlık
W = m·g
Kinetik sürtünme
Ff = μ·N
Eğik düzlemde
eğim boyunca: m·g·sin θ, dik: m·g·cos θ

Yöntem

  1. Cisme etkiyen her kuvvetle bir serbest cisim diyagramı çizin.
  2. Hareket boyunca bir pozitif yön seçin.
  3. Kuvvetleri harekete paralel ve dik bileşenlere ayırın (eğimde: boyunca m·g·sin θ, yüzeye doğru m·g·cos θ).
  4. Hareket boyunca ΣF = m·a uygulayın; sürtünme harekete karşı μ·N’dir.

Eğik atış

Bileşenler
vx = v0cos θ, vy = v0sin θ
Konum
x = vxt, y = h + vyt − ½gt²
Maksimum yükseklik
H = h + vy²/(2g)
Menzil (düz zemin)
R = v0²·sin 2θ/g

Yöntem

  1. Atış hızını bileşenlerine ayırın: vx = v₀·cos θ ve vy = v₀·sin θ.
  2. Yatay hareket sabit hızlıdır; düşey hareketin ivmesi −g’dir.
  3. Uçuş süresini düşey hareketten bulun.
  4. Menzili bulmak için bu süreyi yatay harekette kullanın.

İş ve enerji

Kinetik enerji
Ek = ½mv²
Potansiyel enerji
Ep = mgh
Enerji denkliği
Ek1 + Ep1 + W = Ek2 + Ep2 + losses
Sürtünme işi
W = μ·N·d
Güç
P = W/t

Momentum ve çarpışmalar

Momentum
p = m·v
Korunum
Σm·v (before) = Σm·v (after)
Tamamen esnek olmayan
v′ = (m1v1 + m2v2)/(m1 + m2)
İtme
J = F·Δt = m·Δv

Yöntem

  1. Bir pozitif yön seçin ve her hıza işaretini verin.
  2. Önceki toplam momentumu yazın: Σm·v.
  3. Tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler sonra birlikte hareket eder; esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur.
  4. Önceki momentumu sonraki momentuma eşitleyin ve çözün.

Hidrostatik kuvvet

Derinlikteki basınç
p = ρgh
Düşey duvara etkiyen kuvvet
F = ρg·hc·A
Basınç merkezi
yp = yc + Ic/(ycA)
Dikdörtgen
Ic = bH³/12

Süreklilik ve Bernoulli

Süreklilik
A1v1 = A2v2
Bernoulli
p1 + ½ρv1² + ρgz1 = p2 + ½ρv2² + ρgz2
Debi
Q = A·v
Daire alanı
A = πd²/4

İdeal gaz yasası

İdeal gaz yasası
pV = nRT
Gaz sabiti
R = 8,314 J/(mol·K)
Birleşik gaz yasası
p1V1/T1 = p2V2/T2
Mol
n = m/M
Sıcaklık
T[K] = T[°C] + 273,15

Isı makineleri ve soğutucular

Verim
η = W/QH = 1 − QC/QH
Carnot verimi
ηC = 1 − TC/TH (kelvin)
Soğutucu COP
COPR = QC/W
Isı pompası COP
COPHP = QH/W = COPR + 1
Enerji denkliği
QH = W + QC

Dalgalar, ses ve optik

Dalga sürati
v = fλ, T = 1/f
İp
v = √(T/μ), μ = m/L
Ses düzeyi
β = 10·log10(I/I0), I0 = 10⁻¹² W/m²
Noktasal kaynak
I = P/(4πr²)
Duran dalgalar
ip ya da iki ucu açık boru fn = n·v/(2L); bir ucu kapalı boru fn = n·v/(4L), n tek
Doppler etkisi
f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs)
Kırılma indisi
n = c/v, λ = λ0/n
Snell yasası
n1sin θ1 = n2sin θ2
Kritik açı
sin θc = n2/n1
Optik lif
NA = sin θa = √(n1² − n2²)
Mercekler ve aynalar
1/f = 1/do + 1/di, m = −di/do, mirror f = R/2
Çift yarık
d·sin θ = mλ, ym = mλL/d
Kırınım ağı
d = 1/N, d·sin θ = mλ, mmax ≤ d/λ
Tek yarık
a·sin θ = mλ (dark), w = 2λL/a

Yöntem

  1. Problemin türünü belirleyin: dalga sürati, ses düzeyi, duran dalga, Doppler, kırılma, mercek ya da ayna veya girişim.
  2. Önce bağıntıyı yazın: v = fλ, β = 10·log(I/I₀), fₙ = n·v/(2L) veya n·v/(4L), f′ = f(v ± vo)/(v ∓ vs), n₁sin θ₁ = n₂sin θ₂, 1/f = 1/d₀ + 1/dᵢ, d·sin θ = mλ.
  3. Birimleri çevirin: nm, mm ve cm’yi m’ye; ve açıların normalden ölçülüp ölçülmediğini denetleyin.
  4. İşaretleri ve makullüğü denetleyin: sanal görüntünün dᵢ < 0’dır, yaklaşan kaynak daha tiz duyulur, kapalı borunun yalnızca tek harmonikleri vardır.

2Alıştırma soruları

1.KinematikOrta
a = ?s = 2000 m

Bir uçağın kalkış için 280 km/h hıza ihtiyacı var ve kullanılabilir pist 2000 m uzunluğunda. Durgun hâlden başlayarak hangi sabit ivmeye a ihtiyaç duyar?

v₀ = 0v = 280 km/hs = 2000 m
a = m/s²
2.KinematikZor
v₀ = 12 m/s30 m

Bir top, yerden 30 m yükseklikteki bir çatının kenarından 12 m/s hızla düşey olarak yukarı atılıyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top atıldıktan ne kadar süre sonra yere çarpar? t değerini bulun.

v₀ = 12 m/sh₀ = 30 mg = 9,81 m/s²
t = s
3.Newton yasalarıOrta
4,5 kg2,5 kg

4,5 kg ve 2,5 kg’lık kütleler, hafif bir iple bağlı olarak hafif ve sürtünmesiz bir makaranın iki yanında asılı. Sistem durgun hâlden bırakılıyor. g = 9,81 m/s² alın. Kütlelerin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 4,5 kgm2 = 2,5 kgg = 9,81 m/s²
a = m/s²
4.Newton yasalarıZor
m1​ = 6,5 kg2 kgsürtünme yok

Yatay bir masa üzerindeki 6,5 kg’lık bir blok, sürtünmesiz bir makaradan geçen hafif bir iple asılı 2 kg’lık bir kütleye bağlıdır. Masa sürtünmesizdir. g = 9,81 m/s² alın. Sistemin ivmesi a değerini bulun.

m1 = 6,5 kgm2 = 2 kgμ = 0g = 9,81 m/s²
a = m/s²
5.Eğik atışOrta
6 my = ?v0​ = 18 m/s70°

Bir top düz zeminden 18 m/s hızla ve yatayın 70° üstünde, 6 m uzaktaki bir duvara doğru vuruluyor. Hava direncini ihmal edin ve g = 9,81 m/s² alın. Top duvarın üzerinden hangi yükseklikte y geçer?

v₀ = 18 m/sθ = 70°x = 6 mg = 9,81 m/s²
y = m
6.Eğik atışZor
h = 30 mv0​ = 29 m/s25°menzil

Bir top 30 m yüksekliğindeki bir uçurumun tepesinden yatayın 25° üzerinden fırlatılıyor. Hava direncini ihmal edin. Top yere çarpana kadar geçen uçuş süresi t değerini bulun.

v0 = 29 m/sθ = 25°h = 30 mg = 9,81 m/s²
t = s
7.İş ve enerjiOrta
100 km/h

Düz bir yolda 100 km/h hızla giden bir otomobil sert fren yapıyor ve tekerlekleri kilitli olarak kayarak duruyor. Lastikler ile yol arasındaki kinetik sürtünme katsayısı 0,8’dir. Durma mesafesi d değerini bulun.

v = 100 km/hμ = 0,8g = 9,81 m/s²
d = m
8.İş ve enerjiZor
h = 4,5 mL = 1 mμ = 0,2k = 5000 N/m

4 kg kütleli bir blok, sürtünmesiz bir rampada 4,5 m yükseklikten durgun halde bırakılıyor. Altta 1 m uzunluğunda pürüzlü yatay bir şeridi (μ = 0,2) geçiyor ve sonra sürtünmesiz bir yüzeyde bir yaya (k = 5000 N/m) çarpıyor. Yayın en büyük sıkışması x değerini bulun.

m = 4 kgh = 4,5 mL = 1 mμ = 0,2k = 5000 N/mg = 9,81 m/s²
x = cm
9.Momentum ve çarpışmalarOrta
4 kgv = ?10 gh = 14 cm

10 g’lık bir mermi, hafif iplerle asılı 4 kg’lık bir tahta bloğa yatay olarak ateşleniyor ve içinde kalıyor. Blok, başlangıçtakinden 14 cm daha yükseğe salınıyor. g = 9,81 m/s² alın. Mermi çarpmadan önceki hızı v değerini bulun.

m = 10 gM = 4 kgh = 14 cmg = 9,81 m/s²
v = m/s
10.Momentum ve çarpışmalarZor
29 m/s18 m/s

0,35 kg’lık bir top bir duvara 29 m/s hızla çarpıyor ve 18 m/s hızla tam geri sekiyor. Temas 10 ms sürüyor. Duvarın topa verdiği itmenin büyüklüğü J değerini bulun.

m = 0,35 kgvin = 29 m/svout = 18 m/sΔt = 10 ms
J = N·s
11.Hidrostatik kuvvetOrta
kapakd = 4 mH = 2,5 m

1 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, su dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 4 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 4 mH = 2,5 mb = 1 mρ = 1000 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
12.Hidrostatik kuvvetZor
kapakd = 1,5 mH = 1 m

2 m genişliğinde düşey dikdörtgen bir kapak, deniz suyu dolu bir tankın duvarında, üst kenarı yüzeyin 1,5 m altında bulunuyor. Kapağa etkiyen bileşke hidrostatik kuvvet F değerini bulun.

d = 1,5 mH = 1 mb = 2 mρ = 1025 kg/m³g = 9,81 m/s²
F = kN
13.Süreklilik ve BernoulliOrta
Q = ?d = 25 mm, Cd​ = 0,65h = 4,5 m

Su, büyük ve açık bir tanktan 25 mm çaplı keskin kenarlı bir orifisten boşalıyor. Su seviyesi orifisin 4,5 m üstünde tutuluyor ve debi katsayısı 0,65’dir. Debi Q değerini bulun. g = 9,81 m/s² alın.

d = 25 mmh = 4,5 mCd = 0,65g = 9,81 m/s²
Q = L/s
14.Süreklilik ve BernoulliZor
12d1​ = 150 mm, p1​ = 350 kPad2​ = 40 mm, p2​ = ?Δz = 7 m

Su, 150 mm değerinden 40 mm değerine daralan ve 7 m yükselen bir boruda yukarı akıyor. Kesit 1’de basınç 350 kPa, hız 0,5 m/s. Kayıpları ihmal ederek kesit 2’deki basınç p2 değerini bulun.

d1 = 150 mmd2 = 40 mmp1 = 350 kPav1 = 0,5 m/sΔz = 7 mρ = 1000 kg/m³
p2 = kPa
15.İdeal gaz yasasıOrta
360 g CH₄P = 800 kPaT = 80 °CV = ?

360 g CH₄, 800 kPa ve 80 °C koşullarında hangi hacmi V kaplar? İdeal gaz kabul edin.

m = 360 gM = 16,04 g/molP = 800 kPaT = 80 °CR = 8,314 J/(mol·K)
V = L
16.İdeal gaz yasasıZor
Ar, M = 39,95 g/molP = 400 kPaT = 120 °Cρ = ?

Ar gazının 400 kPa ve 120 °C koşullarındaki yoğunluğu ρ değerini ideal gaz kabul ederek bulun.

M = 39,95 g/molP = 400 kPaT = 120 °CR = 8,314 J/(mol·K)
ρ = kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucularOrta
TH​ = 525 °CTL​ = 25 °CEQH​QL​W

Bir ısı makinesi 525 °C sıcaklığındaki sıcak kaynak ile 25 °C sıcaklığındaki soğuk kaynak arasında çalışıyor. Mümkün olan en yüksek ısıl verim ηmax değerini bulun.

TH = 525 °CTL = 25 °C
ηmax = %
18.Isı makineleri ve soğutucularZor
TH​ = 350 °CTL​ = 25 °CEQH​ = 3800 kJQL​ = 2204 kJW = 1596 kJ

Bir ısı makinesi çevrim başına 350 °C’deki bir kaynaktan 3800 kJ ısı alıyor, 1596 kJ iş üretiyor ve kalanı 25 °C’deki bir kaynağa atıyor. Çevrim başına üretilen toplam entropi Sgen değerini bulun.

TH = 350 °CTL = 25 °CQH = 3800 kJW = 1596 kJ
Sgen = kJ/K
19.Dalgalar, ses ve optikOrta
L = 0,65 mn = 1

İki ucu sabit bir ip, 0,65 m uzunluğundadır; üzerinde dalgalar 300 m/s ile yayılır. temel (birinci harmonik) frekansını, f1, bulun.

v = 300 m/sn = 1L = 0,65 m
f1 = Hz
20.Dalgalar, ses ve optikZor
Fdo​ = 6 cmR = 50 cm

Bir cisim, eğrilik yarıçapı 50 cm olan çukur aynanın 6 cm önündedir. Görüntü uzaklığını, di, bulun; aynanın önündeki (gerçek) görüntü için pozitif, arkasındaki (sanal) görüntü için negatif.

do = 6 cmR = 50 cm
di = cm

3Çözeltiler

1.Kinematik

Cevap: a = 1,512 m/s²

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Birimler

v = 280/3,6 = 77,78 m/s

İvme

a = v²/(2s) = 77,78²/(2·2000) = 1,512 m/s²

Cevap

a = 1,512 m/s²
2.Kinematik

Cevap: t = 3,982 s

Sabit ivmeli hareket: v = v₀ + a·t, s = v₀·t + ½·a·t² ve v² = v₀² + 2·a·s. Bildiğiniz üç büyüklüğü ve aradığınız büyüklüğü içeren denklemi seçin ve işaretleri tek bir pozitif yöne göre tutarlı tutun.

Hareket denklemi

Yukarı pozitiftir ve yer, başlangıç noktasının h₀ altındadır.

−30 = 12·t − ½·9,81·t²
4,905·t² − 12·t − 30 = 0

İkinci derece denklemi çözün

Yalnızca pozitif kök fiziksel olarak anlamlıdır.

t = (12 + √(12² + 2·9,81·30))/9,81 = 3,982 s

Cevap

t = 3,982 s
3.Newton yasaları

Cevap: a = 2,803 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

İvme

Net itici kuvvet ağırlıkların farkıdır; toplam kütleyi hareket ettirir.

a = (4,5 − 2,5)·9,81/(4,5 + 2,5) = 2,803 m/s²

Cevap

a = 2,803 m/s²
4.Newton yasaları

Cevap: a = 2,308 m/s²

Newton’un ikinci yasası: bir cisme etkiyen net kuvvet, kütlesi ile ivmesinin çarpımına eşittir: ΣF = m·a. Bir serbest cisim diyagramı çizin, hareket doğrultusunda bir pozitif yön seçin ve o doğrultudaki tüm kuvvetleri toplayın: uygulanan kuvvetler, harekete karşı koyan μ·N sürtünmesi ve yer çekiminin bileşenleri.

Sistemin ivmesi

a = (m2·g − μ·m1·g)/(m1 + m2) = (19,62 − 0)/8,5 = 2,308 m/s²

Cevap

a = 2,308 m/s²
5.Eğik atış

Cevap: y = 11,83 m

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Duvara kadar süre

vx = 18·cos 70° = 6,156 m/s
t = x/vx = 6/6,156 = 0,9746 s

O andaki yükseklik

y = 16,91·0,9746 − ½·9,81·0,9746² = 11,83 m

Cevap

y = 11,83 m

Top duvarda hâlâ yükselmektedir.

6.Eğik atış

Cevap: t = 4,02 s

Eğik atış: hava direnci yokken x = vxt ve y = h + vyt − ½gt². İki yön, aynı süreyi paylaşmaları dışında birbirinden bağımsızdır.

Atış hızını bileşenlerine ayırın

Yatay hız sabittir; düşey hareketin aşağı doğru sabit ivmesi g = 9,81 m/s² değerindedir.

vx = v0·cos θ = 29·cos 25° = 26,28 m/s
vy = v0·sin θ = 29·sin 25° = 12,26 m/s

Havada kalma süresi

y(t) = h + vy·t − ½gt² = 0 denklemini pozitif kök için çözün.

0 = 30 + 12,26·t − 4,905·t²
t = (vy + √(vy² + 2gh))/g = (12,26 + √(150,2 + 588,6))/9,81 = 4,02 s

Cevap

t = 4,02 s
7.İş ve enerji

Cevap: d = 49,16 m

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Temel birimlerde hız

v = 100/3,6 = 27,78 m/s

Enerji denkliği

½mv² = μmg·d → d = v²/(2μg) = 27,78²/(2·0,8·9,81) = 49,16 m

Cevap

d = 49,16 m

Hızı iki katına çıkarmak durma mesafesini dört katına çıkarır.

8.İş ve enerji

Cevap: x = 25,98 cm

İş–enerji ilkesi: kinetik enerjideki değişim tüm kuvvetlerin işine eşittir. Yer çekimi ve yayları potansiyel enerji (mgh ve ½kx²) olarak yazmak bunu bir denkliğe çevirir: ilk enerji = son enerji + sürtünmeyle kaybedilen enerji (μN·d).

Pürüzlü şeritten sonra kalan enerji

Rampa sürtünmesizdir, bu yüzden enerjiyi yalnızca şerit alır.

mgh − μmgL = 39,24·(4,5 − 0,2·1) = 168,7 J

En büyük sıkışma

½kx² = 168,7 → x = √(2·168,7/5000) = 0,2598 m = 25,98 cm

Cevap

x = 25,98 cm
9.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: v = 664,6 m/s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Çarpmadan sonra salınım

V = √(2·g·h) = √(2·9,81·0,14) = 1,657 m/s

Çarpışma

m·v = (m + M)·V → v = (0,01 + 4)·1,657/0,01 = 664,6 m/s

Cevap

v = 664,6 m/s
10.Momentum ve çarpışmalar

Cevap: J = 16,45 N·s

Momentumun korunumu: bir çarpışma sırasında dış kuvvet etkimiyorsa, önceki toplam momentum Σm·v sonrakine eşittir. Hızların yönü vardır; bu yüzden bir pozitif yön seçin ve ters yöndeki hızlara eksi işareti verin. Esnek çarpışmada kinetik enerji de korunur; tamamen esnek olmayan çarpışmada cisimler birbirine yapışır.

Momentumdaki değişim

J = m·Δv = 0,35·(18 + 29) = 16,45 N·s

Cevap

J = 16,45 N·s
11.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 128,8 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 4 + 2,5/2 = 5,25 m
A = H·b = 2,5·1 = 2,5 m²
kapakd = 4 mH = 2,5 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1000·9,81·5,25·2,5 = 128,8 kN

Cevap

F = 128,8 kN
12.Hidrostatik kuvvet

Cevap: F = 40,22 kN

Düzlem yüzeye hidrostatik kuvvet: F = ρ·g·yc·A. Her zaman ağırlık merkezinin altında bulunan basınç merkezinde, ycp = yc + Ic/(ycA), etkir.

Ağırlık merkezi derinliği ve alan

yc = d + H/2 = 1,5 + 1/2 = 2 m
A = H·b = 1·2 = 2 m²
kapakd = 1,5 mH = 1 mF

Bileşke kuvvet

F = ρ·g·yc·A = 1025·9,81·2·2 = 40,22 kN

Cevap

F = 40,22 kN
13.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: Q = 2,998 L/s

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

İdeal jet hızı

√(2gh) = √(2·9,81·4,5) = 9,396 m/s

Gerçek debi

Debi katsayısı, jetin daralmasını ve kenardaki sürtünmeyi hesaba katar.

Q = Cd·A·√(2gh) = 0,65·0,0004909·9,396 = 0,002998 m³/s = 2,998 L/s

Cevap

Q = 2,998 L/s
14.Süreklilik ve Bernoulli

Cevap: p2 = 256,7 kPa

Süreklilik ve Bernoulli: sıkıştırılamaz bir akışkan için debi her kesitte aynıdır, Q = A₁v₁ = A₂v₂. Kayıpsız bir akım çizgisi boyunca p + ½ρv² + ρgz sabittir; bu yüzden akışkanın daha hızlı ya da daha yüksek olduğu yerde basınç daha düşüktür.

Süreklilik ve Bernoulli

Pa ile çalışın, sonra kPa elde etmek için 1000’e bölün.

v2 = v1·(d1/d2)² = 0,5·(150/40)² = 7,031 m/s
½ρ(v1² − v2²) = ½·1000·(0,5² − 7,031²)/1000 = −24,59 kPa
ρgΔz = 1000·9,81·7/1000 = 68,67 kPa
p2 = p1 + ½ρ(v1² − v2²) − ρgΔz = 350 + (−24,59) − 68,67 = 256,7 kPa

Cevap

p2 = 256,7 kPa
15.İdeal gaz yasası

Cevap: V = 82,37 L

İdeal gaz yasası: PV = nRT, n = m/M ile.

Mol

n = 360/16,04 = 22,44 mol
T = 80 + 273,15 = 353,1 K

Hacim

V = nRT/P = 22,44·8,314·353,1/800 = 82,37 L

Cevap

V = 82,37 L
16.İdeal gaz yasası

Cevap: ρ = 4,889 kg/m³

İdeal gaz yoğunluğu: ρ = PM/(RT).

Gaz yasasını düzenleyin

PV = (m/M)RT → ρ = m/V = PM/(RT)
T = 120 + 273,15 = 393,1 K

Yoğunluk

ρ = 400·39,95/(8,314·393,1) = 4,889 kg/m³

Cevap

ρ = 4,889 kg/m³
17.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: ηmax = 62,64 %

İkinci yasa sınırları: mutlak sıcaklıkları TH ve TL olan kaynaklar arasında çalışan hiçbir çevrim tersinir (Carnot) çevrimi geçemez: ηmax = 1 − TL/TH, COPR,max = TL/(TH − TL) ve COPHP,max = TH/(TH − TL). Enerji her zaman korunur: QH = W + QL.

Mutlak sıcaklıklar

TH = 525 + 273,15 = 798,1 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Carnot verimi

ηmax = 1 − TL/TH = 1 − 298,1/798,1 = 62,64 %

Cevap

ηmax = 62,64 %
18.Isı makineleri ve soğutucular

Cevap: Sgen = 1,294 kJ/K

Entropi üretimi: tam bir çevrim boyunca iş akışkanının net entropi değişimi yoktur. Sıcak kaynak QH/TH kaybeder, soğuk kaynak QL/TL kazanır. Bunların toplamı üretilen entropidir; tersinir çevrim için sıfır, her gerçek çevrim için pozitiftir.

Atılan ısı

QL = QH − W = 3800 − 1596 = 2204 kJ

Mutlak sıcaklıklar

TH = 350 + 273,15 = 623,1 K
TL = 25 + 273,15 = 298,1 K

Kaynakların entropi değişimleri

ΔSH = −3800/623,1 = −6,098 kJ/K
ΔSL = 2204/298,1 = 7,392 kJ/K
Sgen = 7,392 − 6,098 = 1,294 kJ/K

Cevap

Sgen = 1,294 kJ/K

Sgen > 0, yani makine mümkündür ama tersinmezdir.

19.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: f1 = 230,8 Hz

Duran dalgalar ve Doppler etkisi: iki ucu sabit bir ip ya da iki ucu açık bir boru içine tam sayıda yarım dalga boyu sığdırır: L = nλ/2, fn = n·v/(2L), n = 1, 2, 3, … Bir ucu kapalı bir borunun kapalı ucunda düğüm, açık ucunda karın vardır: L = nλ/4, yalnızca tek n ile, fn = n·v/(4L). Kaynak ya da gözlemci aralarındaki doğru boyunca hareket ettiğinde f′ = f·(v ± vo)/(v ∓ vs): birbirine doğru hareket için üstteki işaretleri kullanın. Frekansları yaklaşık eşit iki dalga |f₁ − f₂| frekansıyla vurum yapar.

Bu modun dalga boyu

λ = 2L/n = 2·0,65/1 = 1,3 m

Frekans

f = v/λ = 300/1,3 = 230,8 Hz

Cevap

f1 = 230,8 Hz
20.Dalgalar, ses ve optik

Cevap: di = −7,895 cm

Geometrik optik: bir sınırda n₁·sin θ₁ = n₂·sin θ₂ (Snell yasası); açılar normalden ölçülür ve n = c/v. Daha yavaş bir ortama geçerken ışın normale doğru kırılır. Daha yoğun bir ortamdan (n₁ > n₂) kritik açının θc = arcsin(n₂/n₁) ötesinde ışığın tamamı yansır: toplam iç yansıma. İnce mercekler ve küresel aynalar 1/f = 1/do + 1/di denklemine uyar; büyütme m = −di/do’dır. İşaret kuralı: yakınsak mercek ve çukur ayna için f > 0 (f = R/2), ıraksak mercek ve tümsek ayna için f < 0; gerçek görüntü için di > 0, sanal görüntü için di < 0 ve ters görüntü için m < 0.

Odak uzaklığı

f = R/2 = 25 cm

Ayna denklemi

1/di = 1/f − 1/do = 1/25 − 1/6
di = −7,895 cm
F6 cmf = 25 cm

Işın şeması

aynanın arkasında sanal görüntü

Cevap

di = −7,895 cm

ExamProblems · examproblems.com/courses/physics-for-engineers